ترکيه سعي نموده است تا با استفاده از سازمان ناتو، از اين سازمان به عنوان مهمترين ابزار راهبردي ترکيه در روابط با دنياي غرب استفاده نمايد. اين کشور مجبور بوده است تا براي قرار گرفتن در جمع يک اتحاد غربي، با تطبيق شرايط و راهبردهاي خود با شرايط غربي ناتو به دنبال به دست آوردن منافع خود در اروپا باشد (داوداوغلو 1391، 237،229). بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و بلوک شرق167 و به تبع آن پيمان نظامي”ورشو”168، اهداف و راهبرد ناتو دچار تغيير شده و مأموريت اين سازمان از يک پيمان نظامي براي حفظ امنيت اروپا، به دخالت و تأثيرگذاري بر امنيت بينالمللي تغيير يافت و خود را داراي مأموريت جهاني ساخت.
در اين ساختار جديد نيز ترکيه به دنبال نقش مهم و تأثير گذاري بود که از طريق اين نقش بتواند به اهداف و منافعش در صحنه بينالمللي دست يابد. اهداف و منافعي مانند دخالت در مناطق مختلف جهان و کسب نقش ميانجي و موازنهگر در رويدادهاي جهاني، استفاده از کارت ناتو و همکاري نزديک با امريکا در ورود به اتحاديهاروپا، اخذ نمايندگي غرب و اروپا در مسايل خاورميانه و استفاده از امکانات ناتو براي تسلط بر خاورميانه و اطراف ترکيه، تبديل ترکيه به شريک راهبردي امريکا در منطقه و جهان، استفاده از ناتو براي بازگشت به قدرت امپراتوري عثماني و دخالت در شرق اروپا و منطقه بالکان و … که کارگزاران آن و به خصوص دولتمردان حزب عدالت و توسعه به دنبال دستيابي به آنها هستند (داوداوغلو 1391، 214-235). همانگونه که در بالا ذکر شد کارگزاران کنوني ترکيه که از حزب عدالت و توسعه هستند نيز بر اساس نظريه پردازي افرادي مانند احمد داوداوغلو در کتاب عمق راهبردي، به دنبال افزايش نقش خود در ناتو و افزايش حضور و دخالت ناتو در منطقه و به خصوص خاورميانه هستند. نمونههاي بارز اين تلاش هاي ترکيه را ميتوان در درخواست‌هاي ترکيه در زمينه استقرار سپر موشکي ناتو در مالاتيا، استقرار موشکهاي پاتريوت در مرز ترکيه با سوريه و درخواست ترکيه مبني بر دخالت غرب و به خصوص ناتو براي حمله نظامي به سوريه بر عليه حکومت قانوني بشار اسد، مشاهده نمود.

4-2-15- ترکيه هميشه پشت درهاي اتحاديهاروپا
يکي از آرمانهاي اساسي جمهوري ترکيه از زمان تشکيل در سال 1923 تاکنون (انتهاي سال 2012 ميلادي) را بايد پيوستن به اروپا و پذيرش اين کشور در جمع کشورهاي اروپايي دانست.
اگر به فرآيند تشکيل جامعهاروپا169و سپس اتحاديهاروپا170 توجه گردد، مشاهده ميشود که جمهوري ترکيه، فارغ از اينکه چه حزب، انديشه يا چه فردي در مسند حکومت باشد، به دنبال اخذ پذيرش در اروپا بوده است، البته دوران کوتاه دولت حزب رفاه با رهبري نجمالدين اربکان را بايد از اين فرآيند تمناي اروپايي شدن، مستثني کنيم.
طي حدود نود سال اخير، يکي از پايههاي سياست خارجي ترکيه که تأثير فراواني بر سياست داخلي و هويت اين کشور داشته است را بايد تلاش براي کسب جايگاه در اروپا و قرار گرفتن در کنار قدرتهاي مطرح اين قاره دانست.
آتاتورک به عنوان اولين رهبر و رئيس جمهور ترکيه نوين در همان آغاز رياست خود به صراحت از آرزوي خود براي تبديل ترکيه به يک کشور مدرن و اروپايي سخن گفته است، کاري که رجب طيب اردوغان ظاهراًاسلامگرا نيز در سال 2002 و در همان آغاز فعاليت دولتش به آن اشاره نموده و تلاش براي عضويت در اتحاديه اروپا را در کنار ثبات اقتصادي به عنوان يکي از اولويتهاي اصلي دولت خود قرار داده است.
گرايش به پيوستن به اتحاديه اروپا و کسب تابعيت اروپايي از سوي حزب عدالت و توسعه و به ويژه اردوغان، بسيار شديدتر از درخواست لائيکهاي هوادار غرب يا همان کماليست‌‌ها بوده است (اعتضادالسلطنه 1391، 81، 141،147).
هر چند برخي کارشناسان، اين شوق و اشتياق حزب عدالت و توسعه براي ورود به اتحاديه اروپا و کسب پذيرش تابعيت اروپايي براي ترکيه را در عواملي مانند تلاش اردوغان براي کاهش قدرت کماليستها و به ويژه ارتش و کاهش احتمال وقوع کودتا بر عليه دولت دانستهاند، اما بايد علت را در جاي ديگري جستجو کرد. علت اصلي شوق و تلاش اردوغان براي پذيرش ترکيه در اروپا را بايد در راهبرد حزب عدالت و توسعه براي تغيير هويت سنتي ترکيه، کسب هويت و فرهنگ جديد غربي همراه با دريافت پاداشهاي اقتصادي و سپس بازيابي اقتدار از دست رفته عصر عثماني براي تسلط بر منطقه خاورميانه و شرق اروپا دانست.
عليرغم تمامي تلاشهاي صورت گرفته، جامعهاروپا و اکنون اتحاديهاروپا حاضر به پذيرش کامل ترکيه در درون خود نشده است. هر چند ترکيه در سازمانها و نهادهاي مرتبط و زير مجموعهاتحاديهاروپا مانند ناتو، شوراي اقتصاد اروپا171، سازمان امنيت و همکاري اروپا(آگيت)172، اتحاديه گمرکي اروپا173و … پذيرفته شده و از اعضاي فعال اين مجموعههاي اروپايي است اما پذيرش کامل و نهايي ترکيه در اتحاديهاروپا به آرزوي نود سالهاي براي سران ترکيه تبديل شده که سرانجام آن نيز مشخص نيست.

4-2-16- پشت دروازههاي تمدن غربي يا مسيحي
اتحاديهاروپا که اکنون به اين نام خوانده ميشود، بعد از جنگ جهاني دوم و بر اساس دو آرمان، همکاري و همگرايي اروپا و سپس همکارياقتصادي براي بازسازي اروپاي بعد از جنگ، به وجود آمد. بنيانگذاران اتحاديه و به خصوص نظريه پردازان همکاري174 و ادغام اروپا175، معتقد بودند با ايجاد اتحاديه و ادغام کشورهاي اروپايي، ميتوان از تکرار دو جنگ جهاني گذشته در سالهاي بعد جلوگيري نمود. اتحاديه اروپا که طي مراحل مختلف و بعد از تشکيل ا
تحاديه‌هايي مانند اتحاديهذغال سنگ و فولاد اروپا176 در سال 1950، بانک سرمايه گذاري اروپا177، اتحاديه تجارت آزاد اروپا178، جامعه اروپا در سال 1967 و نهايتاً در سال 1992 و بر اساس پيمان ماستريخت179 فرانسه به وجود آمده است را ميتوان يک اتحاديهاقتصادي و پولي دانست که البته در محافل سياسي به عنوان کلوپ مسيحي180 يا اتحاديه مسيحي نيز از آن نام برده مي شود.
اتحاديهاروپا که ريشه در مشکلات اقتصادي و پيمانهاي اقتصادي کشورهاي اروپاي غربي بعد از جنگ جهاني دوم دارد، براي ترکيه چنان اهميت دارد که براي ورود به اين اتحاديه و پذيرش کامل در آن طي دهههاي اخير مجبور به اجراي برنامهها و دستورات مختلف اتحاديه براي کسب شرايط لازم گرديده است. دستوراتي در مورد تعديل قوانين ديني و اسلامي، تغيير انگارههاي هويتي و فرهنگي جامعه ترکيه و همخوان کردن آنها با نمادهاي اروپايي و غربي و …، اين دستورالعملهاي اتحاديهاروپا را ميتوان در چهره همان برنامه اصلي کارگزاران دولت ترکيه در تغيير هويت و منافع اين کشور به خوبي مشاهده نمود.
اتحاديهاروپا که انصافاً و عليرغم وجود برخي آزاديها و قوانين حقوق بشري آن، داراي راهبرد ضداسلامي و ضدشرقي است را بايد همان اتحاديه مسيحي دانست که براي ورود به آن لازم است تا هويت و ماهيت مردم، کارگزاران و سياست‌هاي داخلي و خارجي ترکيه تغيير کرده و با هويت و ساختار سياستهاي اروپايي و غربي منطبق گردد.
هويت غربي اتحاديهاروپا را نميتوان جدا از فرهنگ و مذهب مسيحيت مورد بررسي قرار داد. اين اتحاديه به شدت تحت تأثير مسيحت بوده و عليرغم انکار مسئولين آن، بايد اتحاديهاروپا را يک بلوک ديني و داراي هويت مسيحي دانست. بنابر شواهد موجود، هفت کشور عضو اتحاديه شامل ايتاليا، ليتواني، مالت، لهستان، پرتغال، اسلواکي و جمهوري چک خطاب به ديگر اعضاي اتحاديه، از آنها خواسته‌اند که قانون اساسي اروپا با صراحت به ريشههاي مسيحي اروپا اشاره نمايد (وثيق 1387، 150).
4-2-17- دروازههاي تمدن، انگاره مشترک محمدرضاشاه و اردوغان
سران حزب عدالت و توسعه نيز عليرغم اذعان به ماهيت و هويت غربي اتحاديهاروپا، بر تغيير هويت ترکيه براي پذيرش کامل در اتحاديه اروپا، پافشاري ميکنند و معتقدند که ترکيه بايد به نوسازي يا ساخت مجدد فرهنگ سياسي، روانشناسي، نهادها، نظام و ساختار خود بپردازد تا بتواند با تغيير هويت مردم ترکيه و کسب مشروعيت مردمي براي هويت جديد خود، براي ورود به اتحاديه از همکاري و پشتيباني مردم نيز برخوردار گردد (داوداوغلو 1391، 497).
به نظر ميآيد سران ترکيه و به خصوص اردوغان و دوستانش، خود را در پشت دروازههاي تمدني ميبينند که همه آمال و آروزهاي آنان را در اختيار خود دارد. تمدن و هويت غرب و اروپايي که اردوغان در آرزوي عبور از دروازه ورودي آن مي‌باشند. اين دروازه و آرزوهاي اردوغان را بايد با ذهنيت دروازههاي تمدن بزرگ محمدرضا پهلوي مقايسه نمود، دروازه‌هايي که هرگز بر روي محمدرضاشاه باز نشده و بلکه به جاي دروازههاي تمدن خيالي، دروازههاي برزخ و فلاکت را بر روي خود باز شده ديد!
احتمال اينکه اردوغان و دوستانش نيز به سرانجام محمدرضا شاه گرفتار شده و از قدرت و مقبوليت ساقط شده و در آرزوي باز شدن دروازههاي غربي اروپا، نابود شوند، بسيار است .

4-2-18- همه تلاشهاي ترکيه، همه وعدههاي اتحاديهاروپا
ترکيه در مسير تغييرات هويتي و کسب شرايط لازم براي پذيرش در جامعه اروپا و اکنون اتحاديه اروپا، اقدامات و برنامه‌هاي تحميلي از سوي اتحاديه را مورد توجه و اجرا قرار داده است، اما تاکنون و انتهاي سال 2012، خبري از پذيرش ترکيه در اتحاديه نيست و البته گويا اعتباري براي پذيرش ترکيه در سال 2013 نيز در بودجه سالانه اتحاديه ديده نشده است!
ترکيه از همان آغاز تشکيل نهادهاي اروپايي، به دنبال ورود به اين نهادها بوده و در اين راه از هيچ تلاش و هزينهاي نيز چشم پوشي نکرده است. اولين و مهمترين نهادي که حاضر به پذيرش ترکيه در ساختار خود شد را بايد شوراي اروپا181 به سال 1949 دانست، پيمان ناتو به عنوان يک سازمان امنيتي و نظامي غربي و امريکايي در سال 1952 و بر اساس سياستهاي استراتژيک خود اقدام به پذيرش ترکيه نموده است. سازمان امنيت و همکاري اروپا (1975) که آگيک و آگيت نيز خوانده ميشوند از ديگر نهادهاي اروپايي پذيرش کننده ترکيه بودهاند. ترکيه در 1995 نيز در معاهده گمرکي اروپا پذيرفته شده است، اما تمامي تلاشهاي دولت‌هاي ترکيه از زمان امضاي توافقنامه آنکارا در سال 1963، شروع شد و درخواست رسمي ترکيه براي ورود به اتحاديه اروپا در سال 1987 توسط تورگوت‌ اوزال نخست وزير وقت ترکيه به اتحاديه ارسال شده است (اعتضادالسلطنه 1391، 191-192).
تلاش ترکيه براي ورود به اتحاديه از سال 1963 شروع شده، در سال 1980 و 1986، ترکها مجدداً درخواست عضويت دادند که به علت کودتاي ارتش در اين کشور، درخواست عضويت آنان در اتحاديه بلااثر گرديد. درخواست سال 1987 تورگوت اوزال نيز به علت مشکلات اقتصادي و سياسي ترکيه، از سوي اتحاديه رد شد. در سال 1999، مسئولين اتحاديه خواستار عضويت ترکيه در ليست اروپا شدند، در همين سال و در اجلاس هلسينکي182، عضويت ترکيه مورد تصويب قرار گرفته و براي ترکيه شرايطي تعيين گرديد. ترکيه در سال‌هاي 1999 و 2000 به عنوان ناظر در جلسات اتحاديه حاضر شد. در سال 2000، سران اتحاديه در نشست کپنهاک183 متعهد شدند تا در سال 2004 در مورد موضوع عضويت ترکيه در اتحاديه، تصميمگيري کنند.
در سال 2004 بود که رهبرا
ن بيست و پنج کشور عضو اتحاديه اروپا با هدايت ژاک شيراک184 رئيس جمهور فرانسه و گرهارد شرودر185 صدراعظم آلمان، در جلسهاي و بعد از چندين ساعت رايزني و گفتگو، سوم اکتبر 2005 ميلادي را براي آغاز زمان گفتگوهاي اتحاديهاروپا با ترکيه در مورد پذيرش در اتحاديه را تعيين کردند. تلاشهاي نخبگان ترکيه در تغيير نگاه مردم ترکيه به غرب و اقتصادمحوري اين انديشه به خصوص بعد از پيروزي حزب عدالت و توسعه در ترکيه چنان بوده است که يک نظرسنجي در سال 2005 ميلادي، نشان داده است که حدود هفتاد و چهار درصد مردم ترکيه با عضويت کشورشان در اتحاديه اروپا موافق بوده و اين عضويت را موجب حل مشکلات کشورشان دانستهاند (واحدنان 1382، 60 و ايسنا 7 خرداد 1384).
اما تمامي قول‌ها و وعده‌هاي سران اتحاديه اروپا براي پذيرش ترکيه در اتحاديه اروپا، معمولاً توسط همان سران مدعي پذيرش و يا جانشينان دوره بعدي آنان مورد انکار و يا تمديد زمان براي انطباق شرايط ترکيه با اتحاديه شداند. چنانچه ژاک

نکته مهم : در این سایت فقط تکه هایی از این پایان نامه به صورت رندم درج شده که ممکن است موقع انتقال از فایل ورد به داخل سایت عکس ها درج نشوند یا فرمول ها و نمودارها و جداول و ... به هم ریخته درج شوند ولی در سایت منبع شما می توانید فایل کامل را با فرمت ورد و منابع و پیوست ها دنلود نمایید

: سایت منبع  40y.ir

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید