مانع از سماع و امور ذوقي گردد”604
اهل تصوف نه تنها از زندگي بين مردم دست برداشته بودند؛ بلکه به اعمالي خلاف شان دست ميزدند . نقل است جنيد دو مرتبه ابوبکر شبلي را امر به گدايي کرد و در هر مرتبه وي يک سال دريوزهگي ميکرد، ميگويد: “هر روز گدايي مي کردم و به او (جنيد) ميبردم و او آن را به درويشان ميداد و شب مرا گرسنه هميداشت.”605
مشخص است چنين برداشت نابجايي از آموزههاي ديني، براي کساني که اعتقاد به چنين امري پيدا کنند چيزي جز عزلت از اجتماع، دوري از پيشرفت و عقب ماندگي اجتماعي نخواهد بود.
احکام عملي
روايات فراواني وجود دارد که دين به معناي اسلام و آيين نازل شده بر پيامبر اسلام به کار رفته است ، براي نمونه رسول خدا ميفرمايد: اسلام بر ده سهم استوار شده، بر شهادت لااله الاالله که عمده و اساس است و نماز که فريضه است و حج که معظم شريعت است و روزه که سپر است و زکات که موجب طهارت[ مال] است و حج که معظم شريعت است و جهاد که مايه عزت است و امر به معروف ونهي از منکر که سبب وفا به دين خدا و طريق پيامبران است و جماعت که موجب انس‌و الفت است و‌عصمت از معاصي که اطاعت از خداست606
نوع برخورد اسلام با تکاليف طوري است که همچنان كه در سخن گفتن و ارتباط كلامي از مغلق‌گويي پرهيز كرده، در تكاليفي هم كه بر عهده انسان‌ها گذاشته، توانايي آنها را لحاظ كرده است:”لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا.”607. به قول علّامه طباطبائي در تفسير الميزان، اين نفي سختي تكليف، هم مربوط به فهم است و هم مربوط به اطاعت عملي.608
اعتقاد به آموزه هاي ديني نقش هاي متعدد را در اجتماع و فرد بر عهده دارد اين آموزه ها در عين اينکه عبادي اند، سياسي هم هستند و در عين اين که جنبه پيش برنده را دارند، جنب? پيشگيرانه را هم بر عهده دارند. قوانين فقهي، مثل حکم قصاص و ديه، حکم جهاد، تقسيم غنائم، حکم ارث، حرمت خمر، حدّ سرقت، حدّ زنا، احکام حج، تعدد نسوان و غيره باعث ايجاد وحدت در جامعه اسلامي گرديد و اين رسالت زندگي عرب را يکسره دگرگون کرد و کساني را که در غرور و فساد جاهليت خويش، گويي به نفاق و شقاق ابدي محکوم شده بودند، به وحدت و اتحاد کشانيد.609
غزالي که در کتاب احيا العلوم به دنيايي بودن فقه اشاره ميکند، به نماز و روزه و حلال و حرام به صورت معنويترين حالت اشاره ميکند. به تعبير فقيهان شيعه و اهل سنت، علم فقه، مجموعهاي از گزاره هايي است که از کتاب و سنت واجماع و عقل و ديگر منابع فقهي جهت ببان اعمال افعال مکلفين استنباط ميشود. فقيهان شافعي مسلک به تبع دسته بندي اخلاق اسلامي را به عبادات، مناکحات و جنايات منشعب ساخته و مباحث فقهي را به ديني و اخروي مرتبط کرده اند؛ بنابراين عبادات براي تامين سعادت اخروي و معاملات براي زندگي کاري و مناکحات براي حفظ نوع بشر و احکام جنايي و جزايي براي بقاي فرد مي‌باشد610
فقه شيعه نيزدامنه گستردهاي از احکم دنيي و اخروي را بيان ميکند. محقق حلي در شرايع الاسلام، فقه را به 4 بخش عبادات، عقود، ايقاعات و احکام تقسم ميکند611
شهيد صدر با رويکردي جديد مباحث فقهي را در چهار گروه تقسم ميکند
1- عبادات( نماز، روزه، اعتکاف، حج، عمره، کفارات)
2- اموال عمومي( خراج؛ انفال، خمس و زکات) و اموال خصوصي
3- سلوک و آداب و رفتتار شخصي که به عبادات ربطي ندارد و بر دو گروه روابط خانوادگي و اجتماعي منشعب ميشوند
4- آداب عمومي و رفتار و سلوک نهاهاي حکومتي در مسايل حکومت و…612
اسلام علاوه بر اخلاق و عقايد، داري رکن سومي هم هست که به احکام معروفند و تمام وجوه زندگي انسان را اعم از معاملات، عبادات فرا مي گيرند. قرآن کريم احکام و سنتهايي را که براي تمامي ابعاد زندگي بشر تشريع کرده به گونه‏اي است که نوع انسان را در تمامي حالاتش محکوم به احکام خود دانسته، و در تمامي شؤونات او اعم از مادي و معنوي نظر دارد.613
1- احکام عبادي
اسلام ديني است که تمام مناسک آن عبادي است و اگر مسلمان کوچکترين فعل راجح را به قصد رضاي الهي انجام دهد؛ اين مسلمان عملي عبادي انجام داده. با اين حساب حتي کارهاي روزانه و عادي که وي انجام ميدهند ميتواند رنگ عبادي به خود بگيرد. ولي مد نظر ما خصوص عباداتي است که قصد تقرب، در آنها شرط صحت قبولي آن عبادت قرار داده شده، است. و هر يک از آن تکاليف گذشته از عبادي بودنشان جنبه هاي ديگري نيززدارند و اثرات فراواني در سطح فرد و جامعه ايفا مي کنند.
حضرت علي (ع) در نهج البلاغه با اشاره به نقشي که اين آموزههاي عبادي در حراست از بحرانهاي روحي و اخلاقي دارند ميفرمايد: ” خداوند بندگانش را، با نماز و زكات و تلاش در روزه‏دارى، حفظ كرده است، تا اعضا و جوارحشان آرام، و ديدگانشان خاشع، و جان و روانشان فروتن، و دل‏هايشان متواضع باشد، كبر و خودپسندى از آنان رخت بربندد، چرا كه در سجده، بهترين جاى صورت را به خاك ماليدن، فروتنى آورد، و گذاردن اعضاء پر ارزش بدن بر زمين، اظهار كوچكى كردن است. و روزه گرفتن، و چسبيدن شكم به پشت، عامل فروتنى است، و پرداخت زكات، براى مصرف شدن ميوه‏جات زمين و غير آن، در جهت نيازمنديهاى فقرا و مستمندان است. به آثار عبادات بنگريد كه چگونه شاخه‏هاى درخت تكبّر را در هم مى‏شكند؟ و از روييدن كبر و خودپرستى جلوگيرى مى‏كند”614
گذشته از اينکه اين احکام عبادي آثار دروني براي فرد باقي ميگذارد؛ چون عباداتي همچون حج، نماز، صوم در ساعات يا ماه هاي خاصي انجام ميشوند ميتوانند به نحوي جلوهاي از صلابت، اتحادو… امت اسلامي باشند.
1) نماز جمعه:
سابقه نماز جمعه به اندازه سابقه اسلام است. حضرت محمد نماز جمعه و خطبه آن را خلق کردند و نخستين کسي بودند که آن را براي انتتقال پيامهاي سياسي به کار بردند. علت اصلي برگزاري نماز جمعه از نظر مسلمانان، گردهم آيي براي توانمند کرن فرد جهت مشارکت در جمع و شکلگيري هويت جمعي با گوش کردن با خطبهها و برگزاري آيين است615
امروزه برپايي نماز جمعه حرکت مهمي در سطح اجتماع اسلامي و حرکتي مردمي است که نمود آن در سطح سياست هاي بين المللي هم قابل توجه است.
2) نماز جاعت
از آثار و برکات نماز جماعت ميتوان به عرضه اسلام به جامعه، آشنايي مسلمانان با يکديگروو… اشاره نمود. بنابر اين احکام اسلامي نظير نمازهاي جماعت؛ جمعه، عيد، کنگره عظيم حج، جهاد، انفاق و زکات با توجه به مصارف هشت گانهاش، از احکام اجتماعي اسلام است و اين احکام و ديگر احکام اجتماعي به گونهاي تنظيم شده است که جنب زيست اجتماعي بشر تقويت شود616
3) آيين حج
يکي از کارکردهايي که قرآن براي حج واقعي برميشمارد، تقويت دين است. خداوند، کعبه را مرکزي قرار داده است تا توده مردم بدانجا آمده و با ارتباط مستقيم با خدا، باورهاي ديني خودد را تقويت کنند. جاذبههاي معنوي اين مکان، به گونهاي است که نه تنها مسلمانان، بلکه هر انساني را اين همه شور و ششعف و يکرنگي مجذوب خوش ميکند. اين کارکردافزون بر بعد عبادي بيانگر کارکرد اجتماعي وبه تبع آن نشان دهنده اقتدار و همبستگي مسلمانان به شمار ميرود.617
1- احکام – مالي
احکام کلى اسلام دربار? مسائل اقتصادى که در حوز? مبادلات اجتماعى رخ مي‌دهد را احکام اقتصادي مي‌گويند. به بيان ديگر، آن بخش از فقه که دربار? مسائل اقتصادى بحث مي‌کند، از آن به احکام اقتصادى يا فقه اقتصادى تعبير مي‌شود.618
حکام اقتصادى اسلام، موارد زير را در بر مي‌‌گيرد:الف. اموال عمومى و دولتى: انفال، خمس، زکات و ماليات‌.ب. اسباب شرعى تملک و تعميم و حفاظت ثروت؛ مانند: احياى موات، حيازت، صيد و ذباحه، ارث، ضمانات، وقف، هبه، صدقه، نذر، کفاره، نگه‌داري اموال (حجر).ج. بازرگانى و ساير قراردادهاى اقتصادى: بيع، تجارت، شرکت، مضاربه، مزارعه، مساقات، اجاره، شفعه، جعاله، صلح، رهن، قرض، بيمه و سرقفلى.619
اسلام با وضع برخي از اين قوانين تشريعي عنايت خو را به ضعفا نشان داده و بر اغنيا حقوقي را قرار داده تا به وضع فقرا رسيدگي شود چنان که خداوند مي‌فرمايد “خداوند براي تهيدستان در مال ثروتمندان به اندازهاي که کفاف فقرا را ميکند، واجب کرده…پس اگر مردم حقوق نيازمندان را ادا ميکردند، آن ها به خوبي زندکي ميگردند”.620
3- احکام سياسي
دين اسلام به عنوان آخرين دين آسماني، به منظور هدايت تمام بشريت در تمام زمان‌ها و مكان‌ها نازل شده است. و به قوم يا منطقه‌اي خاص نيست. به همين دليل، تمام بشريت مخاطب اسلام هستند. هدايت همه انسان‌ها هدف كلان اسلام است و فلسفه وجوب جهاد هم جز اين نيست.
ديدگاه والاي اسلام، ترويج کنند? حکومت الهي واحد است. ديدگاهي بود كه مجموع? بشريت را زير پرچم حكومت واحدي به نام “حكومت اسلامي” گرد مي‌آورد. پيامبر گرامي (ص) تنها در زمان قدرت و نيرومندي خود، داراي چنين طرحي بود، بلكه از آغاز بعثت مي‌فرمود: “تعطونني كلمة واحدة تملكون بها العرب و العجم”621 اگر به آيين توحيد بگرويد، بر جهان حكومت مي‌نماييد.
و اين جهاني بودن اسلام به خاطر ويژگي آن است که، اسلام كه مسلمانان را با هر رنگ و نژادي به هم پيوند داد و انرژي زايدالوصفي به آنان عطا كرد؛ و تحمل سختي‌ها را بر آنها آسان ساخت و ايثار و از خودگذشتي در راه توسعه اسلام را به آنان آموخت و تفسير جديدي از شكست و پيروزي ارائه داد كه بر اساس آن، مسلمان اگر به وظيفه عمل كند، هيچ‌گاه احساس شكست نمي‌كند.622
با گذري به تاريخ و به دست گرفتن کتب تاريخ که حتي غير مسلمانان نوشته اند متوجه مي شويم، مسلمانان با انگيزه‌هاي مادي و به قصد كشورگشايي نجنگيدند. آنها با نيت الهي و به قصد توسعه اسلام و خارج كردن مردمان تحت ظلم از چنگال ظالمان و آشنا ساختن آنان با آموزه‌هاي اسلامي جهاد مي‌كردند. در روايتي آمده است: سلمان فارسي در يكي از جنگ‌ها به قلعه يا شهري رسيد، به سربازان دستور داد: صبر كنيد تا من آنها را به اسلام دعوت كنم، همان‌گونه كه رسول خدا دعوت مي‌كرد. سپس به مردم آن محل گفت: اي مردم! من هم مثل شما گمراه بودم، سپس خداوند مرا هدايت كرد؛ شما اگر مسلمان شويد با شما كاري نداريم و اگر حاضر نيستيد اسلام را بپذيريد بايد جزيه قبول كنيد و اگر اين كار را هم قبول نمي‌كنيد خداوند خائنان را دوست نمي‌دارد. سه روز مردم را با اين روش دعوت مي‌نمود و چون روز چهارم رسيد و مردم دعوت او را قبول نكردند، به آنها حمله كرد و شهر را فتح نمود.623
اسلام از آن جهت که حيات و صلح در گوهر او نهادينه شده است، توان رهبري صلح جهاني را دارا است. از اين رو رسول اکرم به عنوان رحمت جهان شمول معرفي شده است.(و ما ارسلناک الا رحمت للعالمين)624
اسلام با تبيين تصالح اديان، تصالح انبيا و اولياي الهي، تصالح امتهاي راستين

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir