13-2. ریسک نقدینگی و قیمت دارایی ها29
14-2. پیشینه تحقیق29
1-14-2. تحقیقات داخلی29
2-14-2. تحقیقات خارجی34
15-2. خلاصه فصل37
فصل سوم؛ روش تحقیق
1-3. مقدمه39
2-3. روش تحقيق39
3-3. جامعه آماری39
4-3. نمونه آماری40
5-3.فرضیه ها42
6-3. مدلهای تحقیق42
7-3.متغیر های تحقیق44
8-3. روش گردآوری داده ها48
9-3. روش هاي آماري مورد استفاده48
10-3. خلاصه فصل48
فصل چهارم؛ محاسبات و یافته های تحقیق
1-4.مقدمه50
2-4. نتایج آمار توصیفی50
3-4. تحلیل ماهیت و ویژگیهای متغیرهای تحقیق52
4-4. بخش اول : بررسی اثر نقدینگی و ریسک نقدینگی روی عدم تقارن اطلاعاتی52
5-4. بخش دوم : بررسی اثرات نقدینگی و ریسک نقدینگی روی مازاد بازده سهام59
6-4. خلاصه فصل66
فصل پنجم؛ نتیجهگیری و پیشنهادات
1-5. مقدمه68
2-5. خلاصه و نتیجه گیری68
3-5. پیشنهاد کاربردی71
4-5. پیشنهاد برای تحقیقات آتی71
منابع و ماخذ72
ABSTRACT77
فهرست جداول
1-3. گروه های صنعت طبقه بندی شده در بورس اوراق بهادار تهران402-3. شماره و ردیف گروه های صنایعی که بدلیل واسطه گری مالی حذف شده اند413-3. شماره و ردیف گروه های صنایع باقی مانده که نمونه آماری را شکل می دهند411-4. نتایج آماره هاي توصيفي مورد استفاده در اين تحقيق512-4. نتایج آزمون ناهمسانی آرچ LM مدل اول523-4. نتایج آزمون آماره F534-4. نتایج آزمون آزمون هاسمن535-4. نتایج آزمون رگرسیون ترکیبی مدل اول تحقیق55
HYPERLINK \l "_Toc297406407"6-4. نتایج آزمون ناهمسانی آرچ LM مدل دوم 59
7-4. نتایج آزمون آماره F60
8-4. نتایج آزمون آزمون هاسمن609-4. نتایج آزمون رگرسیون ترکیبی مدل دوم تحقیق62
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1) مقدمه :
تاثیر اطلاعات مالی بر رفتار بازار سهام یکی از موضوعات اصلی تحقیق در امور مالی است.از این رو پیامد ها و عوامل موثر بر کیفیت اطلاعات بسیار مورد توجه قرار گرفته است.یکی از این پیامد های اساسی عدم تقارن اطلاعاتی است که به برتری اطلاعاتی یکی از طرفین معامله بر دیگری اشاره دارد. با توجه به اهمیت مفهوم عدم تقارن اطلاعاتی اکنون پذیرفته شده است که بدون ورود عدم تقارن اطلاعاتی در مدل ها تحلیل های اقتصادی ناقص می باشد.
در این راستا در سالهای اخیر تلاش قابل توجهی در زمینه مطالعه عدم تقارن اطلاعاتی در بازار های مالی،عوامل موثر بر آن و رابطه ی آن با سایر موضوعات مالی صورت گرفته است. تحقیق حاضر به بررسی رابطه عدم تقارن اطلاعاتی با نقدینگی و ریسک نقدینگی می پردازد.
نقدینگی(نقدشوندگی) به معناي سرعت تبديل سرمايه گذاري ها يا دارايي ها به وجوه نقد مي باشد. اوراق بهاداري كه در بورس اوراق بهادار با استقبال معامله روبرو مي شوند مي توانند حاكي از سرعت نقدشوندگي آنها باشد. در حقيقت فقدان نقدشوندگي ممكنست تاثير منفي بر ارزش سهام بگذارد.]19[
در هر بازار مالي با توجه به گستردگي و عمق بازار، ابزارهاي متنوعي جهت سرمايه گذاري وجود دارند. سرمايه گذاران، با عنايت به بازده و ريسك دارايي ها، سرمايه گذاري مي كنند. نرخ تنزيل يا نرخ بازده مورد انتظار هر دارايي، نشانگر بازده از دست رفته تحت شرايط ريسك مساوي ناشي از تحصيل آن دارايي است. يكي از عوامل موثر بر ريسك دارايي ها قابليت نقدشوندگي آنها است. نقش نقدشوندگي در ارزشگذاري دارايي ها حائز اهميت است.
موضوع نقدشوندگي به عنوان يك عامل تعيين كننده بازده سهام در اواسط دهه سال 1980مطرح گرديد.تحقيقاتی چون تحقیق اکبو و نورلی (2005) نشان مي دهد كه عامل نقد شوندگي بر بازده
دارايي موثر است و سرمايه گذاران همواره آن را مورد توجه قرار مي دهند.]19[
مطالعه حاضر تمرکزی دو گانه دارد :
اولا تجزیه و تحلیل یکپارچه ای از عوامل موثر بر عدم تقارن اطلاعاتی با در نظر گرفتن متغیرهای شرکت و فاکتورهای بازار فراهم می نماید.
ثانیا اثرات نقدینگی و ریسک نقدینگی را روی مازاد بازده سهام بررسی می کند.
در تحقيق حاضر سعي شده است كه بعد خاصي از ريسك نقدینگی را كه سرمايه افراد را تهديد كرده و موجب تفاوت قيمت پيش بيني شده از قيمت واقعي مي باشد تبيين شود.
2-1) بیان مساله:
عدم تقارن اطلاعاتی همواره مساله مهمی در میان دانشگاهیان بوده است. در عدم تقارن اطلاعاتی ، اطلاعات یک طرف مبادله بیش از طرف دیگر است. یکی از راه ها برای انجام مبادله موفق این است که خریدار تلاش کند تا اطلاعات خود را از طرف دیگر یعنی فروشنده و سطح کیفیت خدماتش تا حد ممکن بالا ببرد. اما اینکار همیشه عملی نیست و چندان مقرون به صرفه هم نیست.
به طور کلی نمایندگان (افراد درون سازمانی)در یک سوی بازار از اطلاعات بهتر و بهنگام تری(مزیت اطلاعاتی) در مورد شرکت نسبت به سایر گروهها (افراد برون سازمانی)در سوی دیگر بازار برخوردار باشند به اصطلاح می گویند که بازار دارای ویژگی عدم تقارن اطلاعاتی است.وجود اطلاعات نامتقارن در بازار به مساله گزینش مغایر(معکوس) در معاملات منجر می شود، که نهایتا نا کارآمدی بازار را به همراه خواهد داشت.افزایش عدم تقارن اطلاعاتی اثر نامطلوبی بر هزینه سرمایه خواهد داشت زیرا تامین کنندگان نقدینگی برای حفاظت خود در مقابل ریسک گزینش مغایر،دامنه پیشنهادی خرید و فروش سهام را افزایش می دهند که این امر باعث کاهش عمق بازار شده ، در نتیجه به کاهش نقدینگی می انجامد. بنا براین گزینش مغایر هزینه هایی در بر خواهد داشت که شرکتها ترجیح می دهند از منابعی تامین مالی کنند که دارای کمترین ریسک گزینش مغایر می باشد. ]13[در این میان تامین سرمایه از طریق سهام بیشترین ریسک را خواهد داشت،زیرا عدم تقارن اطلاعاتي منجر به افزايش صرف ريسك و بازده مورد انتظار سرمايه گذاران مي شود.]9[
3-1) فرضيه های تحقیق :
1-3-1) فرضیه اول: رابطه ی معنا داری بین عدم تقارن اطلاعاتی و حجم معاملات وجود دارد.
2-3-1) فرضیه دوم: رابطه ی معنا داری بین عدم تقارن اطلاعاتی و دفعات انجام معامله وجود دارد.
3-3-1) فرضیه سوم: رابطه ی معنا داری بین عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک نقدینگی سهام وجود دارد .
4-3-1) فرضیه چهارم: رابطه ی معنا داری بین عدم تقارن اطلاعاتی و نقدینگی بازار وجود دارد .
5-3-1) فرضیه پنجم: رابطه ی معنا داری بین عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک نقدینگی بازار وجود دارد .
6-3-1) فرضیه ششم : رابطه معناداری بین مازاد بازده سهام و نقدشوندگی سهام شرکت وجود دارد.
7-3-1) فرضیه هفتم : رابطه معناداری بین مازاد بازده سهام و ریسک نقدینگی شرکت وجود دارد.
8-3-1) فرضیه هشتم : رابطه معناداری بین مازاد بازده سهام ونقدینگی بازار وجود دارد.
9-3-1) فرضیه نهم : رابطه معناداری بین مازاد بازده سهام و ریسک نقدینگی بازار وجود دارد.
4-1) هدف از اجراء :
هدف از انجام تحقیق پیش رو بررسی رابطه عدم تقارن اطلاعاتی با نقدینگی و ریسک نقدینگی می باشد.
در واقع هدف از انجام این تحقیق رامی توان پاسخ به سوالات زیر دانست:
- آیا عدم تقارن اطلاعاتی با نقدینگی و ریسک نقدینگی ارتباط معناداری دارد؟
- در صورت وجود رابطه این رابطه چگونه است؟
- آیا می توان با کنترل عدم تقارن اطلاعاتی ریسک نقدینگی را نیز تحت کنترل در آورد؟
- ...

5-1) توجيه ضرورت انجام طرح :
با فرض وجود رابطه ای معنادار میان عدم تقارن اطلاعاتی و نقدینگی و ریسک نقدینگی با کنترل عدم تقارن اطلاعاتی که در پژوهش حاضر با اندازه گیری شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام قابل محاسبه است می توان هزینه های ناشی از ریسک نقدینگی همچون هزینه فرصت ناشی از نگهداری وجه نقد،هزینه سرمایه و ... را کنترل نمود.
6-1) طرح تحقیق:
این تحقیق به بررسی عوامل موثر بر عدم تقارن اطلاعاتی با در نظر گرفتن متغیر های شرکتهای خصوصی و هم فاکتورهای بازار گسترده می پردازد.
این مطالعه تمرکزی دو گانه دارد :
اولا تجزیه و تحلیل یکپارچه ای از عوامل موثر بر عدم تقارن اطلاعاتی با در نظر گرفتن متغیرهای شرکت خصوصی و هم فاکتورهای بازار فراهم می نماید.
ثانیا اثرات نقدینگی و ریسک نقدینگی را روی مازاد بازده سهام بررسی می کند.
7-1) جمع آوری داده ها:
داده های مربوط به شرکتهای نمونه ابتدا از منابع مختلف از جمله صورتهای مالی حسابرسی شده شرکتها ، مندرج در سایت رسمی بورس و نرم افزار تدبیر پرداز و ره آورد نوین استخراج گردید.

8-1) جامعه آماری و نمونه گیری:
جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه شرکتهای سهامی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در بازه زمانی 1384 الی 1389 (دوره شش ساله) است که دارای ویژگی های زیر باشند:
- تا پایان اسفند 1383 در بورس پذیرفته شده باشند.
به منظور افزایش قابلیت مقایسه، سال مالی آنها منتهی به پایان اسفند ماه باشد.
طی دوره مورد نظر تغییر فعالیت و یاتغییر سال مالی نداده باشند.
جز بانک ها ، شرکتهای سرمایه گذاری یا واسطه مالی ، لیزینگ، بیمه ای و این قبیل نباشند.
معاملاتشان در بورس دچار وقفه طولانی نشده باشد.به عبارت دیگر سهام این شرکتها در طول سال های مزبور در بورس فعال بوده و وقفه بیش از سه ماه نداشته باشند.
دسترسی لازم به قیمتهای پیشنهادی خرید و فروش روزانه و همچنین سایر اطلاعات مالی آنها در طی دوره مورد بررسی وجود داشته باشد.
تعداد نمونه پژوهش حاضر که با استفاده از نمونهگیری حذفی انتخاب شده است108 شرکت می باشد.
9-1) تجزیه و تحلیل داده ها :
داده های مربوط به شرکتهای نمونه ابتدا از منابع مختلف از جمله صورتهای مالی حسابرسی شده شرکتها مندرج در سایت رسمی بورس و نرم افزار تدبیر پرداز و ره آورد نوین استخراج گردید. داده های گردآوری شده پس از حصول اطمینان در صحت و دقت آنها ،جهت محاسبه برخی متغیر های تحقیق به صفحه گسترده اکسل منتقل شدند.تجزیه و تحلیل نهایی داده ها با کمک نرم افزار آماری ایویوز صورت گرفت.
10-1) مدل های تحقیق :
1-10-1) مدل اول :
در پژوهش حاضر مدل زیر برای اندازه گیری عدم تقارن اطلاعاتی و یافتن داده های مناسب برای پشتیبانی فرضیه اول ارائه می گردد :
BASi,t=b0+b1Volumei,t+b2TRADESi,t+b3LiRiski,t+b4Liquit+b5 LiRiskt+b6SIZEi,t+b7PRICEi,t +εi,tدر مدل فوق BASi,t شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام بصورت درصدی در شرکت است.
Volumei,tحجم مبادلات سهام i در سالt است.
TRADESi,tتعداد دفعات مبادلات انجام شده روی سهام i در سال t است.
LiRiski,tمیزان ریسک نقدینگی سهام شرکتi در سال t است.
Liquit میزان نقدینگی بازار در سال t است.
LiRiskt میزان ریسک نقدینگی بازار در سال t است.
SIZEi,t اندازه شرکت i در انتهای سال t است.
PRICEi,t قیمت سهام i در انتهای سال t می باشد.
2-10-1) مدل دوم:
پژوهش حاضر مدل دوم را برای آزمون اثرات نهایی ریسک نقدینگی روی مازاد بازده سهام بعد از کنترل فاکتورهای ریسک بازار همچون اندازه ، نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار و غیره ارائه می نماید:
ARi,t=b0+b1Liquii,t+b2LiRiski,t+b3Liquit+b4LiRiskt+b5MKTt+b6SMBt+b7HMLt+b8MOMt+εi,tدر مدل فوق ARi,t مازاد بازده سهام شرکت i در سالt است.
Liquii,t میزان نقدشوندگی سهام شرکت i در سال t است.ر ساد بازده پرتفوی
LiRiski,tمیزان ریسک نقدینگی سهام شرکتi در سال t است.
Liquit میزان نقدینگی بازار در سال t است.
LiRiskt میزان ریسک نقدینگی بازار در سال t است.
MKTtمازاد بازده پرتفوی بازاردر سال t است.
SMBt اختلاف میان بازده سهام پرتفوی سهام شرکتهای کوچک و پرتفوی سهام شرکت های بزرگ در سال t است.
HMLt اختلاف میان بازده سهام پرتفوی سهام شرکتهای با نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار پایین و پرتفوی سهام شرکت های با نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار بالادر سال t است.
MOMt اختلاف میان بازده سهام پرتفوی سهام بازنده و پرتفوی سهام برنده در سال t است.
11-1) متغیرهای تحقیق :
در تحقیق حاضر در حالت کلی عدم تقارن اطلاعاتی به عنوان متغیر مستقل و نقدینگی و ریسک نقدینگی به عنوان متغیر وابسته معرفی می گردند.
اما در مدل های ارائه شده:
1-11-1) متغیر های وابسته:
1-1-11-1 (شکاف قيمت پيشنهادي خريد و فروش(BASi,t):
اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام در تحقیقات مختلف یا به صورت قدر مطلق و یا به صورت نسبی مورد استفاده قرار گرفته است.اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش مطلق یا واقعی سهام عبارتست از قیمت پیشنهادی فروش ، منهای قیمت پیشنهادی خرید سهام.اما اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش نسبی سهام که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته با استفاده از فرمول زیر که در تحقیقات مختلفی چون استل(1987)، کهن و همکاران (1979) ، مورس و آشمن (1983) و بون(1998) به کار گرفته شده است محاسبه می گردد :
Ask-BidAsk+Bid2*100قیمت پیشنهادی خرید و فروش از متوسط قیمتهای پیشنهادی روزانه طی سالt بدست می آید.
2-1-11-1) مازاد بازده سهام (ARi,t):که از فرمول زیر قابل محاسبه است:
ARi,t=Ri,t-Rf,tکه در آنRi,t بازده سهام در ماه t و Rf,t بازه بدون ریسک در سال t می باشد.
2-11-1) متغیر های مستقل:
1-2-11-1) حجم مبادلات(Volumei,t):حجم سهام شرکت در طول سال t که در آخر سال t بدست می آید.
2-2-11-1) تعداد معاملات (TRADESi,t):ریشه دوم تعداد مبادلات درسال t می باشد.
3-2-11-1) ریسک نقدینگی سهام (LiRiski,t): از فرمول زیر قابل محاسبه می باشد.
LiRiski,t=Vi,t-mVi,tsVi,tکه در آن Vi,t متوسط قیمت خرید و فروش سهام در سال t و mVi,t و sVi,t به ترتیب میانگین و انحراف معیار Vi,t در سال t می باشند.
4-2-11-1) نقدینگی بازار(Liquit):در پژوهش حاضر نقدینگی بازار از روشی که پوستر و استامباغ (2003) استفاده کرده اند محاسبه شده است.
ri,d,te=a+b ri,d,t+γi,t Volumei,d,t+εi,t5-2-11-1) ریسک نقدینگی بازار(LiRiskt):از فرمول زیل قابل محاسبه است:
LiRiskt=Liquit- mLiquitsLiquitکه در آن Liquit نقدینگی بازار وmLiquit و sLiquit به ترتیب میانگین و انحراف معیار نقدینگی بازار در دوره تحقیق می باشند.
6-2-11-1) اندازه شرکت(SIZEi,t):از فرمول زیر قابل محاسبه می باشد:
SIZEi,t=lnMVi,t-md(lnMVm,tکه در آن lnMVi,t لگاریتم طبیعی ارزش حقوق صاحبان سهام شرکت در انتهای سال t و md(lnMVm,t میانه ارزش بازار شرکتهای نمونه می باشد.
7-2-11-1) قیمت سهام(PRICEi,t):از لگاریتم طبیعی قیمت سهام در انتهای سال t بدست می آید.
8-2-11-1) نقدشوندگی سهام( Liquii,t):با معکوس نمودن شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش بدست می آید.
9-2-11-1) مازاد بازده بازار(MKTt):
MKTt=Rm,t-Rf,tکه در آن Rm,t ارزش موزون بازده بازار در سال t و Rf,t بازه بدون ریسک در سال t می باشد.
10-2-11-1) فاکتور ریسک مبتنی بر اندازه (SMBt):اختلاف میان بازده سبد سهام شرکتهای کوچک و بازده سبد سهام شرکتهای بزرگ می باشد.
11-2-11-1) فاکتور ریسک مبتنی بر نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار سهام(HMLt):اختلاف میان بازده سبد سهام شرکتهای با نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار بالا و بازده سبد سهام شرکتهای با نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار پایین می باشد.
12-2-11-1) فاکتور ریسک برتری(MOMt):اختلاف میان بازده سبد سهام برنده و سبده سهام بازنده می باشد.
12-1) تعریف واژه گان کلیدی :
عدم تقارن اطلاعاتی: در عدم تقارن اطلاعاتی ، اطلاعات یک طرف مبادله بیش از طرف دیگر است.یعنی اطلاعات مورد نياز به صورتي نامتقارن و نابرار بين افراد توزيع می گردد که نتايج متفاوتي را نسبت به موضوعي واحد ایجاد می نماید.
شکاف قيمت پيشنهادي خريد و فروش :" اختلاف قيمت پيشنهادي خريد وفروش است ]27[که از جمله معيارهاي نقدشوندگي می باشد كه در تحقيقات اخير به عنوان نماينده عدم تقارن اطلاعاتي مورد بررسي قرارگرفته است.
تفاوت بالاترين قيمت پيشنهادي خريدو پايين ترين قيمت پيشنهادي فروش را، شکاف قيمت پيشنهادي خريد و فروش مي نامند و معامله زماني رخ مي دهد كه بالاترين قيمت پيشنهادي خريد و پايينترين قيمت پيشنهادي فروش، برابر باشند.]7[
نقدشوندگي: نقدشوندگي ، به اين معني است كه بتوان دارايي را بدون تحمل ضرر و زيان وهزينه ، به پول نقد تبديل كرد.]6[
دوگونه نقدینگی وجود دارد:
نقدینگی(یا نقدشوندگی) بازار
نقدینگی تامین مالی
نقدشوندگی بازار یک ورقه بهادارزمانی مطلوب است که به راحتی بتوان آن را معامله نمود، به بیان دیگر شکاف بین قیمت‌های پیشنهاد خرید و فروش وارده برای آن کم ، نوسانات این دامنه کم و انعطاف قیمتی‌اش بالا باشد و البته همچنین کسب اطلاعات در مورد آن آسان باشد .
نقدینگی تامین مالی یک بانک یا سرمایه‌گذار زمانی مناسب ارزیابی می‌شود، که منابع مالی کافی به‌واسطه سرمایه خود یا وام‌های وثیقه‌ای (به وام‌هایی گفته می‌شود که وام‌گیرنده در ازای دریافت آن دارایی‌های را به عنوان تضمین وام به وثیقه نزد بانک می‌سپارد ) در اختیار داشته باشد.]2[
ریسک نقدینگی : ریسک نقدینگی (نقدشوندگی) بازار عبارت است از خطر بدتر شدن وضعیت نقدینگی بازار هنگامی که فرد احتیاج به معامله دارایی‌اش دارد و ریسک نقدینگی تامین وجوه عبارت است از خطر عدم توانایی معامله‌گر در تامین مالی وضعیت خود (خرید یا نگهداری) و در نتیجه اجبار به رها نمودن آن. ]2[
13-1) خلاصه فصل در این فصل به ارائه کلیات تحقیق پرداخته شد و طرح کلی تحقیق مشخص گردید. موارد ذکر شده در این فصل شامل مقدمه، بیان موضوع تحقیق، اهمیت و ضرورت انجام تحقیق، اهداف اساسی تحقیق، فرضیههای تحقیق، روش تحقیق بودند.
14-1) چارچوب فصول بعد در فصل دوم به ارائه مبانی نظری، ادبیات موضوع و مطالعات داخلی و خارجی صورت گرفته در حوزه عدم تقارن اطلاعاتی ، نقدینگی و ریسک نقدینگی پرداخته خواهد شد. در فصل سوم، روش انجام تحقیق تشریح شده و جامعه آماری، نمونه آماری و روش نمونهگیری استفاده شده ارائه خواهد شد. همچنین در این فصل فرضیههای تحقیق بیان شده و متغیرهای تحقیق و شیوه محاسبه آنها آورده خواهد شد و روش گردآوری اطلاعات و روشهای آماری استفاده شده به طور مبسوط تشریح خواهد شد. در فصل چهارم مدلهای تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و فرضیههای تحقیق آزمون خواهد شد و سرانجام در فصل پنجم، نتایج حاصل از آزمون فرضیهها و تجزیه و تحلیلهای انجام شده بیان گردیده و توصیه برای تحقیقات آتی داده خواهد شد.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه موضوع

(2-1 مقدمه
در سالهاي اخير تلاش قابل توجهي در زمينه مطالعه عدم تقارن اطلاعاتي در بازارهاي مالي با هدف توضيح ناكامي اين بازارها در دستيابي به سطوح مطلوب سرمايه گذاري صورت گرفته است .عدم تقارن اطلاعاتی که به برتری اطلاعاتی یکی از طرفین معامله بر دیگری اشاره دارد، از آن جا كه سطح آن به طور مستقيم قابل مشاهده نيست، محققين از برخي معيارهاي جانشين براي سنجش آن استفاده نموده اند.[12] در تحقیق حاضر از دامنه پیشنهادی خرید و فروش سهام به عنوان معیار عدم تقارن اطلاعاتی استفاده شده است.
دامنه قيمت پيشنهادي خريد و فروش سهام يك معيار اندازه گيري نقدشوندگي اوراق بهادار شركت است كه نخستين بار توسط دمستز (1986)مطرح شد[42]،. استال(2000) بيان مي دارد كه دامنه قيمت پيشنهادي از بازارسازها در مقابل زيانهاي ناشي از معامله با سرمايه گذاران آگاه تر محافظت مي كند، به طوري كه آن ها به منظور محدود كردن معامله با مشتريان آگاه تر، دامنه قيمت را به اندازه كافي گسترده و در مقابل به منظور جذب معامله گران نقدينگي، دامنه قيمت را محدود مي نمايند[42]
مدل هاي تحليلي نظيرکایل(1985) و گلاستن و ميلگروم (1985) پيش بيني مي نمايند كه عدم تقارن اطلاعاتي، ريسك انتخاب مغاير تأمين كنندگان نقدينگي (بازارسازها) را افزايش مي دهد كه اين موضوع سبب مي شود كه آن ها با گسترش دامنه قيمت پيشنهادي و كاهش عمق بازار و در نتيجه با كاهش نقدشوندگي به آن واكنش نشان دهند، به عبارت ديگر سطوح بالاتر عدم تقارن اطلاعاتي (معامله آگاهانه) با دامنه قيمت پيشنهادي بالاتر همراه خواهد بود[23]از اين رو دامنه قيمت پيشنهادي خريد و فروش سهام به طور گسترده در تحقيقات پيشين بعنوان معيار عدم تقارن اطلاعاتي به كار رفته است.
در این تحقیق اولا تجزیه و تحلیل یکپارچه ای از عوامل موثر بر عدم تقارن اطلاعاتی با در نظر گرفتن متغیرهای شرکت خصوصی و هم فاکتورهای بازار فراهم می نماید.سپس اثرات نقدینگی و ریسک نقدینگی را روی مازاد بازده سهام بررسی می گردد.
در رابطه با اثرات نقدینگی و ریسک نقدینگی را روی مازاد بازده سهام باید گفت ،در هر بازار مالي با توجه به گستردگي و عمق بازار، ابزارهاي متنوعي جهت سرمايه گذاري وجود دارند. سرمايه گذاران، با عنايت به بازده و ريسك دارايي ها، سرمايه گذاري مي كنند. نرخ تنزيل يا نرخ بازده مورد انتظار هر دارايي، نشانگر بازده از دست رفته تحت شرايط ريسك مساوي ناشي از تحصيل آن دارايي است. يكي از عوامل موثر بر ريسك دارايي ها قابليت نقدشوندگي آنها است. نقش عامل نقدشوندگي در ارزشگذاري دارايي ها حائز اهميت است. زيرا سرمايه گذاران به اين موضوع توجه دارند كه اگر بخواهند دارایيهاي خود را به فروش رسانند، آيا بازار مناسبي براي آنها وجود دارد يا خير؟ اين موضوع تبلور ريسك عدم نقد شوندگي دارايي در ذهن خريدار است كه مي تواند باعث انصراف سرمايه گذار از سرمايه گذاري شود. هر چقدر قابليت نقدشوندگي يك سهم كمتر باشد،آن سهم براي سرمايه گذاران جذابيت كمتري خواهد داشت، مگر اينكه بازده بيشتري عايد دارنده آن گردد[19].
شواهد تجربي نشان مي دهد كه عامل عدم نقدشوندگي در تصميم گيري ها مي تواند نقش مهمي را ايفا نمايد. به عبارت ديگر برخي سرمايه گذاران ممكن است به سرعت به منابع مالي سرمايه گذاري خود نياز داشته باشند كه در چنين مواردي قدرت نقد شوندگي مي تواند اهميت زيادي داشته باشد.نقد شوندگي به معناي سرعت تبديل سرمايه گذاري ها يا دارايي ها به وجوه نقد مي باشد. اوراق بهاداري كه در بورس اوراق بهادار با استقبال معامله روبرو مي شوند مي توانند حاكي از سرعت نقد شوندگي آنها باشد[19].در حقيقت فقدان نقدشوندگي ممكنست تاثير منفي بر ارزش سهام بگذارد[36]نسبت عدم نقدشوندگي نشان دهنده ميزان حساسيت قيمت سهم در مقابل تغييرات هر واحد در حجم معامله آن روز است. عدم نقدشوندگي زماني اتفاق مي افتد كه قيمت سهام در واكنش به حجم معاملات كم تغييرات زيادي داشته باشد[32] نقد شوندگي تاثير جريان سفارش را برقيمت منعكس مي سازد. اكبو و نورلي(2005) معيارهاي ريسك و بازده را با استفاده از استراتژي پرتفوي سرمايه گذاري بر روي بيش از 6000 سهامي كه براي اولين بار در نزدك مورد معامله قرار مي گرفتند به مدت 5 سال مورد بررسي قرار دادند. آنها از معيارهاي نسبت ارزش دفتري به ارزش بازار و اندازه شركت استفاده نمودند . [29]
در اين تحقيق، تاثير عوامل نقد شوندگي از قبيل اندازه شركت، نسبت ارزش دفتري به ارزش بازار سهام و مازاد بازده بازار بر مازاد بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسي قرار مي گيرد.
(2-2عدم تقارن اطلاعاتی
گزارشهاي مالي ، منابع مهم اطلاعاتي براي تصميم گيري هاي اقتصادي به شمار مي روند كه مديران، سرمايه گذاران، اعتباردهندگان و ساير استفاده كنندگان جهت رفع نيازهاي اطلاعاتي خود از آن ها استفاده مي كنند. از آنجايي كه اطلاعات به صورت يكسان در اختيار استفاده كنندگان قرار نمي گيرد، بين مديران و سرمايه گذاران عدم تقارن اطلاعات ايجاد مي شود. عدم تقارن اطلاعات وضعيتي است كه مديران در مقايسه با سرمايه گذاران، داراي اطلاعات افشا نشده بيشتري در مورد عملیات و جوانب مختلف شركت در آينده مي باشند. همين امر سبب مي شود كه مديران انگيزه و فرصت مديريت سود را داشته باشند. [14]
(2-3 اطلاعات متقارن
در صورتی وجود دارد که مدیران و بازار اطلاعات یکسانی درباره شرکت دارند بنابراین مدیران و بازار عدم اطمینان درباره شرکت را بطور یکسان تحمل میکنند. [14]
(2-4اطلاعات نامتقارن
در بازارهای کارای اوراق بهادر تصور براین است که اطلاعات در دسترس همگان قرار می گیرد.
یک عضو فعال در بازار(فروشنده) همواره درمورد دارایی مورد معامله چیزهایی می داند که عضو دیگر(خریدار)از آن آگاه نیست.در چنین وضعی بازار دارای ویژگی خاص است که آن را نامتقارن بودن اطلاعات می نامند. [14]
دو نوع عمده از اطلاعات نامتقارن وجود دارد:
گزینش نامناسب
خطر اخلاقی
(2-4-1گزینش نادرست
گزینش نادرست گونه ای از اطلاعات نامتقارن است که در یک سیستم اقتصادی یک یا چند نفر از طرف های قرارداد با یک معامله بالقوه نسبت به طرف دیگر دارای مزیت اطلاعاتی است.یعنی برخی از اشخاص مثل مدیران و نیرو های درون شرکت نسبت به شرایط موجود و چشم انداز آینده در مقایسه با سرمایه گذاران خارجی اطلاعات بیشتری دارند. [12]
(2-4-2خطر اخلاقی
خطر اخلاقی نوعی اطلاعات نامتقارن است که از این دیدگاه یک یا چند نفر از طرف های قرارداد و معامله بالقوه می تواند شاهد انجام شدن خواسته های خود در معامله باشند ، ولی طرف دیگر نمی تواند شاهد چنین رخدادی باشد .
در واقع،برای سهامداران و بستانکاران غیرممکن است که برهمه کارهای مدیر ارشد و کیفیت کار او(که از جانب آنها انجام می دهد)نظارت مستقیم داشته باشند.از این رو امکان دارد مدیر وسوسه شود کم کاری کند و گناه کاهش یافتن عملکرد را به گردن عواملی بگذارد که ورای کنترل وی می باشند. [12]
(2-5 اهمیت اطلاعات نامتقارن
یکی از عوامل موثر در تصمیم گیری ،اطلاعات مناسب و مرتبط با موضوع تصمیم است. درصورتی که اطلاعات مورد نیاز به صورتی نامتقارن بین افراد توزیع شود،می تواند نتایج متفاوتی را نسبت به موضوعی واحد سبب شود.بنابراین بهتر است کیفیت توزیع اطلاعات به صورت دقیق مورد ارزیابی قرارگیرد. [14]
از نکات مهمی که درمورد بازارهای سرمایه به ویژه بورس های اوراق بهادار مطرح می شود،بحث کارایی بازار است که بر طبق آن تمامی اطلاعات موجود در بازار،اثرات خود را برروی قیمت سهام منعکس می کند.
(2-6عوامل موثر بر عدم تقارن اطلاعاتی
عدم تقارن اطلاعاتی میتواند برحسب محیط اطلاعاتی – کثرت اعلان های عمومی و تعداد مبادلات شرکت تعیین شود و همچنین تحت تاثیر رفتار مدیران یا بازار قرارگیرد به عنوان نمونه وقتی اعلان عمومی خبری درباره شرکت انجام می گیرد با فرض ثابت بودن سایر عوامل ممکن است بازار درباره وضع واقعی شرکت آگاه تر شود و عدم تقارن اطلاعاتی کاهش یابد. برخی از این عوامل عبارتند از:
( 2-6-1كيفيت افشاء و عدم تقارن اطلاعاتي
مدل هاي نظري مختلف مانند داياموند (1985) و داياموند و ورچيا (1991) استدلال مي نمايند كه كيفيت بالاترافشاء مي تواند ميزان عدم تقارن اطلاعاتي ميان شركت كنندگان در بازارهاي مالي را كاهش داده و در نتيجه به كاهش هزينه سرمايه و افزايش نقدشوندگي بيانجامد [23]. افشاء گسترده مي تواند باعث جلب اعتماد مجدد سرمايه گذاران در مورد جنبه هاي مختلف عملكرد يا عمليات شركت شده و به كاهش سطح عدم تقارن اطلاعاتي و يا به عبارتي به كاهش هزینه هاي اطلاعاتي سرمايه گذاران منجر شود [25]كيفيت بالاي افشاء به طور كلي از دو طريق مي تواند بر سطح عدم تقارن اطلاعاتي در بازار اثرگذار باشد نخست اينكه افشاء با كيفيت تر مي تواند از طريق كاهش منافع مورد انتظار، در كسب اطلاعات محرمانه، انگيزه هاي جست وجوي اين نوع اطلاعات را كاهش دهد و از سوي ديگر افشاء بهتر، مقدار نسبي معامله به وسيله سرمايه گذاران ناآگاه را افزايش مي دهد. [12]
(2-6-2 اندازه شركت
نتايج مطالعات لَنگ و لاندهالم(1993) بيانگر آن است كه سطح افشاء و ميزان اطلاعات در دسترس در مورد نتايج شركت هاي بزرگتر در مقايسه با شركتهاي كوچكتر به مراتب بيشتر است[25]همچنين براون و هيلجست ( 2007)، استدلال نمودند كه قيمتهاي سهام، اطلاعات شرکتهاي بزرگ را زودتر از اطلاعات شرکتهای کوچکتر منعکس می کند. [12]بنابراين اين انتظار وجود دارد كه شركت هاي بزرگتر با عدم تقارن اطلاعاتي و در نتيجه با هزينه سرمايه كمتري نسبت به شركتهاي كوچكتر مواجه باشند. [25 ]
(2-6-3 ميزان مخارج تحقيق و توسعه
طبق برخي قواعد گزارشگري مالي بسياري از دارايي هاي نامشهود درون شركتي، نه سرمايه اي محسوب شده ونه مستلزم افشاء جداگانه هستند.فقدان اطلاعات در دسترس عموم در خصوص دارايي هاي نامشهود شناسايي نشده، همراه با ابهام مرتبط با اين فعاليتهاي سرمايه گذاري، عدم تقارن بيشتري را ميان مديران وسرمايه گذاران از يكسو و به همان نحو ميان سرمايه گذاران مطلع و بي خبر ايجاد مي كند. بارث و همكاران در مي يابند كه شركت هاي با مخارج تحقيق و توسعه و مخارج تبليغاتي بيشتر، به دليل وجود منافع بالقوه ناشي از كسب اطلاعات محرمانه مرتبط با اين نوع مخارج، به ميزان بيشتري توسط تحليل گران پوشش داده می شوند . با اين استدلال كه مخارج تحقيق و توسعه منبع اصلي عدم تقارن اطلاعاتي است، ابودي و لیو (2000) بحث می کنند که منافع معاملات درون سازماني در شركتهاي با مخارج تحقيق و توسعه بيشتر نسبت به شركتهاي بدون اين نوع مخارج ، به طور قابل ملاحظه اي بيشتر است، اين موضوع نشان دهنده آن است كه افراد درون سازماني از اطلاعات محرمانه خود در مورد اين قبيل پروژه ها سوء استفاده مي نمايند. لذا اين انتظار وجود دارد كه سطح عدم تقارن اطلاعاتي به طور مستقيم با ميزان مخارج تحقيق و توسعه ثبت نشده مرتبط باشد. [12]
(2-6-4 فرصت هاي رشد
مطالعات صورت گرفته توسط اسميت و واتز(1992) بيانگر آن است كه مسئله عدم تقارن اطلاعاتي در شركت هاي با فرصت رشد بيشتر، شديدتر خواهد بود. به عقيده گيور و گيور (1993)فرصت هاي رشد بيانگر ميزان قابليت دسترسي به پروژه هاي سرمايه گذاري سودآور و يا ايجاد موانع براي ورود به صنعت خاص است. شركت هاي با چشم اندازهاي آتي مطلوب، همواره داراي مزاياي رقابتي نظير محصولات منحصر به فرد و يا سهم عمده در بازار محصولات خود مي باشند، بنابراين، اين شركتها براي حفظ مزاياي رقابتي و همچنين به منظورجلوگيري از ورود رقباي جديد به اين بازارها و يا جلوگيري از افزايش رقابت با رقباي موجود، تمايل چنداني به ارايه و افشاي كامل اطلاعات عملياتي حساس خود ندارند. [12]
(2-6-5 تعداد تحليلگران پي گير شركت
شواهد تجربي موجود همواره بر اين نكته تأكيد دارند كه بين عدم تقارن اطلاعاتي و ميزان پي گيري شركت از سوي تحليل گران رابطه معكوسي وجود دارد. تحليل گران مالي، به عنوان افراد حرفه اي كه همواره در جست وجوي اطلاعات شركت ها مي باشند نقش مهمي را در كاهش عدم تقارن اطلاعاتي ايفا مي نمايند، اين امر با ارائه دو نوع عمده خدمات از سوي آن ها به شركت كنندگان در بازار تحقق مي يابد نخست اين كه آنها اطلاعات پيچيده شركت ها را به گونه اي گردآوري و پردازش مي نمايند كه به آساني توسط سرمايه گذاران بي تجربه قابل فهم است از سويي ديگر آنها اطلاعاتي را فراهم مي نمايند كه هنوز به طور گسترده در بازار انتشار نيافته است. از اینرو با افزايش تعداد تحليلگران پي گير يك شركت اين انتظار وجود دارد كه ميزان عرضه اطلاعات در مورد آن شركت نيز افزايش يابد كه اين به نوبه خود بيانگر عدم تقارن اطلاعاتي كمتر در مورد يك شركت است. [12]
(2-6-6تعداد سهام داران شركت
آلن (1993) بازار سهام را به عنوان مكاني تعريف مي كند كه در آن اطلاعات همه سهام داران يك جا جمع مي شود ، برخي سهام داران اطلاعات را با صرف هزينه و گروهي ديگر به صورت مجاني كسب مي نمايند. بنابراين هر اندازه تعداد سهام داران يك شركت بيشتر باشد ميزان اطلاعات موجود در بازار نيز افزايش يافته و در نتيجه عدم تقارن اطلاعاتي كاهش مي يابد. [12]
(2-7معيارهاي سنجش عدم تقارن اطلاعاتي
در ادبيات مالي براي اندازه گيري عدم تقارن اطلاعاتي در بازار معيارهاي متعددي مطرح شده است. از آن جا كه سطح عدم تقارن اطلاعاتي به طور مستقيم قابل مشاهده نيست از اينرو محققين از برخي متغيرهاي شاخص (نماينده) براي سنجش آن استفاده نموده اند. اين معيارها در سه طبقه كلي قرار مي گيرند. برخي مطالعات تجربي از معيارهاي فرصت رشد به عنوان شاخص اندازه گيري عدم تقارن اطلاعاتي يك شركت استفاده نموده اند، استدلال آن ها اين است كه شركت هاي با فرصت هاي رشد بيشتر، محيط اطلاعاتي نامتقارن تري دارند. پاره اي ديگر از تحقيقات دريافتند كه افزايش سطح اطلاعات مرتبط با يك شركت منجر به همگرايي در انتظارات مربوط به سودهاي مورد انتظار آتي شركت مي گردد. اين تحقيقات معمولاً از معيارهاي منتج از توافق ميان پيش بيني هاي سود هر سهم تحليل گران به عنوان شاخصي براي سطح عدم تقارن اطلاعاتي استفاده می کنند. دسته سوم از مطالعات از يك سري از معيارهاي مبتني بر ادبيات ساختار خرد بازار استفاده نموده اند كه در مقايسه با دو گروه قبلي شايع تر مي باشند. [12]دامنه پیشنهادی خرید و فروش سهام که در تحقیق حاضر از آن به عنوان نماینده عدم تقارن اطلاعاتی استفاده شده است در دسته سوم جای دارد.
همانطور که در مقدمه این فصل بیان شد ، دامنه قيمت پيشنهادي خريد و فروش سهام به طور گسترده در تحقيقات پيشين به عنوان معيار عدم تقارن اطلاعاتي به كار رفته است. شواهد تجربي قابل توجهي درباره رابطه مثبت ميان عدم تقارن اطلاعاتي و دامنه قيمت پيشنهادي وجود دارد. درخصوص شواهد مربوط به توانايي دامنه قيمت پيشنهادي در كنترل محيط اطلاعاتي شركت مي توان به پژوهش های هيلي، پاليپو، سوئيني(1995) و ولكر(1995) اشاره كرد ، كه همگي به يك رابطه منفي(مثبت) ميان دامنه قيمت پيشنهادي وعدم تقارن اطلاعاتي شركت پی بردند. [39]
همچنين هيلي، هاتون و پاليپو (1999) و لوز و ورچيا(2000) نيز نشان داده اند كه مقدار عدم تقارن اطلاعاتي، دامنه قيمت پيشنهادي و نوسانپذيري قيمت سهام به طور معكوس با كيفيت افشاء در ارتباط مي باشند. [12]
(2-8تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی
در بازارهای سرمایه بسیاری از سرمایه گزاران مردم عادی می باشند و تنها راه دسترسی آنها به اطلاعات مهم اطلاعیه هایی است که از جانب شرکت منتشر می شود نمونه های از آن اطلاعیه هایی است که از جانب شرکتها منتشر میشود نمونه ای از این نوع اطلاعیه ها اعلان سود برآوردی هر سهم است که در ان سود پیشنهادی هر سهم از جانب شرکت پیش بینی شده و به اعلان عموم می رسد حال اگر در بین سرمایه گزاران فعال در بازارهای سرمایه افرادی باشند که از نظر اطلاعاتی نسبت به سایر افراد در موقعیت بهتری قرار داشته باشند و به عنوان نمونه از اعلان هایی مطلع باشند که قرار است درباره سود صورت پذیرد آنان میتوانند بر عرضه و تقاضای بازار تاثیر گذاشته و به اصطلاح منجر به بروز شکاف قیمتها شوند که از این حالت به عنوان مزیت اطلاعاتی یاد کرده اند . [14]
(2-9 بازارهای کارا و اطلاعات
در بازار کارا محتوای اطلاعات افشا شده مورد توجه قرار می گیرد.کارایی برحسب مجموعه اطلاعات تعریف می شود، اگر اطلاعات ناقص باشد مثلا نادرست یا اطلاعات اشتباه درون سازمانی باشد قیمت سهام درست منعکس نخواهد شد. همچنین در بازارهای کارا تمام اطلاعات (خصوصی و محرمانه)موجود در بازار اثر خود را برروی قیمت سهام منعکس می کنند بنابراین شاید بتوان از دیدگاه فرضیه بازار کارا،دلیل وجود حسابداری را عدم تقارن اطلاعاتی دانست که در آن یکی از طرفین مبادله اطلاعات بیشتری را نسبت به طرف مقابل دراختیار دارد . [14]
( 2-10 عدم تقارن اطلاعاتی از دیدگاههای مختلف
ابتدا دردهه 1970میلادی سه دانشمند به نامهای مایکل اسپنس، جورج اکرلوف و استیلیتز در زمینه اقتصاد اطلاعات،نظریه ای را پایه گذاری کردند که به نظریه عدم تقارن اطلاعاتی موسوم شد.
بعدها دانشمندان دیگری نیز در زمینه عدم تقارن اطلاعاتی نظریه هایی را مطرح کردند مانند:
1- اکرلوف وهمکاران (1970)
2- تینینک (1972)
3- کاپلان وگالی (1983)
4- مدل کیم و ورچیا (1994)
5- مدل اسکات و همکاران (2003)

(2-10-1مدل اکرلوف و همکاران
در زمینه اقتصاد اطلاعات نظریه ای را پایه گزاری کردند که به نظریه عدم تقارن اطلاعاتی موسوم شد .این محققین نشان دادند که عدم تقارن اطلاعاتی می تواند موجب افزایش گزینش مغایر (حالتی است که در ان یک یا چند نفر از طرف های قرارداد بالقوه نسبت به طرف دیگر دارای مزیت اطلاعاتی است) در بازارها شود که این امر قبل از وقوع معامله برای افراد به وجود میاید. [14]
(2-10-2مدل تینیک
این مدل بیان میکند که در ادبیات مربوط به تئوری زیر ساخت بازارها دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام از سه بخش تشکیل میشود :
هزینه پردازش سفارش
هزینه نگهداری موجودی
هزینه انتخاب نامطلوب هزینه پردازش سفارش توسط تینیک مدل سازی شده است و همچنین هزینه نگهداری موجودی بعدها توسط هو و همکارانش در سال 1981مدل سازی گردید و هزینه انتخاب نامطلوب توسط کاپلان و همکارانش در 1985 مدل سازی شده است. [14]
دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام
قیمتی که بازار ساز اوراق بهادار را میخرد قیمت پیشنهادی خرید و قیمتی که با آن اوراق بهادار را میفروشد قیمت پیشنهادی فروش نامیده میشود و اختلاف بین این دو قیمت دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش خواهد بود.
شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش
اگر بیشتر از یک خریدار و فروشنده وجود داشته باشد تفاوت بالاترین قیمت پیشنهادی خرید و پایین ترین قیمت فروش را شکاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش بازار می نامند و نقطه تعادلی جایی بین قیمت پیشنهادی خرید و فروش بازار قرار می گیرد. [4]
اجزای اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام:
استل(1978) هزینه بازار گردان ها را به سه بخش تقسیم می کند:
1- هزینه پردازش سفارش
2- هزینه نگهداری موجودی
3- هزینه گزینش مغایر [40]
هزینه پردازش سفارش(فرآیند درخواست خرید و فروش)
هزینه های فرآیند درخواست خرید و فروش هزینه هایی هستند که به طور مستقیم با ارائه خدمات بازرگانی در ارتباط است و شامل اقلامی چون عضویت در بورس ، اجاره فضای بورس ، هزینه های کامپیوتری ، هزینه های خدمات اطلاعاتی و هزینه های نیروی کار (حقوق و دستمزد) و هزینه های فرصت وقت بازار گردان ها می باشد. [1]
ازآنجا که این هزینه ها در کوتاه مدت تا حد زیادی ثابت است ، سهم آنها در اندازه اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام با افزایش حجم مبادلات کاهش می یابد.افزایش حجم معاملات سبب کاهش اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام می گردد.اما این ارتباط به دلیل این واقعیت که بازار گردان ها بازار ها را در بیش از یک سهم ایجاد می کنند ممکن است تا حدی مبهم باشد .علاوه بر این در یک بازار شدیدا رقابتی اختلاف قیمت های پیشنهادی خرید و فروش سهم بایستی برابر با هزینه نهایی مورد انتظار فراهم کردن نقدینگی باشد.در چنین شرایطی فرایند خرید و فروش می تواند غیر مرتبط باشد. [1]
هزینه نگهداری موجودی
هزینه هایی است که یک بازار گردان به دلیل مسئولیتی که در تجهیز سرمایه گذاران به فوریتهای مبادله (نقد شوندگی) دارد ، متحمل می شود.در این باره دو امر بدیهی وجود دارد : هزینه فرصت از دست رفته ناشی از نگهداری موجودی سهام توسط بازار گردان ها و ریسک مربوط به نوسانات ارزش موجودی به دلیل تغییرات قیمت سهام.با توجه به هزینه وجوه بازار گردان ها تلاش می کنند که موقعیت ها را قبل از بسته شدن معاملات روزانه کاهش و یا کلا واگذار نمایند.اگر موقعیتها در همان روز باز و بسته شوند هزینه نهایی تامین مالی صفر خواهد بود. اما اگر سهام برای یک شبانه روز نگهداری شود ، امکان سود یا زیان وجود دارد. اگر در طول روز ترجیح درخواست مشتریان بر خرید باشد ممکن است بازار گردان به طور کامل با کمبود موجودی مواجه گردد ، که این امر منجر به ایجاد سود خواهد شد.به عبارتی دیگر به نظر می رسد نوسانات تغییر قیمت اثر آشکاری بر اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام بگذارد. [1]
بازار گردان ها می توانند ارزش موجودی سهام را با استفاده از قراردادهای رسمی مربوط به اوراق بهادار تضمین شده و یا دیگر اوراق بهاداری که تغییرات قیمت آنها همبستگی زیادی با تغییرات قیمت اوراق بهادار موجود در موجودی ها داشته باشد ، تضمین نماید.به هر حال مصون سازی بدون هزینه نخواهد بود و به عوامل دیگر مانند نوسانات قیمت سهام موجود در موجودی سهام بازار گردان ها بستگی دارد ، ریسک تغییر قیمت بالاتر منجر به اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش بالاتر خواهد شد. [1]
هزینه گزینش مغایر
این هزینه ها به دلیل این واقعیت ایجاد می شوند که بازار گردان ها در ایجاد نقد شوندگی ممکن است با افرادی معامله کنند که از تغییرات قیمت مورد انتظار در مورد اوراق بهادار مطلع باشند. به عنوان مثال ، برای سهام انفرادی این تصور که افراد خاص دارای اطلاعات نهانی هستند امکان پذیر است.دسترسی به اطلاعات در مورد سود ، ادغام ،تحصیل ،تجدید سازمان ،تقسیم سهام شرکت فرعی بین سهام داران شرکت اصلی ، تغییرات مدیریت نمونه هایی از اطلاعات نهانی هستند.با درک مستقیم اوراق بهادار تضمین این که چرا انتخاب نادرست ممکن است یکی از عوامل تعیین کننده اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام باشد ، یک امر بدیهی است ، اما انتخاب یک معیار صحیح از هزینه های انتخاب نادرست بدیهی نمی باشد. احتمالا بهترین شاخص نوسانات تغییر قیمت سهام است.انتخاب نادرست با گردش اطلاعات در ارتباط است و افزایش جریان اطلاعات سبب نوسانات بیشتر در تغییرات قیمت و درنتیجه افزایش اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام می گردد. جریان اطلاعات ممکن است از طریق حجم معاملات که شاخصی از اثرات هزینه های فرایند سفارش می باشد بر اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش اثر بگذارد. افزایش جریان اطلاعات (انتخاب نادرست) منجر به افزایش اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش می شود. [1]
علاوه بر هزینه های فوق سطح اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش بازار گردان ها متاثر از سطح رقابت می باشد.خصوصا در محیطی که موانع ورود به بازار کمتر یا بطور کامل برطرف گردیده است با افزایش رقابت اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش به هزینه نهایی مورد انتظار فراهم سازی نقد شوندگی ، که همان مجموع هزینه های نگهداری موجودی و هزینه های انتخاب نادرست می باشد ، نزدیک می گردد.افزایش تعداد بازار گردان ها موجب افزایش رقابت در نتیجه کاهش اختلاف قیمت پیشنهادی خرید و فروش می گردد[1]
(2-10-3 مدل کاپلان و گالی
بر اساس این مدل می توان دو نوع معامله گر را متصور شد:
الف)معامله گران نقد
ب)معامله گران مطلع
معامله گران مطلع به این خاطر اقدام به انجام معامله میکنند که دارای اطلاعات محرمانه می باشند که در قیمت ها منعکس نشده است در حالیکه معامله گران نقد (سرمایه گزاران غیر مطلع) تنها به دلیل دارا بودن نقدینگی به انجام مبادله اقدام می نمایند .
این مدل بر روابط بین تفاوت قیمت خرید وفروش وافراد مطلع دربازار تاکید دارد ودراین مدل بازارسازها ازانجام معامله با افراد مطلع دچار زیان می شوند واین زیان راازطریق گسترش دامنه قیمت پیشنهادی خرید وفروش سهام جبران میکنند بر اساس این مدل عدم تقارن اطلاعاتی دربازار منجربه افزایش دامنه قیمت های پیشنهادی می گردد. [14]
(2-10-4مدل کیم و ورچیا
برخی افراد مطلع در بازار از قبیل سهامداران عمده اطلاعات عمومی (مانند اعلان سهام )را به سمت اطلاعات محرمانه سوق می دهند بدیهی است که این افراد دارای مزیت اطلاعاتی نسبت به سایرین هستند و از این رو قادرند تا ارزیابی بهتری نسبت به عملکرد موسسه از طریق اعلان سود داشته باشند البته تمرکز اصلی آنها بر چگونگی تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی در مبادلات افراد مطلع پیرامون زمان اعلان سود است .از نظر آنان اعلان سود منجر به افزایش حجم مبادله و گسترش عدم تقارن اطلاعاتی می شود که اثرات این اعلان ها به دو صورت می باشد.
اول: اعلان های سود زمینه را برای معامله برابر و یکسان در بازار فراهم می کند زیرا منجر به انتشار اطلاعات برای همه افراد حاضر در بازار می شود و بدین ترتیب باید شاهد افزایش عدم تقارن اطلاعاتی در روزهای قبل از اعلان سود باشیم.
دوم : بازار متشکل از افرادی است که توانایی های متفاوتی در پردازش اطلاعات دارند طبق این دیدگاه عدم تقارن اطلاعاتی نباید قبل از اعلان سود افزایش یابد بلکه باید در یک سطح صعودی در پی اعلان سود باقی بماند زیرا برخی از معامله گران قادر به پردازش بهتر اطلاعات هستند و این اطلاعات است که موجب افزایش حجم مبادلات در یک محیط دارای نقدینگی کم تر می شود نه عدم تقارن اطلاعاتی در این زمان معامله گران غیر مطلع به دلیل افزایش دامنه قیمت پیشنهادی خرید و فروش سهام از انجام مبادله خودداری می کنند. [14]
(2-10-5مدل اسکات و همکاران
مطابق با نظر اسکات وقتی یکی از طرفین معامله نسبت به طرف دیگر دارای مزیت اطلاعاتی باشد سیستم اقتصادی از دیدگاه اطلاعات نا متقارن می باشد و این عدم تقارن اطلاعاتی ناشی از وجود اطلاعات درون سازمانی است حتی اگر قیمت به طور کامل تمام اطلاعات موجود در بازار را به همگان منعکس کند باز هم این احتمال وجود دارد افراد درون سازمان نسبت به افراد خارج سازمان دارای اطلاعات بیشتری باشند در این زمان این افراد از مزیت داشتن اطلاعات استفاده میکنند و به منافع بیشتری دست می یابند زمانی که سرمایه گزاران خارجی از این موضوع اگاه شوند بدیهی است مبالغی را که آماده بودند در صورت وجود اطلاعات کامل برای اوراق بهادار پرداخت کنند نمی پردازند و بدین گونه در برابر زیان های احتمالی ناشی از وجود اطلاعات محرمانه واکنش نشان می دهند. [14]
(2-11نقد شوندگی سهام:
نقدشوندگی میزان سهولت در خرید و فروش یک کالا بدون تغییر قابل ملاحظه در قیمت آن است.نقدینگی ممکن است به عنوان واحد ریسک در نظر گرفته شود.توانایی یک شرکت در اجرای تعهدات مالی کوتاه مدتش بدون اینکه مجبور باشد سرمایه طولانی مدتش را بصورت نقد در آورد یا فعالیت هایش را کاهش دهد ، نقدینگی عامل مهم در ارزیابی شرکت از طرف ذی نفعان مانند سرمایه گذاران ، اعتبار دهندگان ، و طرف های قانونی است.شرکتهایی که نقد شوندگی خوبی دارند، ممکن است اطلاعات بیشتری افشا کنند تا خودشان را از شرکت هایی که از لحاظ اقتصادی در وضعیت خوبی نیستند ، متمایز کنند. [2]دوگونه نقدینگی وجود دارد:
(2-11-1نقدینگی بازار ( نقدشوندگی بازار )
نقدشوندگی بازار یک اوراق بهادار زمانی مطلوب تلقی می شود که به راحتی بتوان آن را معامله نمود، به بیان دیگر شکاف بین قیمت‌های پیشنهادی خرید و فروش وارده برای آن کم باشد، نوسانات شدید نداشته، و انعطاف قیمتی‌اش بالا باشد و البته همچنین کسب اطلاعات در مورد آن آسان باشد . [2]
(2-11-2نقدینگی تامین مالی
نقدینگی تامین مالی یک بانک یا سرمایه‌گذار مناسب ارزیابی می‌شود، اگر منابع مالی کافی به‌واسطه سرمایه خود یا وام‌های وثیقه‌ای در اختیار داشته باشد.وام های وثیقه ای به وام‌هایی گفته می‌شود که وام‌گیرنده در ازای دریافت آن دارایی‌های را به عنوان تضمین وام به وثیقه نزد بانک می‌سپارد. [2]
(2-12ریسک نقدینگی
ریسک نقدینگی (نقدشوندگی) بازار عبارت است از خطر بدتر شدن وضعیت نقدینگی بازار هنگامی که فرد احتیاج به معامله دارایی‌اش دارد. [2]
ریسک نقدینگی (نقد شوندگی) بازار، محرک مهم قیمت اوراق بهادار، مدیریت ریسک و سرعت آربیتراژ است و «نقدینگی تامین مالی» بانک‌ها و سایر واسطه‌های مالی، محرک مهم ریسک نقدینگی بازار است. بحران‌های نقدینگی از طریق چرخه‌های نقدینگی گسترش می‌یابند؛ در چرخه‌های نقدینگی ضرر و زیان، افزایش حداقل سرمایه حساب‌ها، سخت‌گیرانه‌تر شدن مدیریت ریسک و افزایش بی‌ثباتی به نوبه خود یکدیگر را تقویت می‌کنند. در هنگام وقوع این پدیده، کسانی که به‌طور سنتی تامین‌کننده نقدینگی بودند خود تبدیل به متقاضیان نقدینگی می‌شوند، سرمایه‌های جدید به کندی وارد بازار شده و قیمت‌ها کاهش یافته و به جای اول خود باز می‌گردند. [2]
ريسك عدم نقدشوندگي كه گاهي با عنوان ريسك نقدشوندگي از آن ياد مي شود همچنان جزء تحقيقات جديد در زمينه مديريت مالي محسوب مي شود. افراد بسياري به مطالعه اين بخش از ريسك دارايي هاي مالي بخصوص در بازار سهام پرداخته اند و نتايج متفاوتي را ارائه داده اند. تعدادي از آنها ارتباط بين بازده و عدم نقدشوندگي را مثبت بسيار قوي مشاهده نمودند، در حالي كه در برخي ديگر رابطه خاصي بين اين دو نيافتند.در بخش پیشینه تحقیق تعدادی از مطالعات آورده شده است. [19]
(2-13ریسک نقدینگی و قیمت دارایی‌ها 
   اوراق بهاداری که توان نقدشوندگی‌اش پایین باشد، باید حداقل بازده بالاتری داشته باشد تا جبران هزینه‌های معاملاتی سرمایه‌گذاران را بنماید. از آنجا که نقدینگی بازار ممکن است در آینده که فرد تصمیم می‌گیرد دارایی خود را به فروش برساند تضعیف شده باشد، ریسک نقدینگی بازار، آنگونه که پیش‌تر در مورد آن بحث نمودیم، پدیدار خواهد شد. حال چون سرمایه‌گذاران تمایل دارند که در ازای ریسک بالاتر پاداش بیشتری به آنها داده شود، وجود ریسک نقدینگی بازار، حداقل بازدهی موردنظر آنها را بالا می‌برد. مدل‌های قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای که برای عامل نقدینگی تعدیل شده باشند، به خوبی نشان می‌دهند که چگونه در این جریان ضریب بتای نقدینگی به ضریب بتای استاندارد بازار افزوده خواهد شد. طبق این نظریه، و همان‌طور که در بازارهای کنونی شاهد آنیم، افزایش حداقل بازدهی موردنظر به علت بالا رفتن ریسک نقدینگی بازار منجر به کاهش هم‌زمان قیمت‌ها خواهد شد[2].  
  
(2-14پیشینه تحقیق

Related posts:


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Related Posts

پژوهش-پایان نامه

پایان نامهسایت مرجع پژوهش علمی ) — پایان نامه249) دانلود تحقیق علمی ایرانداک

8- 3 روش گردآوری داده ها ....................................................................................................459- 3 روش تجزیه و تحلیل داده ها.............................................................................................469- 3 ملاحظات اخلاقی..............................................................................................................48فصل چهارم :1- 4 یافته‌های پژوهش..............................................................................................................50فصل پنجم:1- 5 تجزیه و تحلیل یافته‌ها.....................................................................................................912- 5 نتیجه‌گیری نهایی براساس سئوالات پژوهش.....................................................................1043- 5 Read more…

پژوهش-پایان نامه

تحقیق علمی — پایان نامه239) جدید

مریم کریمیهدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه‌ی شکاف دیجیتالی و توانمندی زنان شهر شیراز می‌باشد. توانمندی زنان با مؤلفه‌های دسترسی و کنترل بر منابع، مشارکت در تصمیم گیری، آگاهی جنسیتی، تحرک و امنیت مورد بررسی قرار Read more…

پژوهش-پایان نامه

فول تکست — پایان نامه240) تحقیق

4-3-3-2 اراده گرایی32 5-3-3-2 تایید اجتماعی324-3-2 الگوی اقتصاد سیاسی33 1-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه33 2-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه اصلاح شده345-3-2 الگوی روان شناسی سیاسی34 1 -5-3-2 دیدگاه روانی سیاسی تحلیل رفتار انتخاباتی مکتب مطالعاتی شیکاگو34 2-5-3-2 Read more…