است، پيام رهبران ،ترجمان عواطف و احساسات مردم است.»( گريفين ،1374: 299 )
همچنين برخي خصوصيات ديگر براي رهبري كاريزما ذكر شده است. رهبران كاريزما با اعتماد به نفس فوق العاده شديداً نياز به قدرت داشته و قدرت را به دست مي گيرند. احساس مسئوليت و پايبندي شديدي نسبت به اعتقادات، آرمان ها و ايده هاي خود دارند.» ( رفيع پور ،1380 ،ج 1: 449 )
در وراي خصوصيات ورفتار فوق العاده نقاط ضعفي نيز نهفته است كه گاهي اوقات «قدرت كاريزماي» را به پروسه اي ناتمام تبديل مي كند. در واقع ملموس ترين و مهمترين ضعف كاريزما زوال و افول آن است كه از مهمترين نقطه قوت كاريزما نيز ناشي مي شود.يكي از زمينه هاي ظهور كاريزما انقلاب ها و شرايط بحراني انقلاب هاست و اوج كارايي كاريزما در آن خودنمايي مي كند. پيروزي انقلاب و تمايل ضعف انقلابي و بحران به سمت ثبات و آرامش، افول كاريزما را در پي دارد ولي رهبر كاريزما براي تداوم نياز به جنبش و تحرك دايمي توده پيروان دارد. علاوه بر اين دومين ضعف كاريزما آن گونه كه« لاندز هوت*» اشاره مي كند اين است كه «مشروعيت كاريزماتيك اساساً نمي تواند در قالب مفهوم و مشروعيت حكومت قرار گيرد زيرا عامل اساسي براي يك نظام حكومتي طولاني بودن وحدت جمعي و تضمين پايداري و تداوم آن است و اين با مشروعيت كاريزماتيك مغايرت دارد. به عبارت ديگر براي استواري يك نظام اجتماعي بايد پايداري و تداوم وحدت جمعي براي مدتي طولاني تضمين شود. اگر اين وحدت حول محور يك شخص(كاريزما) دور بزند كه به لحاظ انسان بودن تنها براي مدت زمان محدودي در جامعه است، ميسر نيست.»( سميح ،1379 : 289 – 290)
علاوه بر اختلافات آراء در مورد «ماهيت كاريزما» در مورد اينكه ماهيتاً در چه حوزه اي و به چه افرادي قابل اطلاق باشد نيز اختلاف نظر وجود دارد. برخي از شارحان آراي وبر از جمله فردريش معتقدند كه اساساً جز در حوزه مذهب نبايد كاريزما را جستجو كرد . شايد به اين دليل كه اساساً ماهيت كاريزما مبنايي مذهبي دارد و كاربرد آن در مورد افراد بشر نيز صرفاً در حوزه مذهب معنا مي يابد و چنانچه بر اطلاق آن به حوزه سياست اصرار ورزيم احتمالاً با گذار از حوزه مذهب و نمادهاي مذهبي و توسط حاملان مذهب وارد عرصه سياست و حكومت ها مي گردد. انقلاب اسلامي و ظهور كاريزما در آن را احتمالاً بتوان در اين تحليل جاي داد. با اين توصيف كه پايه هاي قدرت كاريزماي امام خميني علاوه بر ويژگي هاي فردي عمدتاً از صبغه و ريشه فرهنگي و مذهبي برخوردار بود.
در صورتي كه براي علل كاريزما شدن امام خميني (ره) بنيان هاي مذهبي منتج از نمادهاي فرهنگ سياسي شيعه همچون مفهوم امامت در شيعه و تفسير اين بعد از امام غايب دوازدهم(ع) قايل شويم و بر طبق تئوري «جانشين سازي اسطوره اي» تأثير بازنمايي اسطوره هاي شيعي را در پذيرش رهبري كاريزمایي-الهی امام خميني (ره) تحليل نماييم. بايد به شناسايي خصايص و ابعادي در شخصيت ايشان پرداخت كه به نوعي بيانگر جلوه هايي از آن اسطوره ها و نمادهاست.
ديدگاه هاي رايج در مورد علل رهبر شدن و پديده كاريزمايی-الهی امام خميني(ره) در سه دسته قابل تفكيك است:
1-ديدگاه هايي كه با تأكيد برعامل «ايدئولوژي»سعي كرده اند پديده رهبري كاريزمايی-الهی امام (ره) را تبيين كنند. نماينده اين ديدگاه «يرواند آبراهاميان» است و در كتاب معروف «خمينيسم»استدلال مي كند كه خمينيسم به رغم ابعاد مذهبي بيشتر مردمي است تا بنيادگرا. انديشه امام (ره) جهت گيري مردمي شديدي دارد كه خود را در قالب پشتيباني از برنامه هاي اجتماعي در زمينه هاي مختلف نشان داد. همه اينها همراه با انعطاف بالاي اين ايدئولوژي توانست پشتيباني طيف وسيعي از گروه هاي انقلابي را به دست آورد».( حسينی، 1381 :12 – 13 )
2-«مري آن براكت*»با رهيافت زبان شناسانه تأثير كاريزماي امام (ره) در جامعه را تحليل مي كند. او سعي دارد با آنچه كه «استراتژي سخن پردازي» امام خميني (ره) مي خوانده با استفاده از سمبل هاي اسلامي (شهيد و شهادت) سعي در اقناع مخاطبان خود نموده است و توانسته است شور زيادي در مردم پديد آورد.
3-مطالعات دسته سوم بين رهبري امام (ره) و سنت هاي ديني ارتباط برقرار مي كند و جاذبه كاريزمايی-الهی امام (ره) را در پيوندي كه امام (ره) با آن سنت ها را برقرار كرده است جستجو مي كنند. آثاري همچون«امام خميني تجسم يك سنت» از حامد الگار«در مقابل شيطان: كاريزما وسنت در ايران» نوشته «مايكل كيمل* و رحيم توكل» و «رهبران سياسي كاريزما» نوسته«روث ويلتر» بر اين ديدگاه تأكيد مي كنند.
در فرايند انقلاب اسلامي بويژه در شرايط حاكم بر دوره زماني بعد از پيروزي انقلاب سلسله تحولاتي كه از نتايج بلافصل پيروزي انقلاب بود رخ داد كه منجر به تقويت حضور و قدرت رهبري كاريزمایی –الهی گرديد. از پيامدهاي آني انقلاب اسلامي«رهايي» بود. «رهايي» كه ثمره طبيعي پيروزي محسوب مي شود. آزادي غير مشروط است كه به تبع فروپاشي نظم پيشين رخ مي دهد . اين وضعيت در فاصله غروب نظم پيشين و طلوع نظم جانشين شكل مي گيرد و همچون زمين باروري است كه بذر هر گروه و دسته و فردي در آن رشد مي كند. «رهايي» گشاننده ميداني است كه به تمامي جريانهاي طالب قدرت مجال تلاش و آزمون مي دهد .پس از پيروزي انقلاب اسلامي جوشش نامحدود و نامشروط دوران «رهايي» چنان شرايطی پديد ساخت كه در روان شناسي عامه ظهور يك «ناجي» ضروري و مشروع جلوه مي كرد.يكي از مهمترين عرصه هاي بهره گيري از بحران ها به مثابه فرصت از سوي رهبر كاريزما در اينجا مطرح مي گردد كه در آنجا با بروز بحرانهايي مختلف از جمله تسخير سفارت آمريكا و جنگ عراق و ايران كه موجب شفاف تر شدن مرز بندگي هاي گروه هاي سياسي صحنه حكومت شد خود به خود موجب پالايش عرصه سياست و خروج از حالت هرج و مرج گرديد و توسل بر روشهاي ديكتاتور مآبانه را منتفي ساخت.( رفيع پور ،1378: 99)
نتيجه مستقيم و قطعي ويژگي هاي شخصيتي امام خميني (ره) و شرايط اجتماعي، سياسي و فرهنگي صحنه سياست پس از پيروزي انقلاب اسلامي افزايش و تداوم قدرت كاريزمايی-الهی امام (ره) بود كه قبل از پيروزي ظهور يافته بود. همزمان با تعميم و تشديد پذيرش حضور رهبري كاريزمايی-الهی انقلاب «رهبري ايشان» جنبه هنجاري نيز پيدا كرده بود و به عنوان هنجار نيز گسترش يافته بود. بدين معني كه اگر هم كسي قلباً راغب به پيروي از ايشان نبود جرأت نمي كرد پيروي نكند.»( جونز ، 1381 : 72 )
البته وجود شرايط احساساتي و هيجاني در بروز چنين امري موثر بود علاوه بر اينكه زبان امام خميني(ره) به مثابه پيشواي انقلابي توده ها، زبان جامعه بود از اين جهت همه گروهها و احزاب خواسته هاي خود را در سخن او مي يافتند در نتيجه رهبري امام (ره) به نيرويي وحدت بخش تبديل شده بود.
مجموعه عوامل مزبور چنان قدرتي به امام خميني (ره) بخشيده بود كه علاوه بر آن كه «توان بر انگيختن ميليونها نفر هم بر ستايش و هم بر خشم را دارا بود» شخص ايشان محور سياست در ايران پس از پيروزي انقلاب محسوب مي گرديد.
حسين بشيريه نيز در چارچوب تحولات جامعه شناسي سياسي در اين دوره از جمهوري اسلامي تحليلي ناظر بر تأثيرات حضور كاريزما در صحنه سياست در ايران را چنين ارايه مي دهد:

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir