مشخص برای پرداخت، کمتر اعلام می شود، بلکه بیشتر بصورت دوره پرداخت اعـلام می شود. مراحل عملی پرداخت سود سهام به صورت تصویری در جدول زیر نمایش داده شده است. (شاملو،1389،ص25).
جدول 1-2 مراحل محاسبه تا پرداخت سود سهام

انتهای دوره
ابتدای دوره
مهلت پرداخت سود سهام
سال مالی 1X13
مهلت ثبت نام
سهامداران ذیحق
اعلام پرداخت
بررسی صورت های مالی توسط بازرس قانونی
تصویب مجمع عمومی صاحبان سهام
تهیه صورت های مالی و محاسبه سود شرکت
تصویب هیأت مدیره

8 ماه
4 ماه

(اسلامي بيدگلي ، 1370، ص 24)
سياست های متداول تقسيم سود
شرکت های سهامی عام باید در رابطه با تقسیم سود، سیاست مشخصی را اتخاذ کنند. در تدوین این سیاست عوامل متعددی ازجمله سیاست های مورد استفاده در سایر شرکت های مشابه و عوامل دیگری که در ابتدای فصل مطرح شد باید مورد توجه قرارگیرند. اگرچه می توان صدها سیاست تقسیم سود متفاوت را مشخص ساخت، ولی اکثرسیاست های تقسیم سود در یکی از سه گروه اصلی به شرح ذیل طبقه بندی می شوند.
1.نسبت سود تقسيمی ثابت
شرکت می تواند به چندین طریق از نسبت سود تقسیمی ثابت استفاده کند و آن را در سیاست تقسیم سود بگنجاند. آن روشها به قرار ذیل است :
الف)پرداخت درصد ثابتی از سود سالانه
ب)پرداخت سود سهام به صورت درصدثابت و مشخصی از سود خالص سال های قبل
ج)انتخاب درصدی به عنوان نسبت سود تقسیمی مطلوب که قرار است در بلندمدت رعایت شود.
درصد سود تقسیمی واقعی در یک سال می تواند کمتر یا بیشتر از درصد مطلوب باشد، ولی شرکت می کوشد درصد سود تقسیمی واقعی را نزدیک به درصد مطلوب نگه دارد.
2.پرداخت سود ثابت
بسیاری از شرکتها در زمینه پرداخت سود رویه ثابتی دارند و تقریباً به صورت پایدار عمل می کنند. متداول ترین روش که بسیاری از شرکت ها در سال های اخیر در پیش گرفته اند این است که سالانه از بابت سود هر سهم مبلغ معینی پرداخت می کنند و با افزایش سود شرکت به تدریج بر این مبلغ میافزایند. شرکتی که سیاست تقسیم سود خود را بر این اساس گذارده باشد با اعلان میزان سود تقسیمی هر سهم، پیام مهمی را به سهامداران مخابره می کند، به ویژه زمانی این امر اتفاق می افتد که میزان سود تقسیمی شرکت دستخوش تغییرات چرخه های تجاری و نوسانات بازار قرار نگیرد. از آنجا که پرداخت سود سهام مستلزم داشتن سود و همچنین نقدینگی کافی است، شرکتی كه چنین سیاست را دنبال می کند به سهامداران و گروه های ذینفع این پیام را می دهد که از نظر سود آوری و قدرت نقدینگی در وضع بسیار خوبی قرار دارد.
3.پرداخت منظم سود ثابت بعلاوه يک مبلغ اضافی
برخی از شرکت ها سیاست تقسیم سود خود را بر این اساس می گذارند که سالانه مبلغ معینی به عنوان سود هر سهم به سهامداران پرداخت کنند و با افزایش سود شرکت بر میزان سود تقسیمی هر سهم بیافزایند. مزیت دادن مبلغ اضافی در این است که شرکت می تواند بر حسب ضرورت مبالغ اضافی را قطع کند، بدون اینکه از میزان سود تقسیمی هر سهم بکاهد. یکی از معایب کاربرد چنین روشی این است که نوعی توقع در سهامدارن به وجود می آورد و هر سال منتظر دریافت مبلغ بیشتری خواهند بود. اگر این مبلغ اضافی پرداخت نگردد، احیاناً قیمت بازار سهام شرکت کاهش می یابد (برهاني،1387، ص 23-21).
توجیه ثبات سود سهام
هدف اولیه سیاست پرداخت سود سهام شرکت های سهامی معمولا توجه به منافع سهامداران است. توجیه سیاست ثبات سود سهام نیز مستلزم نشان دادن این است که پیروی از این سیاست به منفعت سهامداران می باشد. دلایل توجیه ثبات سود سهام عبارتند از:
سرمایه گذاران ممکن است سود سهام دریافتی را صرف مخارج زندگی خود کنند که این مخارج تقریبا از یک ثبات نسبی برخوردار است. کاهش سریع سود سهام موجب بروز اختلال در وضعیت مالی سهامداران می شود و ممکن است آنان را به فروش بخشی از سهام خود ناگزیر کند.
افزایش قابل توجه سود سهام نیز موجب ایجاد وجوه نقد اضافی نزد سهامداران می شود که سرمایه گذاری مجدد آنرا ایجاب می نماید. فروش یا خرید سهام، مستلزم پرداخت حق العمل به کارگزاران و تحمل هزینه های دیگر است که در صورت ثبات پرداخت سود سهام می توان از آن پرهیز کرد.
سطح پرداخت سود سهام در دوره جاری، از دیدگاه سهامداران، متضمن اطلاعاتی درباره توان پرداخت سود سهام در آینده نیز می باشد. کاهش سود سهام از دید سرمایه گذاران به معنای انتظار مدیریت برای سود کمتر در دوره های آتی است در حالی که تغییر ندادن سود سهام، به معنای ثبات سود آوری، و افزایش سود سهام به معنای انتظارات خوش بینانه مدیریت برای سود بیشتر در دوره های آینده تلـقی می شود. از سوی دیگر شرکتی که دارای سیاست یکنواخت توزیع سود سهام نیست، اطلاعات قابل اتکایی درباره سودآوری آتی شرکت ارائه نمی دهد و در نتیجه موجب افزایش مخاطره سهام خواهد شد.
برخی از موسسات مالی که سرمایه گذاری های عمده ای در سهام شرکت ها به عـمل می آورند ممکن است بنا به الزامات قانونی سهام شرکتهایی را خریداری کنند که سابقه خوبی از لحاظ پرداخت سود سهام داشته اند. با توجه به حجم بالای سرمایه گذاری های این قبیل موسسات می توان پیش بینی کرد که میزان تقاضای آنان، بر قیمت سهام شرکت ها در بورس اوراق بهادار تأثیر قابل ملاحظه ای داشته باشد.
نسبت پرداخت سود سهام در بلند مدت
در بخش بالا، جنبه اول سیاست توزیع سود سهام، یعنی ثبات سود سهام در دوره های مختلف، مورد بحث قرار گرفت. جنبه دوم این سیاست، نسبت پرداخت سود سهام در بلند مدت است. واحدهای انتفاعی می توانند نسبت مزبور را در سطوح بالا یا پایین بدون توجه به ثبات آن در دوره های مختلف طرح ریزی کنند. اما تحقیقات انجام شده نشان می دهد که در عمل علیرغم ثبات نسبی مبلغ سود سهام پرداختی، نسبت پرداخت سود سهام شرکت های مختلف به طور چشمگیری متفاوت است. براساس تحقیقات مزبور، شرکتهای بزرگ معمولا نسبت پرداخت سود سهام بالاتری را در مقایسه با شرکت های کوچکتر و جدید نگهداری می کنند (شاملو،1389،ص28-27).
موارد درخور توجه در طرح خط مشی تقسیم سود
خط مشی تقسیم سود تعیین کننده پرداخت یا عدم پرداخت سود سهام است و درصورت پرداخت میزان سود تقسیمی و میزان باقی مانده در شرکت نیز بدان وسیله بیان خواهد شد .Record Date تاریخی است که در این تاریخ سهامدار باید مالک سهام باشد تا بتواند سود سهام را دریافت نماید.
EX-Dividend به معنی قبل از تاریخ ثبت شده جهت دریافت سود است فروش سهام به صورت ex-dividend به معنی فروش آن قبل از Record Date می باشد و لذا خریدار آن، سود سهامی دریافت نمی نماید. Paymet Day تاریخ پرداخت سود سهام به دارندگان Record می باشد. علت توجه به سود سهام، اثر آن بر قیمت سهام شرکت است. در کوتاه مدت، افزایش سود سهام منجر به افزایش قیمت آن می گردد. در بلند مدت، افزایش سود سهام، شرکت را از منبع وجوه کافی، جهت سرمایه گذاری مجدد، محروم می نماید، و لذا رشد شرکت محدودتر شده و قیمت سهام کاهش خواهد یافت. یکی از وظایف مدیر مالی تعیین خط مشی تقسیم سود بهینه است به نحوی که ارزش شرکت(قیمت سهام) را حداکثر نماید.( نیکومرام و دیگران ، 1388)1
عوامل موثر بر سیاستهای تقسیم سود
شرکت ها برای تعیین میزان سود تقسیمی خود علاوه بر در نظر گرفتن موارد قانونی، عوامل و محدودیتهای دیگری را نیز باید مدنظر قرار دهند که مهمترین آنها عبارتند از:
1. وضعیت نقدینگی
از آنجا که سود نقدی مبین خروج وجوه از شرکت است، هر چه وضعیت نقدینگی شرکت بهتر باشد، شرکت توانایی بیشتری در پرداخت سود خواهد داشت. وجود سود به تنهایی دلیلی برای تقسیم آن نیست بلکه باید نقدینگی کافی نیز وجود داشته باشد. بنابراین شرکت ها سود تقسیمی خود را کاهش می دهند یا برای رفع سوء تعبیر سهامداران که این کاهش را نشانه عدم سود آوری شرکت تصور نکنند، از موسسات تأمین مالی استقراض کرده و سود را در سطح قبلی نگه می دارند. شرکتی که سود آور و در حال توسعه است، چون وجوه نقد خود را در دارایی های ثابت و جاری دایمی به کار می برد، ممکن است نقدینگی کافی نداشته باشد.
2. دسترسی شرکت ها به بازارهای پول و سرمایه
هرچه توانایی شرکت ها در گرفتن وام و تأمین وجوه از طریق بدهی بیشتر باشد، انعطاف پذیری آنها در پرداخت سود سهام بیشتر خواهد بود. توانایی گرفتن وام، ممکن است به شكل توانایی شرکت در صدور اوراق قرضه و مراجعه به بازار سرمایه نیز باشد. هرچه شرکت بزرگتر و سازمان یافته تر باشد، دسترسی بیشتری به بازارهای سرمایه دارد. با دسترسی به وجوه حاصل از طریق بدهی، مدیریت ممکن است نگرانی کمتری در مورد تأثیر پرداخت سود سهام بر نقدینگی شرکت داشته باشد (برهانی، 1387،13)2.

3.محدودیت های قراردادهای استقراض
معمولاً محدوديت هايي توسط وام دهندگان در مورد توزيع سود بين سهامداران به مورد اجرا گذاشته مي شود تا توانايي شرکت را در پرداخت اقساط وام هاي خود بالا ببرند.
يکي از محدوديت های متداول اين است که پرداخت سود سهام را منوط به تحصيل سود پس از تاريخ استقراض مي کند و تنها از محل اين سودها است که ميتوان سود سهام را پرداخت کرد. محدوديت ديگري که در قراردادهاي سهام ممتاز اعمال مي شود اين است که در صورت قابل انباشته بودن سود سهام ممتاز، نمي توان هيچ گونه سودي به سهامداران عادي پرداخت کرد، مگر اينکه سود سهام ممتاز دوره جاري و سود سهام ممتاز معوقه دوره هاي قبل کلاً پرداخت شده باشد. (همان منبع ، 14)قراردادهاي وام از دو جهت بر تصميم مديران براي پيشنهاد تقسيم سود موثر است:
الف- رعايت نسبت هاي مالي مندرج در قراردادهای وام و پيوستهاي آنها.
ب- الزام به باز پرداخت اقساط وامها در سر رسيد مقرر.
در بسياري از قراردادهاي وام ، وام دهنده به خاطر تضمين بازگشت وام، رعايت مواردي را براي وام گيرنده، در قراردادهاي وام اجباري مي نمايد. مثلاً:
– وام گيرنده مجبور به رعايت نسبت هاي حداقل مالكيت، جاري و يا سرمايه در گردش شود.
– مجاز به تقسیم سود سال هاي قبل بدون موافقت قبلي وام دهنده نباشد.
از سوي ديگر، پرداخت اقساط وام ها، به نقدينگي و تصميم هاي آتي مديران در فعاليت هاي جاري واقعي آنها، بسيار موثر است، اين اقساط گاه بسيار سنگين و گاه بازپرداخت آنها مستلزم برنامه ريزي اساسي نقدينگي است. معمولاً يكي از منابع تامين پرداخت اقساط، سود نقدي شركت است و چنانچه قسمت عمده سود بين سهامداران تقسیم گردد، مديران ممكن است ناگزير به صدور سهام و يا اخذ وام هاي سنگين تر و يا حذف برنامه هاي توسعه آتي خود به جهت رعايت پرداخت اقساط وام ها گردند. در اين موارد نيز جداول نقدينگي كه با عنايت به راه حلهاي مختلف تهيه شده باشد بسيار مناسب است (اسلامي بيدگلي ، 1370 ، ص20-14).
4.محدودیت های قانونی
بر اساس قوانین برخی کشورها، پرداخت سود سهام نمی تواند از

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir