سیاست تقسیم سود، اساس مدل های علامت دهی را تشکیل می دهد . نظریه هزینه نمایندگی از سیاسـت تقسیم ســود برای هم سـویی بهتر منافع سهامداران و مدیران استفاده می کند. فرضیه جریان نقدی آزاد ترکیب ویژه ای از نظریه های هزینه نمایندگی و علامت دهی است.
الف– مدل های علامت دهی یا انعکاسی
طرفداران نظریه علامت دهی معتقدند، سیاست تقسیم سود شرکت علامت یا انعکاسی از عملکرد جاری و آتی شرکت می باشد. در این مدل فرض براین است سود پرداختی یک شرکت زمانی افزایش می یابد که انتظار برود سود های آتی افزایش یابد. اثر سیاست تقسیم سود بر رفتار سرمایه گذاران، به این دلیل که اطلاعاتی درباره عملکرد جاری و آتی شرکت دارد، اثر محتوای اطلاعاتی نامیده می شود. درآغاز دهه 1980، بار، یوسف و هافمن45 مقاله ای با عنوان “اثر علامت دهی تقسیم سود روی قیمت سهام “منتشـر کردند. آنها بر این عقیده بودند که با افزایش غیر قابل انتظار سودهای تقسیمی قیمت سهام شرکتها افزایش و در زمان قطع سود های تقسیمی قیمت سهام شرکت ها کاهش خواهد یافت. آمباریش و همکاران (1987)، کیل و نو(1990)نیز با نظریه بار، یوسف و هافمن موافق بودند.(اعتمادي و چالاكي ، 1384، ص 36-34)
ب- هزینه نمایندگی
شناسایی هزینه های بالقوه نمایندگی، مربوط به تفکیک مدیریت و مالکیت، موضوعی است که سابقه آن به سه قرن بر می گردد.
تضاد اطلاعاتی میان مدیریت و سهامداران هزینه ای به صورت تفاوت قیمت سهام به دنبال دارد که این هزینه ها به «هزینه های نمایندگی» معروف است. هزینه های نمایندگی در شرکت های که مدیریت آنها بر عهده مالکان است به دلیل همسویی اهداف مدیران و مالکان کمتر است. چنانچه در شرکتی تضاد نسبی یا جزیی میان سهامداران و مدیران وجود داشته باشد، در این صورت مدیریت برای حفظ موقعیت خود ناچار است سیاست تقسیم سودی را انتخاب کند که هزینه های نمایندگی را به حداقل برساند. در این صورت سود سهام نقش عمده ای را در ارزش شرکت خواهد داشت، زیرا پرداخت سود سهام به طور غیر مستقیم مبین نتیجه فعالیت های سرمایه گذاری مدیریت قلمداد می شود. (خادم مؤخرشهرضا،1380،ص67)
براساس مدل‌هاي جايگزين مشكل نمايندگي، سياست تقسيم سود مي‌تواند به عنوان جايگزيني براي تضادهاي منافع بين سهامداران دورن سازماني و برون سازماني باشد. زويبل46 (1996) اينگونه استدلال مي‌كند كه مديران به منظور دفع كردن رقابت براي كنترل شركت به طور داوطلبانه اقدام به پرداخت سود مي‌نمايند. (شاملو،1389،ص21).
ج-فرض جریان نقدی آزاد
مدیر محافظه کاری که در جهت افزایش منافع سهامداران تلاش می کند، می بایست در فرصت های سودآور سرمایه گذاری کند. جدایی مالکیت و مدیریت ممکن است باعث اغوای مدیران شده و وجوه مازاد در راه هایی مصرف شود که موجب هدر دادن منابع شرکت شود. جانسون نظریه نابرابری اطلاعات و نمایندگی را با هم ترکیب کرده و فرضیه جریان نقدی آزاد را مطرح کرد که بر اساس آن وجوه باقیمانده پس از تأمین مالی تمام پروژه های دارای ارزش فعلی خالص47 مثبت باعث بوجود آمدن تضاد میان منافع مدیران و سهامداران می شود. پرداختهای بهره بدهی و تقسیم سود و سرمایه گذاری در پروژه هایی با ارزش مورد انتظار مثبت توسط مدیران، از مصرف وجوه مازاد، در اموری که در راستای اهداف شرکت نیست، می کاهد.
مدلهای رفتاری48
هیچ کدام از الگوهای بحث شده، رفتار تقسیم سود شرکت مورد مشاهده را به دلیل عدم توجه به رفتار سرمایهگذار به طور کامل توضیح نمیدهد. رفتار سرمایهگذار تحت تأثیر طرز برخورد و اندازه و وضع جامعه قرار میگیرد. متأسفانه این عامل اغلب به وسیله تئوریسینهای مالی به دلیل مشكل معرفی رفتار سرمایهگذار در مدل قیمتگذاری صرفنظر شده است.
وارد کردن این اثرات در مدل تلاشی جهت توسعه تئوری برای توضیح تداوم سیاست تقسیم سود شرکت میباشد. فشارهای اجتماعی می تواند منجر به اشتباه در قضاوت و اتخاذ تصمیمات غیر منطقی درباره خرید یا فروش سهام توسط سهامداران شود.تمركز روي روانشناسي سرمايهگذار، به شدت روي مجموع فعاليت بازار اثرمي گذارد. سياست تقسيم سود با افزايش ثروت سهامداران سازگار نيست و با افزودن الگوي رفتار اقتصادي – اجتماعي به سهامداران اقتصادي بهتر توصيف ميشود. پرداختهاي تقسيم سود مي تواند بعنوان انعكاس عوامل اقتصادي در ارزيابي شركت تلقي شود. مدیران می دانند که سهامداران مایل به گرفتن سود سهام هستند، از این رو پرداخت یا افزایش سود نقدی روشی برای کاهش اضطراب سرمایه گذار و آرام کردن اوست. پرداختهاي سود سهام مي تواند به عنوان انعكاس عوامل اقتصادي– اجتماعي در ارزيابي شركت تلقي شود. توجه به روانشناسي سرمايه گذار عوامل اقتصادي– اجتماعي منجر به مطرح شدن مدلهاي رفتاري شد.(اعتمادي و چالاكي ، 1384، ص 38-37)1.
چرا شركتها سود پرداخت مي نمايند؟
سود انباشته يكي از مهمترين منابع تامين مالي بلندمدت شركتها مي باشد. در سال هاي اخير شركت هاي بزرگ براي تامين نيازهاي مالي خود اغلب از سود انباشته استفاده كرده اند. باتوجه به اهميت سود تقسيم نشده در تامين مالي پروژه هاي سرمايه گذاري شركت ها ، چرا شركت ها اقدام به توزيع سود بين سهامداران مي نمايند؟ (قلي پور،1375، ص 89)
شرکت ها به دلایل متعددی اقدام به پرداخت سود سهام می کنند که برخی از آنها عبارتند از:
برخی از مقررات تجاری و مالیاتی شرکت ها را از انباشتن غیر ضروری و بیش از حد سود تقسیم نشده منع می نماید.
گاهی هزینه های معاملاتی و نقل و انتقال سهام در خصوص سهامدارانی که به خاطر نیاز به وجوه نقد مجبور به فروش سهام خود می باشند پرداخت سود سهام را ایجاب می کند
در صورتی که مالیات بر سود سهام در مورد اغلب سهامداران پایین باشد و یا سود سهام مشمول معافیت مالیاتی باشد این امر شرکت ها را به پرداخت سود سهام تشویق می کند.
در بازاری که هزینه های تنزیل آن به خاطر عدم اطمینان(ریسک) بالاست پرداخت سود سهام در حال حاضر بیش از پرداخت سود در آینده ارزشمند است (برهاني ، 1387 ، ص 17).
سود سهام درآمد باثباتی برای سهامداران فرآهم می کند به طوری که بر اساس حجم سهام می توانند هزینه زندگی خود را تنظیم نمایند.
سرمایه گذاران وخریداران اوراق بهادار به گزارش ها و اخبار سود سهام سالانه شرکت ها توجه دارند.
تغییرات در سود سهام حاوی اطلاعات مفیدی برای سرمایه گذاران می باشد.
اگر سهامدار شرکتی عادت به دریافت سود سهام را داشته باشد در این صورت مشكل است که یکباره پرداخت سود سهام را متوقف کرد.
عدم پرداخت سود ممکن است رقبا را به تبلیغات تهاجمی علیه شرکت، تشویق نماید.
سهامداران از طريق دريافت سود يا انتظار دريافت سود بازده سرمايه شان را به دست مي آورند يا شانس اين را پيدا مي كنند كه سهام خود را به قيمت بالاتري بفروشند.
پرداخت سود باعث كاهش عدم اطمينان سهامداران نسبت به دريافت بازده سرمايه شان مي شود.
سود تقسيمي نشان دهنده قدرت شركت است.( (قلي پور،1375، ص 89).
روشهای پرداخت سود سهام
پس از آنکه شرکت تصمیم گرفت که قسمتی از سود حاصله را بین سهامداران خود تقسیم کند باید شیوه پرداخت آنرا تعیین کند. عمده روش های پرداخت سود عبارتند از:
پرداخت نقدی
رایج ترین شیوه پرداخت سود سهام پرداخت نقدی بوده و عمدتاً در شرایطی که شرکت مشكل کمبود نقدینگی ندارد، مورد استفاده قرار می گیرد.
گواهی موقت سود سهام
زمانی که شرکت در پرداخت سود خود با مشكل نقدینگی مواجه می باشد اقدام به صدور گواهی موقت برای سهامداران به دلیل تاخیر در پرداخت سود می کند.
پرداخت به صورت دارایی
به این صورت که معادل سودی که باید به هر سهم پرداخت شود، کالا به صاحب سهم ارائه گردد. این روش که اکنون معمول نیست در گذشته برای نخستین بار توسط کمپانی هند شرقی در لندن در سال 1628 مورد استفاده قرار گرفته و به عنوان سود بین سهامداران پارچه و فلفل توزیع شد.
سود سهمی
در این حالت شرکت به جای سود ،سهام عادی منتشر نموده و همگام با افزایش سرمایه به سهامدارن سهام جایزه ارایه می دهد. این نحوه پرداخت سود عمدتا به منظور حفظ نقدینگی شرکت و جلوگیری از خروج پول از شرکت جهت سرمایه گذاری در پروژه های توسعه می باشد (جهانخاني و پارسائيان ،1388).
پرداخت سود سهام
معمولا سود هر سال مالی در اوایل سال بعد مورد محاسبه قرار می گیرد و پس از تایید بازرسان قانونی و حسابرسان از نظر اینکه سود مطابق با اصول و استانداردهای حسابداری و حسابرسی محاسبه شده است، مراتب در مجامع عمومی صاحبان سهام مطرح می شود و صاحبان سهام نسبت به چگونگی و مبلغ تسهیم سود بین سهامدران و مبلغی که باید در شرکت باقی بماند تصمیم می گیرند. سودی که باید بین صاحبان سهام تقسیم شود از طریق آگهی به اطلاع آنان می رسد ومعمولا مهلتی را برای مراجعه سهامداران برای ثبت نام دریافت سود تعیین می کنند و سپس شرکت به پرداخت سود به سهامدارن مبادرت می کند. مراحل عملی پرداخت سود سهام به شرح ذیل می باشد:
الف)تاریخ اعلام سود سهام49
روزی است که هیأت مدیره شرکت گرد هم می آیند، در مورد پرداخت سود سهام تصمیم می گیرند و نتیجه تصمیمات خود را اعلام می کنند.
از نظر حسابداری، سود سهام اعلام شده در تاریخ اعلام سود به بدهی واقعی شرکت تبدیل می شود.
ب)تاریخ ثبت در دفاتر سهام
سود سهامی که هیأت مدیره یک شرکت اعلام می کند به کسی پرداخت می شود که در تاریخ معینی نام وی به عنوان صاحب سهم در دفاتر سهام به ثبت رسیده باشد.
ج)تاریخ موثر در بورس
طبق مقررات بورس نیویورک زمانی که یک سرمایه گذار سهام شرکتی را خريداري مي كند چهار روز کاری طول می کشد تا این سهام در دفتر سهام شرکت به نام وی منتقل شود؛ در نتیجه، زمانی که سود سهام اعلام می شود سود به کسی تعلق خواهد گرفت که چهارروز قبل از تاریخ ثبت یا تاریخ موثر سهام را خریداری کرده باشد. اگر کسی سهام را بعداز تاریخ موثر در بورس(چهار روز قبل ازتاریخ ثبت)خریداری کند، به وی سود سهام تعلق نخواهد گرفت و فروشنده سود سهام را دریافت خواهد کرد.
چ)تاریخ پرداخت
پس از اینکه هیأت مدیره میزان و زمان پرداخت سود سهام را اعلام کرد و پس از گذشت تاریخ ثبت ،طبق دفاتر سهام شرکت، نام صاحبان سهام درآن روز که مستحق دریافت سود سهام هستند مشخص می شود. سپس شرکت اقدام به صدور چک در وجه سهامداران می کند (برهاني،1387،ص19-18)1.
شایان ذکر است که رویه پرداخت سود سهام در ایران با مراحل بالا متفاوت است. تاریخ اعلام سود، یعنی تاریخی که روشن می شود، عملاً سود سهام چقدر است، روز مجمع در شرکت است. تاریخ تعیین فهرست سهامداران نیز روز تشکیل مجمع است. هر کس در روز تشکیل مجمــع سهام داشته باشد،سود سهام را دریـافـت می کند. بنابراین تاریخ عدم دریافت سود، فردای روز مجمع است. فرصت پرداخت سود سهام طبق قانون 8 ماه پس از تاریخ تشکیل مجمع است. بنابراین تاریخ پرداخت، یعنی یک روز

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir