فصل چهارم :
1- 4 یافته‌های پژوهش..............................................................................................................50
فصل پنجم:
1- 5 تجزیه و تحلیل یافته‌ها.....................................................................................................91
2- 5 نتیجه‌گیری نهایی براساس سئوالات پژوهش.....................................................................104
3- 5 کاربرد یافته‌های پژوهش.................................................................................................106
4 -5 پیشنهادات براساس یافته های پژوهش‌..........................................................................107
منابع و ماخذ :
- فهرست منابع......................................................................................................................108
پیوست ها :
فرم رضایت نامه آگاهانه
پرسشنامه اطلاعات فردی – اجتماعی
پرسشنامه رضایت زناشویی اینریچ
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول شماره 1 - شاخص های پراکندگی و مرکزی صفات کمی واحدهای مورد پژوهش..............................51
جدول شماره 2 - توزیع واحدهای مورد پژوهش برحسب مشخصات فردی – اجتماعی.................................52
جدول شماره 3 - توزیع واحدهای مورد پژوهش بر اساس وضعیت رضایت زناشویی.....................................56
جدول شماره 4 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه پاسخ قراردادی....................................57
جدول شماره 5 - توزیع پاسخ های واحدها ی مورد پژوهش در حیطه رضایت زناشویی.................................58
جدول شماره 6 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه موضوعات شخصیتی........................60
جدول شماره 7 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه ارتباط زناشویی...................................61
جدول شماره 8 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه حل تعارض.......................................62
جدول شماره 9 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه مدیریت مالی.......................................63
جدول شماره 10-توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش درحیطه فعالیتهای مربوط به اوقات فراغت...........64
جدول شماره 11 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه روابط جنسی.....................................65
جدول شماره 12 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه ازدواج و بچه ها...............................66
جدول شماره 13 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه بستگان و دوستان.............................67
جدول شماره 14-توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش درحیطه نقشهای مربوط به برابری زن و مرد.........68
جدول شماره 15 - توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش در حیطه جهت گیری عقیدتی.........................69
جدول شماره 16- مقایسه میانگین نمره رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش به تفکیک حیطه های مورد مطالعه..............................................................................................................................................................70
جدول شماره 17 - همبستگی میزان رضایت زناشویی کلی واحدهای مورد پژوهش با متغیرهای کمی فردی – اجتماعی بر حسب ضریب همبستگی پیرسون...................................................................................................72
جدول شماره 18 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش بر حسب جنس........73
جدول شماره 19- مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش بر حسب نوع ازدواج ........................................................................................................................................................................74
جدول شماره 20 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب میزان تحصیلات ........................................................................................................................................................................75
جدول شماره 21- مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب مرتبه شغلی ........................................................................................................................................................................76
جدول شماره 22 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب بخش محل خدمت ............................................................................................................................................................77
جدول شماره 23 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب وضعیت استخدام...........................................................................................................................................................78
جدول شماره 24 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب نوبت کاری......................................................................................................................................................79
جدول شماره 25 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب وضعیت درآمد..............................................................................................................................................................80
جدول شماره 26 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب سابقه ابتلا به بیماری جسمی.................................................................................................................................................81
جدول شماره 27 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب تعداد فرزند...............................................................................................................................................................82
جدول شماره 28 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب سن فرزند...............................................................................................................................................................83
جدول شماره 29 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب وضعیت شغلی همسر...............................................................................................................................................................84
جدول شماره 30 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب میزان تحصیلات همسر...............................................................................................................................................................85
جدول شماره 31 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب نوبت کاری همسر...............................................................................................................................................................86
جدول شماره 32 - مقایسه میانگین نمره کل رضایت زناشویی واحدهای مورد پژوهش برحسب یکسان بودن محل کار همسر با محل سکونت......................................................................................................................87
جدول شماره 33 - ضریب رگرسیونی عوامل مرتبط رضایت زناشویی کلی در واحدهای مورد پژوهش.......88
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار شماره 1 : نمودار خطی میانگین درصد رضایت زناشویی واحد های مورد پژوهش به تفکیک حیطه ها .......................................................................................................................................................................71

-292100135988فصل اول
00فصل اول

مقدمه ( بیان مسئله ) :
زندگي زناشويي جنبه هاي مختلفي از مسائل مالي تا روابط جنسي و عاطفي را در برمي گيرد که با حفظ استقلال نسبي در جهت تكامل فردی ، شكوفايي استعدادها و قابليت هاي طرفين همراه است و به زندگي معنا و هويت مي دهد (1) . اگر عوامل فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادي ، اخلاقی ، روانی و شغلی در زندگی زناشویی نادیده گرفته شوند ، زوجین در زندگی شاد و خوشبخت نخواهند بود و ممکن است سرگردانی و توقف رشد فردی و خودآگاهی ایجاد شود (2). رضایت زناشویی عامل پیش بینی کننده سلامت روانی افراد متاهل است و نقش عمده ای در تربيت افراد و بارور كردن توانائي ها دارد (3). روابط زناشويي رضايتمند باعث رشد شایستگی ، توانايي سازگاري و انطباق افراد شده و این افراد عموماً عمر طولاني و تغذيه سالم و مطلوب داشته ، دچار افسردگي و مشكلات روانشناختي کمتری گردیده و كودكان سازگارتر و با وضعيت تحصيلي بهتری دارند، همچنین کمتر به الکل و مواد مخدر روی می آورند و در صورت ابتلا به سرطان احتمال نجات بیشتر است (4).
رضایت زناشویی1 دارای حیطه های مختلفی همچون درك متقابل زن و شوهر از رفتار و ويژگي هاي يكديگر (پاسخ قراردادی) 2 ، نگرش آنها نسبت به نقش ارتباط در زندگي زناشويي (ارتباط زناشویی) 3، نحوه حل تعارض ها و كشمكش ها ( حل تعارض ) 4، ميزان رضايت از اداره مالي خانواده ( مدیریت مالی) 5 ، توافق در نحوه استفاده از اوقات فراغت (فعالیت های مربوط به اوقات فراغت) 6 ، خشنودي از روابط جنسي و عاطفي (روابط جنسی) 7 ، توافق درباره داشتن فرزند و درك واقع گرايانه از تأثير فرزندان بر روابط زناشويي ( ازدواج و بچه ها ) 8 ، هماهنگي احساسات و علايق مربوط به دوستان و خويشاوندان ( بستگان و دوستان ) 9، رضايت از نقش هاي مختلف زناشويي ( نقش های مربوط به برابری زن و مرد ) 10 و اعتقادات و اعمال مذهبي
-3238511807500
1- marital satisfaction
2- idealistic distortion
3- marital communication
4- conflict resolution
5- financial management
6-leisure activities
7- sexual relationship
8- marriage and children
9- family and friends
10- equalitarian roles
( جهت گیری عقیدتی) 1 در زندگي زناشويي مي باشد (5) همان طور که اعتقادات مذهبی نقش مهمی در رضایت زناشویی دارد (6) . ارزیابی این حیطه ها می تواند مشکلات بالقوه زوج ها را توصیف نموده و زمینه های نیرومندی و تقویت آنها را در زندگی مشخص کند (7). زوجیني که انعطاف پذیري، سازگاري و همبستگي ( موضوعات شخصیتی ) 2 بیشتري داشته باشند از رضایت‬‬‬ زناشویي بیشتري برخوردار بوده و دارای همبستگي مثبت و همسو بین رضایت زناشویي و مؤلفه هایي ‬‬‬چون اوقات فراغت ، همگرایي در مسائل مربوط به فرزندان ، ازدواج ، خانواده و دوستان می باشند (8) . زوجيني كه اوقات فراغت بيشتري را با هم مي گذرانند و سرگرمي هاي مشتركي دارند، ارتباطات كلامي و عاطفي بيشتري با هم دارند و از سلامت جسمی و روحی باثبات تری برخوردار بوده و در نهايت امکان دستیابی بیشتری به رضايت خواهند داشت (9) .
با توجه به جامعه جدید صنعتی ضرورت حضور مردان و زنان در خارج از خانه برای اشتغال ، دستیابی درآمد، انتقال کارکردهای اقتصادی، آموزشی ، تربیتی به نهادهای دیگر ؛ موجب دگرگونی نهاد خانواده و حرفه و جدایی این دو از هم شده است (10). در هم آمیختن نقش های خانوادگی ، شغلی باعث فشار جسمی، روانی و پیامد آن تعارض کار و خانواده می گردد که بر چگونگی سلامت شغلی و خانوادگی تاثیر می گذارد (11) . اولین حوزه های مورد آسیب این تعارض، رضایت زناشویی و رضایت شغلی است و پی آمدهای منفی مانند کاهش سلامتی برای زوجین ، ناکارآمدی وظایف مادری ، پدری و همسری ، کاهش رضایت زناشویی و تاثیر منفی بر سلامت روانی را به دنبال خواهد داشت. همچنین تاثیر این آسیب ها در سازمان ها بصورت کاهش بهره وری ، کاهش خشنودی شغلی کارکنان ، افزایش دیر کرد و غیبت کارکنان از کار و افزایش کناره گیری و کاهش تعهد سازمانی می باشد (12). در مورد خانواده ای که هر دو زوج شاغل هستند مشخص شده : زنانی که رضایت شغلی بالاتری دارند بیشتر از زنان خانه دار از زندگی زناشویی خود لذت می برند ؛ ولی باید توجه داشت که زنان شاغل استرس و گرفتاری های کاری خود را نیز به منزل می آورند (13).
از جمله مشاغلی كه از دير باز در تمام مدت شبانه روز فعال بوده، شغل هایی هستند که در زمينه مسائل درماني فعاليت و با بيماران ارتباط دارند. پرستاران عمده ترین بخش نیروی انسانی نظام بهداشتی و سلامت را تشکیل می دهند. پرستاری شغلي است كه در تمام 24 ساعت فعال بوده و به سبب ماهيت خاص خود به عنوان
-6159517272000
1- religious orientation
2- personality issues
شغل استرس آور شناخته شده است. استرس های شغل پرستاری در درازمدت می تواند نه تنها سبب مشکلات زناشویی شود بلکه می تواند منجر به فرسودگي شغلي، كاهش كارآمدي، کاهش موثر بودن در محل كار ، غيبت زياد از بخش، كاهش رضايت بيماران، ترك حرفه پرستاری ، سو مصرف الكل و مواد مخدر، افسردگي و حتي خودكشي در پرستاران منجر گردد (14). در همين راستا، لاندا 1 نشان داد که با افزایش فشار شغلی ، نارضایتی زناشویی نیز فزونی می یابد (15)
در سال های اخیر پژوهش های زیادی در مورد بررسی رضایت زندگی و رضایت شغلی پرستاران و عوامل مرتبط صورت گرفته اما مطالعات در زمینه رضایت زناشویی پرستاران و عوامل مرتبط اندک است . رضایت زناشویی در طول زمان با عوامل متعددی مرتبط است که با آگاهی از وجود ارتباط آنها که پیش بینی کننده حفظ رضایت زناشویی در زندگی مشترک یا رفتن به طرف آشفتگی زناشویی است، می توان به پایداری خانواده
کمک کرد تا از آسیب ها در امان بمانند. دسته ای از متغیرها مربوط به عوامل فردی- خانوادگی مانند : سن، جنس، تحصیلات، طول مدت ازدواج، تفاوت سنی، نوع ازدواج ( فامیلی یا غیرفامیلی) ، تعداد فرزندان، سن همسر، شغل و میزان تحصیلات همسر و عوامل شغلی مانند نوبت کاری، سابقه کار ، بخش محل خدمت ، وضعیت اقتصادی می باشد. نتایج برخی از مطالعات نشان داده است که رضایت زناشویی با وضعیت اقتصادی رابطه مثبت و با طول مدت ازدواج ، تعداد فرزندان رابطه منفی دارد ولی با سن ازدواج ، فاصله سنی ، نوع ازدواج ، تحصیلات رابطه ای ندارد (16). در مقابل پژوهش توئنگ و همکاران 2 نشان می دهد همسران دارای فرزند، رضایت کمتري نسبت به همسران فاقد فرزند گزارش می کنند (17). سطح تحصيلات بالا و نيز موقعيت اقتصادي و اجتماعي بالا (18) ، ميزان تحصيلات پرستاران و احساس موفقيت در زندگي (19) ، جنسیت (20) نوبت کاری با تعارض کار- خانواده و کاهش عزت نفس و افزایش افسردگی و کاهش رضایت زناشویی در ارتباط است (21). برخی مطالعات رضایت زناشویی را در مشاغل مختلف مورد بررسی قرار داده اند از جمله واقعی و همکاران نشان دادند که، 6/65 درصد از کارمندان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دارای میزان رضایت زناشویی در سطح متوسط می باشند (4). زندی پور نیز با بررسي رابطه رضايت زناشويي و رضايت شغلي در کارکنان شرکت آب و فاضلاب استان تهران مشخص کرد که 6/55 درصد افراد داراي رضايت زناشويي متوسط
-11493513596700
1 – Landa
2 - Twenge j m , etal
بودند (22) . در این راستا مطالعاتی نیز در مورد رضایت زناشویی پرستاران در نقاط مختلف ایران انجام شده است ؛ از جمله مطالعه اسدزاده و همکاران که نشان دادند ، میانگین نمره رضایت زناشویی پرستاران در گردش شاغل در بیمارستان های آموزشی و تامین اجتماعی شهر تبریز ، در سطح متوسط می باشد (23).
به دلیل چرخش و تنوع در زمان كار ممکن است یک پرستار در طول روزهاي هفته ساعات مختلفی از شبانه روز را در بیمارستان به سر ببرد ، همچنین بنا به اظهارات پرستاران کار شیفتی پیامدهای منفی بر مسایل خانوادگی ، اجتماعی گذاشته و باعث از هم گسیختگی فعالیت های اجتماعی مشترک با همسر شده که به طور معنی داری سلامت روانی آنها را به خطر می اندازد و کار نوبتی منبع بزرگی برای تعارض شغلی و خانوادگی است (26،25،24) . نوبت کاری باعث انزوای اجتماعي ، افزايش افسردگي و كم شدن تعامل زناشويي می شود، از طرف ديگر این منابع فشار بر افراد؛ موجب ایجاد تعارض در تعهدات شغلي و خانوادگي می گردد (27) . بنابراین رضايت زناشويي به احتمال زياد، بر رضايتمندي از فرصت های شغلی و تصميم گيري ها تاثیر گذاشته
و توان برآوردن انتظارات و نيازهاي مادي و اقتصادی فرد را بالا می برد (28). از طرفی بالا رفتن مشكلات و اختلافات زناشويي به گونه معنادار رضايت كاري را كم مي كند ؛ پس افزايش رضايت زناشويي به گونه ای معنی دار با افزايش رضايت كاري و شغلی نیز همراه است (29).
وجود استرس های زیاد در حرفه هايي از جمله پرستاری باعث کاهش سلامت روانی شده و فشارهاي شغلي و مواجه با موقعيت های بيمارستاني ، اختلال در ريتم هاي زيستي، به خطرافتادن سلامت جسمي و روحي آنان ، افزایش ابتلا به ناراحتي هاي گوارشي ، بي اشتهايي و اشکال در خواب را موجب مي گردد (30). افرادي که به طور مرتب تحت این شرایط هستند در معرض ابتلا به اختلالات جسمي ، رواني يا بيماري هاي گوناگون قرار دارند و اختلالات بيولوژيکی ناشي از آن ممکن است به خطاهاي انساني و جراحات شديد منجر شود (31)
در این راستا نتایج مطالعات موید آن است که کار شیفتی و کار شبانه موجب کاهش دیدارهای پرستاران با همسران شده و این موضوع احتمال طلاق در میان آنها را افزایش می دهد (32). علاوه بر این کار کردن در ساعات غیراستاندارد، شیفت های غیرقابل انعطاف، می تواند با شانس کمتری از رضایت زناشویی همراه باشد بخصوص برای کسانی که در شیفت های عصر و شب کار می کنند (33). بطوری که 9/33 درصد پرستاران به خاطر تأثير اين حرفه بر زندگي زناشويي خود ابراز نارضايتي داشته اند (34).‬‬‬
نظر به اينكه پرستاران نقش مهمي در بهبود و ارتقا سلامت افراد جامعه دارند و نظام ارائه خدمات بهداشتي نيز نسبت به اثرات منفي تعارض، آسيب پذير است ؛ شناسايي و رفع عوامل زمينه ساز، ايجاد كننده و تداوم بخش واكنش هاي هيجاني، رفتاري، رواني و جسماني در پرستاران، بعنوان يك ضرورت مطرح مي گردد؛ که مي تواند در كاهش استرس هاي مذكور و اثرات سوء آن بر زندگي خانوادگي و سلامت پرستاران مؤثر باشد (35) همچنین با توجه به اینکه رضايت زناشويی بر سلامت فردی موثر است و عوامل تنش زا در محيط کار ، سلامت افراد را به خطر می اندازد و پرستاران نیز با عوامل استرس زای مختلف در محل كار برای رسیدن به هدف تامين سلامت و آسايش بيماران مواجهه هستند و در محیط خانه به علت تعدد نقش ها مانند( مسئولیت تربیت فرزندان ، مدیریت خانه و حفظ کانون گرم خانواده ) که مسئولیت های انکار ناپذیری هستند . لذا به واسطه مشغله های کاری، در معرض مستقیم و غیر مستقیم آسیب های جسماني و روان شناختي قرار دارند و بنابراین مستعد تعارض کار و خانواده می باشند که برای برقراری تعادل دچار چالش های مکرر خواهند شد . چالش های روانی- جسمانی در پرستاران باعث بروز مشکلاتی در خانواده می گردد که افراد مسئولیت های همسری- والدینی را انجام نداده و بالطبع مشکلاتی در محیط کار هم بوجود می آید؛ فشارهای موجود در حرفه پرستاری می تواند بر زندگی خانوادگی و مسائل زناشویی تاثیر گذاشته و باعث مشکلات جنسی و از هم گسیختگی مسائل مشترک اجتماعی و افزایش تعارض کار و خانواده و به خطر افتادن سلامت روانی آنان شود (27) در نتیجه شناخت عوامل مرتبط با رضایت زناشویی در پرستاران ضروری بنظر می رسد.
همچنین با توجه به اینکه زندگی زناشویی پرستاراني كه مسئوليت زندگي خانوادگي را بر عهده دارند شرایطی چون غيبت از منزل در ساعات مختلف شبانه روز، انتقال فشارها و مشكلات از محل كار به منزل تحت تاثیر قرار گرفته و نیز فرهنگ و محيطي كه پرستار در آن مشغول به کار است مي تواند بر شدت و سختي هاي شغلي وي موثر باشد و با عنایت به اینکه تاكنون در موقعیت جغرافیایی رشت تحقيقي در اين مورد انجام نشده به نظر مي رسد كه انجام مطالعه ای جهت تعیین میزان رضایت زناشویی و حیطه های آن و همچنین عواملی که آن را تحت تاثیر قرار می دهند ضرورت داشته باشد.
اهداف پژوهش:
هدف كلي پژوهش:
تعیین میزان رضایت زناشویی و عوامل شغلی مرتبط با آن در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی- درمانی شهر رشت 1392- 1391
اهداف ويژه‌ پژوهش:
1) تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل
1-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه پاسخ قراردادی
2- 1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه موضوعات شخصیتی
3-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه ارتباط زناشویی
4-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه حل تعارض
5-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه مدیریت مالی
6-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه فعالیت های مربوط به اوقات فراغت
7-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه روابط جنسی
8-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه ازدواج و بچه ها
9-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه بستگان و دوستان
10-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه نقش های مربوط به برابری زن و مرد
11-1 تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه جهت گیری عقیدتی
2) تعیین میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل بر حسب عوامل شغلی
3) تعیین عوامل مرتبط رضایت زناشویی در پرستاران شاغل
سوالات پژوهش :
1) میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل چقدراست؟
1-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه پاسخ قراردادی چقدر است؟
2-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه موضوعات شخصیتی چقدر است؟
3-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه ارتباط زناشویی چقدراست؟
4-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه حل تعارض چقدر است؟
5-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه مدیریت مالی چقدر است؟
6-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه فعالیت های مربوط به اوقات فراغت چقدر است؟
7-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه روابط جنسی چقدر است؟
8-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه ازدواج و بچه ها چقدراست؟
9-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه بستگان و دوستان چقدراست؟
10-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه نقش های مربوط به برابری زن و مرد چقدراست؟
11-1 میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل در حیطه جهت گیری عقیدتی چقدر است؟
2) میزان رضایت زناشویی در پرستاران شاغل بر حسب عوامل شغلی چقدر است؟
3) عوامل مرتبط رضایت زناشویی در پرستاران شاغل کدام است؟
تعاریف نظری واژه ها :
رضایت زناشویی :
رضایت زناشویی یک حالت ذهنی است که منافع عینی و ارزش های ازدواج را برای فرد مشخص می کند. زن و شوهر در بيشتر مواقع احساس خوشبختي و رضايت از همديگر دارند كه از طريق علاقه متقابل، مراقبت از يكديگر، پذيرش، درك يكديگر و ارضاي نيازها ايجاد مي شود (36) در واقع نگرش مثبت و لذت بخشی است که زن و شوهر از جنبه های مختلف روابط زناشویی دارند (37).

عوامل شغلی :
عواملی شغلی متعددی که با رضایت زناشویی مرتبط است که شامل نوبت کاری (38) ، بخش محل خدمت (39) ، درآمد (16) ، سابقه کاری (40) ، مرتبه شغلی (41) ، وضعیت استخدام (15) می باشد.
تعاریف عملی واژه ها :
رضایت زناشویی:
در این تحقیق کسب نمره ای از رضایت زناشویی است که از ابزار پرسشنامه اینریچ بدست می آید. این پرسشنامه شامل47 سوالی در طرح لیکرت منظور شده است. نمره بین 30 تا 40 نشانگر عدم رضایت از روابط زناشویی است. نمره60-40 نشانگر رضایت نسبی و متوسط از روابط زناشویی همسران است؛ نمره 70-60 نشانگر رضایت زیاد از روابط زناشویی است و نمره های بالاتر از 70 نشانگر رضایت فوق العاده از روابط زناشویی است.
پرستار :
در این مطالعه منظور پرستاران متاهل شاغل با مدرک کاردانی ،کارشناسی، کارشناسی ارشد در مراکز آموزشی – درمانی شهر رشت می باشد.
عوامل شغلی :
عوامل شغلی در این مطالعه همان تعریف نظری است که با پرسشنامه مورد بررسی قرار می گیرد.
پیش فرض های پژوهش :
1) رضايت زناشويي بر ميزان سلامت رواني، جسماني، رضايت از زندگي، موفقيت در شغل و ارتباطات اجتماعي موثر بوده و يكي از مهم ترين شاخص هاي رضايت از زندگي است (42).
2) کار شیفتی سبب بروز پیامدهای منفی بر مسائل خانوادگی و اجتماعی شخص و نهایتا از هم گسیختگی فرد با همسرش می شود (43).
3) کار کردن در نوبت های بعدازظهر و شب موجب تعارض کار- خانواده می شود (44).
4) تغییر شیفت کاری و اثرات مستقیم آن بر حرفه پرستاری ( ایزوله شدن اجتماعی، افزایش افسردگی، کم شدن تعامل زناشویی ) باعث کاهش کیفیت زناشویی و افزایش تنش در جنبه های زندگی می شود (45).
5) عوامل گوناگوني به عنوان حیطه های مؤثر بر رضايت زناشويي شناسايي شده اند كه برخي از اين عوامل عبارتند از : سن ازدواج / مدت زمان ازدواج/ فرزندان/ تناسب تحصيلي / مسائل مالي / مسائل جنسي/ اقوام و آشنايان / اعتقادات مذهبي/ موضوعات شخصيتي / توانايي درك همسر / مهارت هاي ارتباطي / اوقات فراغت / تعهد می باشد (46).
6) رضایت زناشویی پرستاران شاغل در مراکز آموزشی- درمانی شهر رشت و عوامل مرتبط با آن قابل اندازه گیری است.
محدودیت های پژوهش :
1) نگرانی افراد از فاش شدن مسایل شخصی ممکن است بر صحت و صداقت پاسخ و در نهایت بر نتایج مطالعه اثر بگذارد.
2) وضعیت روحی و روانی پرستاران در زمان پاسخگویی به سئوالات و نگرش آنان به مطالعات پژوهشی در پاسخدهی موثر می باشد.
.
-287020183515فصل دوم
00فصل دوم

این فصل شامل چهارچوب پژوهش و مروری بر مطالعات می باشد.
چهارچوب پژوهش :
چهارچوب این پژوهش پنداشتی است و مفاهیم اصلی آن را خانواده و رضایت زناشویی تشکیل می دهند و در این راستا مفاهیمی مانند خانواده ، رضایت زناشویی و مبانی نظری آن ، نقش رضایت زناشویی در استحکام بنیان خانواده و عوامل مرتبط با آن ، نقش شغل به عنوان یک عامل تاثیر گذار بر رضایت زناشویی ، شغل پرستاری به عنوان یک حرفه تاثیر گذار بر روابط خانوادگی و رضایت زناشویی مورد بحث قرار خواهد گرفت.

خانواده با ازدواج و پیوند زن و مرد شکل مى‌گیرد و در فرآیند زمان مراحل گوناگونى را طى مى‌کند. در واقع زوجین هسته‌ اصلى و پایه‌گذار خانواده‌اند و مراحل رشد خانواده بر اساس این هسته اصلى بنا نهاده مى‌شود . چهارچوب رشدى‌ که محققان براى خانواده قائل هستند، بر این اصل مبتنى است که بطور کلى شکل و عملکرد خانواده در طول زندگى تغییر مى‌کند و به همین ترتیب می توان براى آن توالى منظمى متصور شد. این توالى منظم رشد، چرخه‌ زندگى خانوادگى نامیده می شود (47).
خانواده اولين سازمان اجتماعي است كه فرد در آن زندگي مي كند و اساساً يك كانون كمك کننده، تسكين بخش ، التيام آور و شفابخش است كه بايد فشارهاي رواني وارد شده بر اعضاي خود را تخفيف دهد و راه رشد و شكوفايي آنها را هموار كند.در تمام فرهنگ ها خانواده كانون شكل گيري هويت فرد بوده و هیچ فردی جدای از خانواده خود قابل تعریف نیست و ركن اصلي سازندگی فرد و شخصيت وی را تشکیل می دهد (48). خانواده هسته اوليه جامعه مي باشد و در بين نهادهاي مختلف جامعه ، كانون مقدس خانواده بهترين مكان براي تربيت جسم و روان است كه براي رفع نيازهاي حياتي و عاطفي انسان و بقاي جامعه ضرورت تام دارد (49).
ساختار خانواده بر اساس شيوه هاي ارتباطي اعضاء خانواده و سازماندهی بین آنها ، استوار می شود. زن و شوهر بايد توقع و سليقه هاي خاص خود را مورد بازبيني قرار دهند و روش هاي مخصوص به خود را براي پردازش اطلاعات ، ايجاد رابطه دوستانه و نحوه برخورد با عواطف بوجود بياورند. آنها بايد در مورد ميزان نزديكی، صميميت، سلسله مراتب ارتباط ، حريم هاي خصوصي ، و الگوهاي همكاري با يكديگر قوانيني را وضع كنند . هر يك از آنها موظفند که با استفاده از روابط عادي ، ارزش هاي مشترك و گوش دادن به آنچه كه براي طرف مقابل حائز اهميت است و توافق در مورد نحوه برخورد با مواردي كه دو طرف نسبت به آن نظر متفاوتي دارند ، توانايي درك روحيه ديگري را در خود ايجاد كنند (50). با این شرایط خانواده به عنوان يك نيروي قدرتمند شکل می گیرد كه خواه به سود يا به زيان اعضاء خانواده ، بر عملكرد آنها تاثیر گذار خواهد بود (51). زير ساخت هر گونه پرورش و تكامل اجتماعي، رواني و اخلاقي، اقتصادي، ديني در این شرایط شكل مي گيرد و اگر به هر دليل اين بنيان مستحكم نشود هرگز معيارها ، ارزش ها و ايده آل هاي انساني پایدار نشده و به نسل هاي بعدي منتقل نمی گردد (52) .
عوامل متعددی بر روی خانواده و استحکام آن تاثیر دارند ؛ یکی از عوامل مهم و ضروری برای بقای خانواده لزوم وجود یک رابطه زناشویی توام با برآوردن نیازهای عاطفی و جنسی هر دو طرف می باشد. زندگي زناشويي بايد به منزله رابطه رضايت بخش براي همسران باشد كه بتوانند نيازهاي عاطفي و رواني خود را در آن تأمين كرده و هر يك از زوجين بتوانند علاوه بر داشتن امنيت رواني، نيازهاي جنسي خود را نيز در يك فضاي صميمانه برآورده نمایند. اگرچه افراد به دلايل مختلفي ازدواج مي كنند، ولي اكثر آنان خواستار يك زندگي خوب و بدون تعارض بوده و در پي كسب رضايت زناشویی هستند كه بدست آوردن آن كار آساني نيست چون رضايت زناشويي به عنوان مساله حیاتی و حاصل خشنودی و سازگاری و هماهنگی زن و شوهر در ابعاد مختلف زندگی مشترک است و از مهم ترين ملاك هاي عملكرد سالم خانواده مي باشد (2) .
واژه رضایت زناشویی مفهومی است که برای افراد مختلف معانی متفاوتی دارد. وضعيتي است كه زن و شوهر در بيشتر مواقع احساس خوشبختي و رضايت از همديگر دارند كه از طريق علاقه متقابل، مراقبت از يكديگر، پذيرش، درك يكديگر و ارضاي نيازها از جمله نياز جنسي ايجاد مي شود. زوجين راضي از زناشويي، زن و شوهرهايي هستند كه توافق زيادي با يكديگر دارند ، از نوع و سطح روابطشان و از نوع و كيفيت گذران اوقات فراغت رضايت دارند و وقت و مسائل مالي خودشان را به خوبي برنامه ريزي مي كنند (1). به عبارت دیگر می توان گفت رضايت زناشويي " احساس عيني خشنودي، رضايت و لذت زن و شوهر از تمامي روابط خود " می باشد. و این نکته از جمله عواملي است كه در پايداري زناشويي و ثبات نظام خانواده نقش موثري را ايفا مي نمايد. رابطه زناشویی پايه اي براي رابطه ي والديني است. براي يك زوج سخت است كه زن و شوهر خوبي نبوده و بخواهند كه والدين با كفايتي باشند. بسياري از مشكلاتي كه خود را در قالب رفتارهاي اعضاي خانواده نشان مي دهند، به تنش هاي زناشويي مربوط باشند . در روابط تعاملي ؛ دو فرد نه تنها از يكديگر تاثير مي پذيرند بلكه از ساير اجزاء سيستم نيز تاثير پذيرفته و هم بر آنها تاثير مي گذارند . بنابراين تغيير در هر جزء سيستم ، در كل سيستم اثر کرده و آن را تغيير مي دهد (54،53) .
طبق مبانی نظری، رضایت زناشویی به معنای عملکرد و رفتار متناسب زوجین بر اساس وظایف سنتی و عرفی و قانونی تعیین شده برای هر کدام از آنان در قالب قانون خانواده و خرده فرهنگ است.این تناسب عملکرد می‌تواند در جنبه ‌‌های رفتاری، شناختی و عاطفی مطرح شود. مهم ترین نظریه‌ای که در مورد سازگاری زوجی وجود دارد، نظریه روانکاوی فیربیرن1 (۱۹۶۴- ۱۸۸۹) است این نظریه که به «ارتباط موضوعی» مشهور است اذعان دارد که چیزی به عنوان نهاد وجود ندارد؛ تنها چیزی که هست «من» مرکزی است که در هنگام تولد ظاهر می‌شود، اما تشکیل خانواده در گسترده ترین سطح انبساط دو شخص است (با من های مرکزی آنها) که هر کدام نقشهای اجتماعی مشخصی را به سبکی ایفا می کنند که نه تنها نیاز های دیگری را به نحوی که فرد ادراک می کند برآورده می سازد بلکه به درجات مختلفی لوازم فرهنگی و اخلاقیات جامعه آنان را نیز ارضاء نمایند. پس ناهمخوانی زوجی بوسیله عدم پذیرش شخصیت واقعی دیگری توسط یکی یا هر دو شریک زندگی ایجاد می‌شود، بطوری که آنان در کنش متقابل با یکدیگر گاهی از طریق تنبیه یا طرد شدن یا سرزنش کردن شریک زندگی به او واکنش نشان می‌دهند. از طرف دیگر هر کدام از زوجین می‌کوشند تا دیگری را وادار کنند که مطابق با میل و الگو‌های درونی او رفتار کنند و این نیز موجب افزایش تعارضات زوجین می‌شود البته این اعمال را در سطح ناخود‌آگا‌ه عمل می‌کنند (55) .
كيفيت رضایت زناشويي نقش اساسي در ارزيابي كيفيت كلي خانواده دارد (56). رضایت زناشویی یک مفهوم چند بعدي است و شامل ابعاد گوناگون ارتباط زوجين مانند سازگاري، رضايت، شادماني، انسجام و تعهد مي‌باشد.در ارتباط با رضایت زناشویی چند رویکرد عمده وجود دارد. رويکرد اول مربوط به ادیتال و لاو2 است که رضایت زناشویی را ترکيبي از سازگاري و شادماني مي داند. رويکرد دوم مربوط به کرولی3 است. بر اساس اين رويکرد ؛ رضایت منعکس کننده ارزیابی کلی فرد از رابطه‌ زناشويي است. رويکرد سوم مربوط به تروکسل4
-450852350900
1 -Firbirn
2 - Adital b& Lavee y
3 - Crowley
4 - Troxel
است. وی در مورد فرد، رابطه‌ فرد با همسرش و رابطه‌ فرد با ديگران نگرش سيستمي دارد. از اين ديدگاه، فرد متأهل داراي سه زاويه شامل « زاويه‌ دروني، زاويه‌ همسري و زاويه بيروني » است. اولين زاويه خود دروني فرد است که در برگيرندة بعد دروني فرد و تلاش ها، انگيزه‌ها و انرژي‌هاي گوناگون است که به وسيله‌ي پيشينه‌ طولاني از تمامي تجربيات زندگي فرد شکل مي گيرد. زاويه دوم رابطه با همسر است. آن بخش از خود که به
طور مداوم به همسر توجه مي کند، با او هماهنگ مي شود و از او مراقبت مي‌کند. زاويه‌ دوم پل استقلال- همبستگي است، به همين دليل است که همسر به عنوان نيمه‌ دوم شخص تصور مي‌شود. زاويه‌ سوم هر نقطه‌اي تمرکز خارج از خود بجز همسر را نشان مي‌دهد. بنابراین رضایت زناشويي و ميزان شادماني تابع نحوه‌ تعامل زن و شوهر و شيوه‌هاي مقابله‌ آنها با موقعيت هاي تنش‌زاي زندگي است (59،58،57).
رضایت از رابطه زناشویی نقش انکار ناپذیری بر استحکام بنیان خانواده دارد و بر بسياري از ابعاد زندگي فردي و اجتماعي تاثیر می گذارد. این تاثیر می تواند به احساس مسرت ، سازگاري و تفاهم زناشويي منجر گردد (60). نگرش به روابط زناشویی می تواند دامنه اي از رابطه مطلوب تا نا مطلوب را در برگيرد (61). احساس رضايت هر يك از زوجين از هماهنگي و مطابقت با همسر خود در زمينه چگونگي سازمان دادن زندگي مشترك، مثل هماهنگي در نحوه گذراندن اوقات فراغت ، تقسيم كارهاي خانه، تعامل و ارتباط با يكديگر، روابط جنسي و ابراز عواطف می تواند به احساس تفاهم و سازگاری بیشتر منجر گردد ؛ و وضعيتي ایجاد شود که زن و شوهر در بيشتر مواقع احساسي خوشبختي و رضايت از همديگر داشته و نسبت به هم علاقه ي متقابل، پذیرش و تفاهم داشته باشند (62). فرآيندي كه در طول زندگي زوجين بوجود مي‌آيد شامل مجموعه‌اي از عواملی نظير حل تعارض موفقيت‌آميز، يا موفقيت در فعاليت‌هاي مرتبط با شادكامي است که منجر به رضایت زن وشوهر می شود و لازمة آن انطباق نسبی سليقه‌ها، شناخت ويژگي‌هاي شخصيتي، ايجاد قواعد رفتاري و شكل‌گيري الگو‌هاي مراوده‌اي است. به نظر مي‌رسد، زوجين داراي رضا‌یت در حيطه‌هاي مختلف زندگي، با همديگر توافق دارند و از نظر نوع و سطح روابط كلامي ‌و غيركلامي‌شان راضي‌اند، روابط جنسي‌شان را لذت ‌بخش و ارضا كننده‌ مي دانند، پايبند‌ی هاي مذهبي مشتركي دارند، مسائل مالي‌شان را به خوبي برنامه‌ريزي و مديريت مي كنند، در تعارض و اختلاف نظرها، مصلحت زندگي وخانواده را بر مصلحت خود ترجيح داده و از انعطاف‌پذيري بالايي برخوردارند، از نوع و كيفيت گذران اوقات فراغت و رفت و آمد با اقوام و دوستان رضايت دارند و نهايتاً، در تعداد و نوع تربيت فرزندان با هم اشتراك نظر دارند (63).
عوامل متعددي رضايت زناشويي زوجين را تحت تاثير قرار مي دهند كه از آن جمله مي توان به رضايت از خلق و خوي همسر، اعتماد ، وفاداري و عشق و درآمد و اشتغال همسر اشاره كرد. همچنین عواملی مانند شخصيت ، تحصيلات و طبقه اجتماعي ، عقايد مذهبي، مسايل مالي ، علاقه ، توجه ، حمايت ، درك همسر، اشتغال همسر ، تعداد فرزندان، طول مدت ازدواج ، روحيه همكاري ، مسايل جنسي ، وابستگي شديد زوجين به خويشان و دوستان ، صرف اوقات فراغت با هم و بالاخره سبك هاي دلبستگي و راهبردهاي حل تعارض در زوجين را نام برد. علاوه بر این، مطالعات گوناگون روابطي را ميان عوامل بيوگرافيك ( ويژگي هاي جمعيت شناختي) و كيفيت زناشويي یافته اند. برخي از اين عوامل عبارتند از سن ، جنسیت ، سلامت فيزيكي و رواني،‌ عوامل اقتصادي- اجتماعي ، مدت ازدواج ، روابط قبل ازدواج ، وجود فرزندان ، تعداد فرزندان ، نوع شغل همسر، سن همسر و... (66،65،64،62،61). سلیمانی معتقد است كه مؤلفه‌هايي همچون ميزان همكاري، واكنش‌هاي هيجاني، رابطة‌ خانوادگي با خويشان همسر و دوستان ، رابطة فردي با خويشاوندان خود ، وضعيت اقتصادي و مديريت امور مالي ، رابطة جنسي، چگونگي گذران اوقات فراغت و باورهاي اخلاقي و مذهبي و عمل به آنها ، آداب و سنن اجتماعي ، ارضاي عاطفي ، تفاهم فكري و شناختي ، ميزان تحصيلات و زيبايي ، از جمله عوامل مؤثر بر استحكام و رضايت از زناشويي محسوب مي‌شود (67).
از مقیاس های رضایت زناشویی می توان به تحریف آرمانی یا پاسخ قراردادی اشاره کرد که تمایل زوجین برای پاسخ متعارف و گرایش آنها در پاسخ به سئوالات بر اساس رفتارهاي پسندیده اجتماعی را می سنجد. هر چند بسیاری از تفاوت های شخصیتی طبیعی است و به تفاوت زیادی در رضایت مندی از رابطه منجر نمی شود اما مسائل شخصیتي درك شخص را از همسر با توجه به رفتارها، ویژگي ها، سطح رضایت و یا‬‬‬‬‬ عدم رضایت او نشان می دهد و به نوعی ، عامل شخصیت و رضایت زناشویی با هم در ارتباط هستند (68). همچنین ارتباطات زناشویي به احساسات، اعتقادات و نگرش هاي شخص نسبت به نقش ارتباط در تداوم روابط‬‬‬‬‬ زناشویي مربوط می شود (7) . در تبیین این یافته می توان گفت که ارتباط نقش مرکزی در ازدواج ایفا می کند؛ به گونه ای که از لحاظ ویژگی های زناشویی مشخّص شده است که ارتباط موثر و کارآمد میان زن و مرد مهم ترین جنبه ی
خانواده های دارای عملکرد مطلوب می باشد (69). رایج ترین مشکل در ازدواج های نا آرام و پر دردسر همانا ارتباط ضعیف است. به عبارت دیگر موضوعات ارتباطی ممکن است نگرانی ها و دل مشغولی های اولیه برخی زوج های مراجعه کننده برای درمان باشد (70).
رویکردهای ارتباطی اغلب با 3 فرض اساسی به بررسی ازدواج و رضایت روابط زناشویی می پردازند :
1- تعارض های زناشویی غیر قابل اجتنابند، هدف درمان های ارتباطی حذف کامل این تعارض ها نیست بلکه تلاش می کنند تا به آنها جهت دهند و آنها را در مسیرهایی سازنده به کار اندازند.
2- ارتباط در دو سطح کلامی و غیر کلامی روی می دهد و یکی از دلایل اصلی بروز اختلاف های زناشویی ، ناهماهنگی پیام هایی است که به طور همزمان توسط این دو سطح منتقل می شوند.
3- همسران در شیوه های برقراری ارتباط با یکدیگر تفاوت دارند. در کل ، یک فرض عمومی این بوده است که علّت بسیاری از مشکلات ارتباطی زناشویی، مهارت های ارتباطی ناکارآمد از طرف همسران می باشد آموزش ارتباط به عنوان کوششی جهت ترمیم رابطه مسئله دار، مولّفه ای مهم در بسیاری از رویکردهای زناشویی است (71) .‬‬‬‬‬ افراد بر پايه رويكردهاي فردي خود تفكرات ، انتظارات و فلسفه زندگي خود را تغيير مي دهند. آنان مي توانند باور هاي منفي خود را كه مانع برقراري ارتباط اثر بخش مي شود تغيیر داده و بدين ترتيب دلايل زيربنايي مشكلات خود و همسرشان را باز يابي نموده و از شيوه هاي سازنده تري براي برخورد با مشكلات استفاده نمايند . به اين ترتيب انتقال پيام با شيوه هاي كار آمدتر سبب برقراري ارتباط موثرتر خواهد شد (72) .‬‬‬‬‬‬‬
از آنجایی که تعارض محصول الزامی زندگی مشترک است (71) بین دو نفر همیشه احتمال اختلاف نظر وجود دارد و شیوه اداره و حل تعارض با رضایت زناشویی ارتباط دارد. ظرفیت قبول اختلاف ، نشانه صمیمیت و نشانه یک خانواده سالم است. اختلاف سالم و خوب، سازنده است، لیکن در خانواده های مسئله دار، مسایل را انکار می کنند یا می پذیرند که با هم مخالفت نکنند، یا لب از سخن فرو می بندند و منزوی می شوند . زوجهای ناراضی ظاهراً مشکل را نادیده می گیرند. اما این زوج ها، مشکلات خود را از یاد نمی برند در عوض آنها را همچون سندی لاک و مهر شده حفظ می کنند تا بعدها در یک مشاجره بزرگ مجدّداً آنرا به جریان بیندازند (72). این در حالی است که در خانواده های دارای کارکرد خوب زوج ها نه تنها به وجود تعارض زناشویی اذعان دارند بلکه این تعارض و مشکلات به شیوه موثری حل می شوند (69).
مهارت حل تعارض، ‬‬‬‬‬نگرش ها، احساسات و اعتقادات شخصي همسر را در بوجود آوردن یا حل تعارض ارزیابي می کند این‬‬‬‬ موضوع بر روش هایي که براي خاتمه دادن به بحث استفاده می شود متمرکز است. روانشناسی فردی می تواند بر افزایش حل تعارض مؤثر باشد (74،73). وینسنت ، وایسز و گری1 در پژوهش خود به یك تحلیل رفتاری در زمینه فرآیند حل تعارض زوجین آشفته و غیرآشفته‬‬‬‬‬ پرداختند، نتایج نشان داد که زوجین آشفته در مقایسه با زوجین غیرآشفته به میزان بیشتری از رفتارهای حل‬‬‬‬‬ تعارض منفی و به میزان کمتری از رفتارهای حل تعارض مثبت استفاده می کنند. در تبیین یافته پژوهش حاضر می توان گفت که فرد در خانواده
و در جریان ارتباط با همسرش باید قدرت ابداع و خلاقیت در حل مشکلات‬‬‬‬ خویش، حمایت از یکدیگر در مواقع بحران، تدبیر برای مشکلات، ارزشیابي راه حل هاي به کارگرفته ‬‬‬‬‬شده، ارتباط صریح و اعتماد متقابل، مسئولیت پذیري، ایجاد مقررات و آگاهي از مسائل سایر اعضاي‬‬‬‬‬ خانواده را داشته باشد و در این صورت تلاشی جهت فرار از مشکلات یا قرار دادن بار مشکلات بر دوش یک نفر صورت نمی گیرد بلکه بهترین راه حل ها جستجو شده و طرفین به حل موفقیت آمیز مشکل نائل می گردند (75) میزان حمایت های عاطفی (گوش دادن همدلانه به درد و دل های همسر) و رفتاری ( کمک کردن به دیگران ) که زوجین به یکدیگر ابراز می کنند به طور قابل توجهی افزایش رضایت زناشویی را پیش بینی می کند (68).
داشتن توافق نسبت به نحوه‬‬‬‬‬ گذران اوقات فراغت یکی از مسائلی است که در موفقیت و رضایت زندگی زناشویی نقش دارد (76) چون با وجود پیوستگي متعادل بین زوجین، آنها علایق فردي خاص خود را دارند و زمان هایي را براي خود به ‬‬‬‬تنهایی مي گذرانند . زوجین باید بتوانند علایق مشترك خود را زیادتر کنند و اوقاتي را که در کنار یکدیگر‬‬ هستند خیلي بیشتر از اوقات تنهایي آنها باشد. در مواقع تصمیم گیري و حمایت از رابطه زناشویي خود به هم بپیوندند و علایق و فعالیت هاي فردي آنها خیلي کمتر از علایق و فعالیت هاي مشترك ‬‬‬‬‬زناشویي آنها باشد (77). همچنین رضایت جنسی نیز مولفه بسیار مهمی در روابط زن وشوهر است و رضایت اولیه از آن عامل پیش بینی کننده قوی برای رضایت و تداوم رابطه در زمان های بعدی است (2) رابطه جنسی کم و ناخوشایند ، منشا تعارضاتی در زوجین مشکل دار است و مشکلات جنسی اغلب به خاطر ارتباط ضعیف
-7810522098000
1 - Vincent j p , Wises r l & Gray r
در زندگانی زناشویی است (68) و به عبارتی هماهنگی در فعالیت جنسی و نه فراوانی آن با رضایت زناشویی مرتبط است (18). روابط جنسي احساسات افراد در رابطه با عشق و رابطه‬‬‬‬‬‬‬ جنسي با همسر و میزان احساس راحتي در بحث هاي مربوط به موضوعات جنسي را نشان می دهد (68) که همسران رضایتمند، همخوانی بیشتری میان فعالیت جنسی که خواهان آن هستند و فعالیت جنسی که تجربه می کنند گزارش می نمایند. همچنین برای مردان و زنان ، رضایت از رابطه جنسی را بطور معناداری با سطح کارکرد خانواده ارتباط دارد (78) که این موضوع خود می تواند بر نگرش و احساسات زوجین در مورد : داشتن بچه و توافق در مورد تعداد بچه ها ،‬‬‬‬‬‬‬‬ آگاهي همسران در مورد فشاري که بچه ها بر روي روابط زناشویي شان می گذارند ، رضایت از نقشها و‬‬‬‬‬‬‬‬ مسئولیت های آنان در رسیدگي و تربیت فرزندان و فرزند پروري می باشد (7). در زمینه نقش فرزند یا فرزندان از دو منظر می توان نگریست : یکی اثر فرزند بر کیفیت روابط زناشویی والدین و دیگر تاثیر روابط والدین بر فرزندان . تحقیقات توئنگ و همکاران نشان داد که والدین، رضایت زناشویی پایین تری را در مقایسه با غیر والدها گزارش می دهند. همچنین ارتباط منفی معناداری بین رضایت زناشویی و تعداد فرزندان وجود دارد. اثر والد بودن بر رضایت زناشویی در میان گروه های اجتماعی- اقتصادی بالا منفی تر است. این داده ها مبین آن هستند که بعد از تولد فرزندان ، به دلیل تعارضات مربوط به نقش و محدود شدن آزادی، رضایت زناشویی کم می شود (17). در کنار آن مشکلات بارداری ، زایمان، تولد و نگهداری فرزندان تاثیر منفی بر روند زندگی گذاشته و باعث کاهش رضایت می شود و با افزایش تعداد فرزندان بر مشکلات و ضعف جسمی زنان افزوده می شود (16).
در کنار مسائل موثر بر رضایت زناشویی می توان به نگرش های مربوط به برابری زن و مرد اشاره کرد که احساسات و اعتقادات شخص درباره نقش های مختلف زناشویی را ارزیابی می کند (7). ایفای نقش برای انجام وظایف اصلی برای تداوم زندگی زناشویی لازم است (68) . افراد از لحاظ نگرش در مورد نقش هایی که برای جنسیت آنها مناسب هستند متفاوتند. در کل نقش های جنسی به دو صورت سنتی {که زن در خانه می ماند و مسئول کارهای خانه و مراقبت از فرزند می باشد} یا مدرن {که هر دو همسر تکالیف شغلی و خانگی مساوی
دارند} طبقه بندی می شوند (79) . نقش هایی که مسئولیت بیشتری را بر دوش یکی از همسران قرار می دهد ، خطر مشکلات زناشویی را افزایش می دهد. نقش زیاد از حد با استرس، آشفتگی و افسردگی همراه است ؛ که به نوبه خود بر میزان رضایت زناشویی تاثیر می گذارد (68).
در کنار نقش های مختلف افراد در زندگی ایجاد روابط خانواده و دوستان که ارزیابي کننده احساسات و علایق مربوط به خویشاوندان، فامیل و دوستان و‬‬‬‬‬‬‬‬ میزان صرف وقت با آنهاست حائز اهمیت باشد (7) .اگر چه داشتن همسر یک عامل مثبت تغییر دهنده احساس تنهایی می باشد، کیفیت روابط خانوادگی نیز باید مد نظر قرار گیرد. خانواده های زوجهای موفق بیشتر در جریان آشنایی های قبل از ازدواج فرزندان خود با یکدیگر بوده اند، بنابراین آگاهی والدین و هدایت صحیح آنها می تواند موثر باشد (19).
عقايد مذهبي در سعادت كانون خانوادگي اهميت دارد. اعتقادات و نگرش هاي زن و مرد اكثرا پس از ازدواج ادامه مي يابد و اگر زن و شوهر از يك مذهب ولي داراي اعتقادات و ديد فلسفي متفاوت نسبت به اصول و موازين مذهبي خود باشند باز هم منجر به اختلافات عديده شده و ديگر مسائل زندگي را نيز تحت الشعاع قرار مي دهد (65) جهت گیري مذهبي نگرش ها و احساسات و‬‬‬‬‬‬‬‬ علایق شخص را درباره اعتقادات و اعمال مذهبي در زندگي زناشویي ارزیابي می کند (7) . بعد دیگری که بر کیفیت زناشویی اثر می گذارد، سیستم های ارزشی و عقیدتی همسران و تشابهات و تفاوت های باورها و ارزش ها در این زیر نظام زوجی می تواند باشد . بین مذهبی بودن و رضایت زناشویی ارتباط زیادی وجود دارد. نقش مذهب قطعی است زیرا که مذهب به خودی خود مولّفه های بسیاری همچون روش های زندگی، سیستم های اعتقادی، ارزشی، انتظارات و غیره را در بر می گیرد. مذهبی بودن بطور معنی داری با رضایت زناشویی مرتبط است. مذهبی بودن به عنوان رویدادی آرام کننده ، برای زوج های مذهبی در حین تعارض عمل می کند، بدین نحو که عبادت کردن ، هیجانات خصمانه و تعاملات هیجانی را کاهش می دهد. هانلر و گنچوز 1 در مطالعه ای که در زوجین ترکیه ای انجام دادند پس از کنترل متغیرهایی مانند سطح تحصیلات و مدت زمانی که از زندگی زناشویی آنها می گذشت به این نتیجه رسیدند که مذهبی بودن تاثیر عمده ای بر رضایت زناشویی دارد ، اما مذهبی بودن زوجین نمی تواند حل مسئله زناشویی را در زوجین افزایش دهد (80).
در بررسی متغیرهای دموگرافیک با رضایت زناشویی ، سن ، به طور معنی دار با رضایت زناشویی دارای ارتباط مثبت است (81) قوی ترین عامل پیش بینی کننده تزلزل و عدم ثبات زناشویی، سن کم هنگام ازدواج می باشد (82). همچنین کرو و ریدلی 2 اشاره می کنند که یافته ای که در تمام تحقیقات یکسان بوده است تاکید
-1149357559300
1 - Hunler o s , Gencoz t
2 - Crowe michael , Ridley jane
بر این موضوع دارد که امکان شکست ازدواج در سن پایین، زیاد است و ازدواج هایی که قبل از سن 18 سالگی واقع می شوند سه برابر ازدواج هایی که بعد از 18 سالگی روی می دهند، احتمال طلاق دارند و ازدواج هایی که قبل از رسیدن به سن 20 سالگی صورت می گیرند دو برابر ازدواج هایی که بعد از 20 سالگی رخ می دهند احتمال طلاق دارند (83). به بیان دیگر، هر چه سن ازدواج پایین تر باشد احتمال از هم گسیختگی خانواده بیشتر و میزان رضایت زناشویی کمتر می شود ، زیرا در سنین پایین، افراد از قابلیت های لازم برای ایفای نقش همسری بی بهره اند و سن افراد پيش بيني كننده معنادار رضايت مي باشد (84).
يافته هاي پژوهش هاي انجام گرفته در مورد تفاوت هاي بين زنان و مردان در زمينة رضايت زناشويي، مختلف است. در پژوهش هوستون و همکاران 1 تفاوتي در رضايت زناشويي زنان و مردان مشاهده نشد (85) ولی در پژوهش هاي برزنياك و ويسمن2 (86) و ترودل 3 (87) زنان رضايت زناشويي كمتري را نسبت به مردان گزارش كردند . مردان بيش از زنان ، ازدواج خود را با توجه به شاخص هاي مالي، والدين ، خانواده، دوستان و شخص همسر خود مثبت تر گزارش كرده اند و رضایت زناشویی بیشتری را دارند (88). در برخی از مطالعات نیز تفاوت معناداری از نظر رضایت زناشویی در مرد و زن وجود نداشت (89). به هر حال يافته هاي ناهمسو در زمينه هاي تفاوت رضايت زناشويي بين زنان و مردان مي تواند بيانگر اين مسئله باشد كه رضايت زناشويي وابسته به دو فرديست كه با هم در روابط زناشويي قرار گرفته و رضايت يا عدم رضايت در زن يا مرد بيش از آنكه متأثر از جنس باشد از بافت زناشويي آنها تأثير گرفته و به همسويي و انطباقشان بستگي دارد (90).
در مورد اثرات طول مدت ازدواج نیز نتایج متفاوت می باشد. در برخی مطالعات نشان داده شده که رابطه منفی بین طول مدت ازدواج و رضایت زناشویی وجود دارد و بيشترين ميزان رضایت مربوط به زوجيني است كه كمتر از 5 سال از زندگي زناشويي آنها مي گذرد و كمترين ميزان رضايت زناشويي مربوط به زوجيني است كه 5 تا 10 سال از زندگي زناشويي آنها گذشته است (91). برخی گزارشات نشان داده است که با افزایش طول مدت ازدواج میزان رضایت زناشویی نیز بیشتر می شود (92) رابطه رضایت زناشویی و مدت زمان ازدواج از
-5715015002400
1 - Huston t l , etal
2 - Brezsnyak m , Whisman m
3 - Trudel g
منحنی U شکل تبعیت می کند؛ بدین ترتیب که در سال های نخست (قبل از والد شدن) رضایت زناشویی بیشتر در سال های میانی (دوره های والدگری) کاهش حداکثری و در سال های پس از والدگری افزایش می یابد (93) الگوی منحنی بطور گسترده مورد قبول واقع شده و در بسیاری از کتب مرجع خانواده درمانی موجود است (18). بنابراین می توان گفت طول مدت ازدواج پیش بینی کننده مهمی برای رضایت زناشویی می باشد (94).
582930261282قبل از والد شدن

Related posts:


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Related Posts

پژوهش-پایان نامه

تحقیق علمی — پایان نامه248) ارشددانلود

فصل پنجم : بحثبحث 35نتیجه گیری وپیشنهادات 40نتیجه گیری 41پیشنهادات 42منابع 44فهرست جداولعنوان صفحهجدول 3- 1 متغیرهای مورد نظردرارزیابی ایمپلنت های بارگذاری شده 27جدول شماره 3-2 آزمون های مورد استفاده درارزیابی متغیرها 28جدول شماره 4-1 Read more…

پژوهش-پایان نامه

دانلود مقاله — پایان نامه239) فول تکست

5-3-3-فرضیه شماره سه: بین میزان درآمد خانواده و توانمندی زنان رابطه وجود دارد. PAGEREF _Toc372535141 \h 895-3-4-فرضیه شماره چهار: بین طبقه اجتماعی و توانمندی زنان رابطه وجود دارد. PAGEREF _Toc372535143 \h 895-3-5-فرضیه شماره پنج: بین Read more…

پژوهش-پایان نامه

— پایان نامه240) دانلود ریسرچ

4-3-2 الگوی اقتصاد سیاسی33 1-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه33 2-4-3-2 دیدگاه انتخاب عاقلانه اصلاح شده345-3-2 الگوی روان شناسی سیاسی34 1 -5-3-2 دیدگاه روانی سیاسی تحلیل رفتار انتخاباتی مکتب مطالعاتی شیکاگو34 2-5-3-2 دیدگاه شناختی(طراحواره افراد)35 3-5-3-2 دیدگاه Read more…