و متون نمايش هاي تعزيه بهم بافته شدند. همچنين در اين زمان بايد به مرثيه هاي ادبي محتشم كاشاني، «دوازده بند» اشاره كرد.
در نيمه دوم دوران صفوي ، از نظر اوصاف مراسم ياد كرد شهادت امام حسين ( ع)، توسط خارجيان و غربي ها بسيار غني نوشته شده است. ژان باتيسته تاورنيه اين آيين ها را از نزديك مشاهده كرد. سرژان شاردن در اثر خود، « سياحت نامه شواليه شاردن در ايران و هند شرقي از راه درياي سياهو كولخيس» ( لندن ، 1686 ؛ 10 جلد، پاريس 1811 ) شرح بسيار مفصلي از محرم در سال 1674 ارائه مي كند.
آخرين گزارش مهم از برگزاري مراسم محرم در عهد صفويه نوشته يك هلندي است بنام كورني يل لابرون در سال 1704 ، كه گواه عظمت اين مراسم مي‌باشد.
بايد به توضيح مهم ديگري از مراسم مذهبي محرم، پس از عهد صفوي اشاره كرد كه توسط سالامون وان گخ نوشته شده نام اين كتاب تاريخ و جغرافي امروز مي‌باشد كه در سال 1739 نگارش شده است .
پرويز ممنون كه كتاب تعزيه نمايش شيعي- ايراني را در سال 1967 در وين اتريش مورد نگارش قرار داده است به سالامون و وان گخ اشاره كرده است.
ساموئل هملين، كه در سالهاي 72- 1770 از جنوب ايران ديدار كرد، ديگر نويسنده مهم مراسم محرم بود. وي در كتاب خود به نام «سفر از ميان روسيه … و ايران در سال 1772و 1771،1770 » به آئين تعزيه و تكيه محل بازي تعزيه پرداخته است.( سنپترزبورك- 1774)
ويليام فرانكلين در « مشاهدات سفر بنگال به ايران در خلال سالهاي 1787-1786» ( لندن، 1790) ، چگونگي تبديل فريضه آييني به نمايش آييني در مراسم محرم را گزارش كرده است. چاپ اول كتاب فرانكلين در 1788 در كلكته انتشار يافت.پس از آن در 1790 در لندن و در پي آن به سال 1798 در پاريس تحت عنوان « سفر از بنگال تا شيراز» چاپ شد.بيست و پنج سال پس از كتاب فرانكلين ،جيمز موريه بازآفريني سراسر نمايشي شهادت امام حسين(ع) را در دوره قاجار در تهران ديد، كه در « سفر از ايران ، ارمنستان و آسياي صغير تا قسطنطنيه در سالهاي 1808 و 1809 » (لندن، 1812 ) گزارش مي دهد.
الكساندر خوچكو، پژوهشگر و نويسنده كتابهايي درباره اشعار و آداب و سنن ايران زمين، در مدت اقامتش در ايران در اثري به نام «كاتالوگ هاي نسخه‌هاي فارسي» روند ادبي سريع مجالس تعزيه را ثبت مي‌كند.دو مجلس « پيامبر خدا» و « وفات پيغمبر» را همچنين خوچكو ويرايش فارسي نمود و در 1852 با نام« جنگ شهادت» منتشر ساخت.
ايليا نيكولايويچ برزين پژوهشگر و محقق ديگري مانند خوچكو ، در مطالعات خاور نزديك داراي اطلاعات مبثوتي است. او چند كتاب درباره زبان عربي،« دستور زبان فارسي» ( به روسي- م) . متون تاريخي ايران نيز نگارش كرده بود. گزارش ثبت شده او از تعزيه در سال 1852 مطلب مفصلي را از آنچه كه پيش از شروع اجراي تعزيه در « تكيه» اتفاق مي افتد به خواننده نشان مي‌دهد.در نيمه سده نوزدهم بايد به اشارات ارزشمند ليدي شیل در مورد نمايش تعزيه دقت نمود. خاطرات ليدي شل در سال 1362 توسط نشر نو به فارسي ترجمه گرديد.
سركنت دو گوبينو هنرشناس مشهور اروپا كه مدت زماني را در ايران زندگي نمود از تعزيه به عنوان يكي از مهمترين وقايع در ايران ياد مي كند. كتاب او « اديان و عقايد فلسفي در آسياي مركزي» ( پاريس ، 1865) تاثير فراواني بر پژوهشگران و محققان تعزيه داشته است.
كلنل سرلوئيس پلي از 1862 به مدت يازده سال را در جنوب ايران زندگي كرد. پلي علاقمند به نمايش هاي محرم بود و اثري دو جلدي در اين باره بنام « شبيه خواني حسن و حسين(ع) » نوشت ( لندن، 1789).
نخستين آمريكايي كه اولين مطلب را درباره آيين ايراني نوشت ساموئل گرين ويلر بنجمين، سفير دولت آمريكا در ايران ، بود.توضيحات جامع او از نمايش تعزيه در كتابش « ايران و ايرانيان» (لندن، 1886 ) براي مطالعه و بررسي اين نمايش از اهميت فراوان برخوردار است.
در ادامه تحقيقات پژوهشگران و محققاني چون خوچكو ، برزين و پلي در زمينه تعزيه، ويلهلم لتين پانزده مجلس اين نمايش آييني را جمع آوري و تحت عنوان، « نمايش در ايران» منتشر كرد. كه اهميت اين كتاب بسيار روشن است.
در دوران پس از جنگ جهاني دوم، به مطالعه و بررسي نمايش تعزيه توجه فراوان شده است. در سال 1950 هنري ماسه، خاورشناسي مشهور فرانسوي ترجمه اي ناتمام از كتاب « شهادت قاسم» از خوچكو را بصورت گلچين ارائه نمود. در ميان سال هاي 1955-1950 ، انريكو چرولي، سفير ايتاليا در ايران تعداد غير قابل باور 1055 مجلس تعزيه را از مناطق مختلف ايران جمع آوري و به كتابخانه واتيكان در رم اهدا نمود. اين مهم ترين مجموعه مجالس تعزيه تا اين تاريخ مي‌باشد.
تعزيه ، موضوع رساله دكتراي فلسفه و پايان نامه هاي استادان هنر نيز بوده است. در 1952 مهدي فروغ براي رساله دكتراي خود در دانشگاه كلمبيا «بررسي تطبيقي قرباني كردن حضرت ابراهيم در شبيه خواني هاي ايران و نمايش هاي مذهبي غربي» را ارائه داد كه بعدها از سوي وزارت فرهنگ و هنر در تهران چاپ شد. در 1959 ؛ عباس بني صدر رساله دكتراي خود را تحت عنوان « تعزيه» به دانشگاه ادبيات دانشگاه پاريس ارائه داد در 1966 هيلدگار مولر، در دانشگاه آلبرت لودويگز فرايبورك رساله دكتراي خود را تحت عنوان تحقيق درباره نمايش ايراني نوشت ( تاريح انتشار 1966). در 1977 دو محقق ايراني رساله هاي دكتراي خود را در زمينه تعزيه ارائه نمودند. پرويز ممنون از دانشگاه وين با عنوان «تعزيه نمايش شيعي- ايراني» و داود منشي زاده با نام «تعزيه نمايش ايراني» از دانشگاه اوپسالا اين محققان بودند. كتاب ممنون درباره سير تاريخي تعزيه و شيوه اجرا و بازي آن و پژوهش منشي زاده شامل توصيف مراسم محرم مي‌باشد . در سال 1967 پيتر چلكووسكي رساله دكتراي خود در دانشگاه تهران تحت عنوان « ادب عوام و تعزيه ايراني» نوشت. همچنين در 1975 ژان كالمار دكتراي فلسفه خود را از دانشگاه پاريس تحت عنوان «فرهنگ سوگواري امام حسين در ايران ماقبل صفوي» نوشت.
آثار محققان ادب ايران را بايد با كتاب در خور توجه بهرام بيضايي، « نمايش در ايران» ( تهران ، 1344/66-1965 ) شروع نمود. بيضايي، نمايشنامه نويس، كارگردان فيلم و منقد هنر است.
دومين كتاب جامع در اين زمينه تعزيه از صادق همايوني است با عنوان «تعزيه و تعزيه خواني» ( از انتشارات سازمان جشن هنر، تهران 1354/ 76-1975) . همايوني نويسنده اي است كه تاليفات در خور توجهي درباره تحولات وسير پيشرفت نمايش تعزيه در ايران را دارد.
پتر چلكووسكي گردآورنده «تعزيه هنر بومي پيشرو ايران 1367 نشر علمي و فرهنگي» مجموعه مقالاتي را از محققان و نويسندگان مختلف در مورد آيين تعزيه ارائه مي كند. جمشيد ملك پور در كتاب «سير تحول مضامين در شبيه خواني 1366 نشر جهاد دانشگاهي» به منابع ديني و ادبي و نمايشي شبيه خواني مي پردازد. دكتر ابوالقاسم جنتي عطايي در كتاب «بنياد نمايش در ايران 1333 نشر صفي عليشاه» به منبع و منشأ تمدن و هنر ايراني پرداخته و اشكال نمايش را در ايران بررسي مي‌كند.
لاله تقيان در اثر «تعزيه و تئاتر در ايرن 1374 نشر مركز» به تاريخ تعزيه خواني و اصطلاحات نمايش رو حوضي پرداخته و گوشه‌هايي از تاريخ تئاتر در ايران را نقد و بررسي مي‌كند. استاد نمايش‌هاي آييني جابر عناصري در اثر «نمايش و نيايش در ايران 1366 نشر جهاد دانشگاهي» به متدلوژي نمايش‌هاي سنتي در ايران پرداخته از سياوشان تا امروز را مورد مطالعه قرار مي‌دهد.
عنايت الله شهيدي در كتاب «تعزيه و تعزيه خواني از آغاز تا پايان دوره قاجار در تهران 1380 نشر دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي» اثري ممتاز و به ياد ماندني را ارائه مي‌كند كه در زمينه تحقيق و پژوهش در مورد آيين تعزيه كم نظير مي‌نمايد. شهيدي در ابتدا به كاركرد و نقش تعزيه خواني و ويژگي‌هاي آن و سپس پيدايش و پيشينه و روند تكوين و تحول اين آيين را بررسي كرده و به شكل‌هاي تعزيه خواني و مكان‌هاي آن اشاره نموده و سپس موسيقي و ادبيات تعزيه را مورد مطالعه قرار مي‌دهد. در پايان اثر او به شرح حال تعزيه خوانان و تعزيه گردانان پرداخته و منابع و مأخذ اين آيين را مفصل ثبت و نگارش مي كند.
درزمینه تحقیق و پژوهش درباره آئین تعزیه ، تحقیقات گسترده و بسیاری در قالب پایان نامه های دانشگاهی ، انجام پذیرفته که در اینجا به اختصار به چند مورد اشاره می گردد :
1- تجلی عاشورا در هنر ایران(بررسی نمادهای عاشورایی)/فرحناز علی پور/ 1389
2- ریخت شناسی تعزیه / مرتضی شیربک / 1379
3- زیبائی شناسی در تعزیه / شهربانو میرسلطانی / 1381
4- سیر تکاملی تعزیه از آئین تا نمایش / محمدجواد طاهری / 1388
5- نشانه شناسی در نمایش های ایرانی / پیمان گلزاری / 1384
6- بررسی تطبیقی عنصرکارگردانی در نمایش تعزیه ایرانی و تئاتر مدرن / علیرضا میرشکاری / 1389

4-2- مباني نظري تحقيق
براي تشريح اين بخش و بيان نظريه كاربردي در پژوهش موردنظر به ارائه مطالب در دو قسمت:
الف- نشانه شناسي و ب- چارچوب نظري تحقيق پرداخته مي شود.
1-4-2- نشانه شناسي
نشانه شناسی علمی است که به بررسی انواع نشانه ها، عوامل حاضر در فرایند تولید و مبادله و تعبیر آنها،و نیز قواعد حاکم بر نشانه ها می پردازد. این رشته با سخنرانی‌های زبانشناس سوئیسی فردینان دو سوسور در دانشگاه ژنو آغاز گشت. تنها پس از مرگ او بود که به کوشش شاگردانش اندیشه‌های او در کتابی با نام دروس زبانشناسی عمومی درسال ۱۹۱۶ به چاپ رسید. او با رد انگاره ی سنتی که رابطهٔ میان واژه و شئ را یک رابطه حقیقی می‌دانست برای نخستین بار به دلخواه بودن آن اشاره کرد. او هر پیوند ذاتی میان واژه و شئ و همچنین واژه و مفهوم را نادرست خواند و این پیوند را زادهٔ یک همگرایی و همرایی اجتماعی دانست.
او در “درس زبانشناسی عمومی” در توضیح نشانه‌شناسی می‌گوید: می‌توان علمی را تصور کرد که به مطالعه زندگی نشانه‌ها در یک جامعه بپردازد. این علم بخشی از روان‌شناسی اجتماعی و در نتیجه روان‌شناسی عمومی خواهد بود. نشانه‌شناسی معلوم می‌کند که نشانه‌ها از چه تشکیل شده‌اند و چه قوانینی بر آن‌ها حکم فرماست.
او جستار خود را اینگونه می‌آغازد: در همه ي دانش‌ها شئ مقدم‌ترین بخش یک پژوهش است در حالیکه در زبانشناسی هنگامی که به سراغ واژه می‌رویم متوجه می‌شویم که برای بررسی آن واژه نخست نیاز به شناختن دیدگاهمان داریم آیا ما واژه را از دید معنایی بررسی می‌کنیم یا ریشه یابی یا تاریخی یا جزاینها. پس استواری‌ای که دانش باید به دنبال بیاورد در گام نخست به خطر می‌افتد. پس سوسور به دنبال ساختاری استوار به ساختار زبان می‌رسد آنچه بنیاد نشانه‌شناسی را خواهد ساخت.
نشانه‌شناسي با بررسي نشانه‌ها در ساخت‌هاي گوناگون زندگي اجتماعي بشر مي‌كوشد به سه پرسش بنيادين پاسخ گويد: نخست اينكه، دنياي پيرامون ما، با توجه به اينكه ما به‌واسطه نشانه‌ها به درك و فهم آن نائل مي‌شويم، به‌عنوان يك

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir