سپاس مهربان خدای را که رنگین کمانی به ازای هر طوفان، توفیقی در پس هر تلاش و اجابتی نزدیک برای هر دعا ارزانی داشته. سپاسی شایسته، ویژه‌ی فرد فرد کسانی که راه رفتن، سخن گفتن، لبخند زدن و… را به من یاد دادند و سپاسی ویژه‌تر ارزانی آنانی که چگونه زندگی کردن را به من آموختند.
تقدیم:
تقدیم با بوسه به دستان پدرم:
کوهی استوار و حامی من در تمام زندگی.
تقدیم با بوسه به دستان مادرم:
سنگ صبوری که الفبای زندگی به من آموخت.
تقدیم به همسرم:
که در سایه همیاری و همدلی او به این منظور نائل شدم.
تقدیم به دلبندم :
امید بخش جانم که آسایش او آرامش من است.
تقدیم به خواهرم:
که وجودش شادی بخش و صفایش مایه آرامش من است.
تقدیم به برادر انم :
همراهان همیشگی و پشتوانه های زندگیم.
تقدیم به استادان :
که در راه کسب علم و معرفت مرا یاری نمودند.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….1
فصل اول:کلیات پژوهش
1-1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
2-1- بیان مسئله………………………………………………………………………………………………………………………………………….4
3-1-اهمیت و ضرورت تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..11
بهره وران…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….12
فرضیه های فرعی……………………………………………………………………………………………………………………………………….13
5-1-اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………13
6-1-تعاریف مفهومی…………………………………………………………………………………………………………………………………14
7-1-تعاریف عملیاتی…………………………………………………………………………………………………………………………………14
فصل دوم: چارچوب نظری و پیشینه تحقیقاتی
مقدمه ای بر روانشناسی ورزش………………………………………………………………………………………………………………….17
فرضیاتی در تبیین تأثیرات ورزش……………………………………………………………………………………………………………..22
تأثیر ورزش در شخصیت…………………………………………………………………………………………………………………………….26
تأثیر ورزش در اخلاق و رعایت حقوق دیگران…………………………………………………………………………………………..27
تأثیر ورزش در کاهش افسردگی………………………………………………………………………………………………………………..28
تأثیر ورزش در کاهش اضطراب…………………………………………………………………………………………………………………29
نقش ورزش در پر کردن اوقات فراغت………………………………………………………………………………………………………31
تأثیر ورزش بر فرهنگ……………………………………………………………………………………………………………………………….32
تأثیر ورزش بر حافظه…………………………………………………………………………………………………………………………………33
2-2-کیفیت زندگی……………………………………………………………………………………………………………………………………34
مولفه‌های کیفیت زندگی……………………………………………………………………………………………………………………………36
از بهزیستی ذهنی تا کیفیت زندگی…………………………………………………………………………………………………………..37
1-2-2- مدل‌های کیفیت زندگی و ارتباط آن با بهزیستی ذهنی……………………………………………………………39
2-2-2- کیفیت زندگی براساس مدل امید به زندگی شاد (وینهوون)……………………………………………………..40
3-2-شادکامی……………………………………………………………………………………………………………………………………………41
دیدگاه لذت گرایی……………………………………………………………………………………………………………………………………..42
دیدگاه معنوی ………………………………………………………………………………………………………………………………………43
نظریه داینر……………………………………………………………………………………………………………………………………………..44
نظریه آرگایل………………………………………………………………………………………………………………………………………….45
دیدگاه های شناختی و شادی………………………………………………………………………………………………………………..46
دیدگاه های زمینه ای در مورد شادی……………………………………………………………………………………………………….47
شادی در نظریه فروید………………………………………………………………………………………………………………………………..48
نظریه تعادل حالات هیجانی………………………………………………………………………………………………………………………48
شادی در نظریه الیس…………………………………………………………………………………………………………………………………49
نظریه زیست شناختی در مورد شادی……………………………………………………………………………………………………….49
شادی در نظریه فاوا…………………………………………………………………………………………………………………………………..51
شادی در نظریه فرلو………………………………………………………………………………………………………………………………….51
مؤ لفه های تشکیل دهنده شادمانی………………………………………………………………………………………………………….52
عواطف مثبت و منفی…………………………………………………………………………………………………………………………………52
صفات شخصیتی و روان شناختی مرتبط با شادمانی………………………………………………………………………………..55
برون گرایی و روان نژندی…………………………………………………………………………………………………………………………..55
شخصیت و شادکامی………………………………………………………………………………………………………………………………….57
4-2-عزت نفس………………………………………………………………………………………………………………………………………….58
عزت نفس درقرآن مجید …………………………………………………………………………………………………………………………60
عزت نفس کلی………………………………………………………………………………………………………………………………………….61
عزت نفس اجتماعی……………………………………………………………………………………………………………………………………62
عزت نفس تحصیلی…………………………………………………………………………………………………………………………………….62
مولفه های اساسی عزت نفس…………………………………………………………………………………………………………………….62
ماهیت عزت نفس……………………………………………………………………………………………………………………………………….63
نظریه ی جیمز …………………………………………………………………………………………………………………………………………64
نظریه ی مید ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..65
نظریه ی کولی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….66
نظریه ی سالیوان………………………………………………………………………………………………………………………………………..66
نظریه ی روزنبرگ………………………………………………………………………………………………………………………………………68
نظریه ی هورنای………………………………………………………………………………………………………………………………………..68
نظریه ی آدلر………………………………………………………………………………………………………………………………………………69
5-2- پیشینه مطالعات ……………………………………………………………………………………………………………………………..70
ورزش و شادکامی……………………………………………………………………………………………………………………………………….76
جمع بندی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………79
فصل سوم: روش تحقیق
1-3-نوع روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………….81
2-3-جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………………………..81
3-3-نمونه و روش نمونه‌گیری………………………………………………………………………………………………………………….81
1-3-3-ملاک‌های انتخاب نمونه……………………………………………………………………………………………………………….82
2-3-3-ملاک‌های حذف نمونه………………………………………………………………………………………………………………….82
4-3-متغیرهای پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………….83
5-3 ابزار گردآوری اطلاعات ……………………………………………………………………………………………………………………..84
1-5-3-پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت………………………………………………………………………86
2-5-3-پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت………………………………………………………………………………………………86
3-5-3-پرسشنامه شادکامی آکسفورد………………………………………………………………………………………………………85
6-3-شیوه ی اجرای پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………….87
7-3-ملاحظات اخلاقی………………………………………………………………………………………………………………………………88
8-3-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات………………………………………………………………………………………………………….88
فصل چهارم: یافته های پژوهش
1-4- یافته های توصیفی…………………………………………………………………………………………………………………………..90
2-4- یافته های استنباطی………………………………………………………………………………………………………………………..93
1-3-4- فرضیه اصلی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………..94
1-3-4- فرضیه اصلی پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………..95
2-3-4- فرضیه های فرعی………………………………………………………………………………………………………………………..97
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
1-5-بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………………..105
2-5-تبیین های مربوط به فرضیه اصلی پژوهش…………………………………………………………………………………..105
1-2-5-تبیین یافته های مربوط به فرضیه اول پژوهش………………………………………………………………………..107
2-2-5-تبیین یافته های مربوط به فرضیه دوم پژوهش………………………………………………………………………109
3-2-5-تبیین یافته های مربوط به فرضیه سوم پژوهش………………………………………………………………………111
3-5-محدودیت ها و موانع پژوهش………………………………………………………………………………………………………..114
4-5- پیشنهاد های پژوهشی………………………………………………………………………………………………………………….114
5-5- پیشنهادات کاربردی پژوهش………………………………………………………………………………………………………..114
پیوست ها
پرسشنامه اطلاعات شخصی…………………………………………………………………………………………………………………….117
منابع
منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….132
منابع لاتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………140
چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………………………….154
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1-3طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل(برگرفته از دلاور، 1385)……………………………..81
جدول(2-3): میانگین و انحراف معیار سن شرکت کنندگان به تفکیک گروه………………………………………….82
جدول(3-3) فراوانی و درصد تحصیلات شرکت کنندگان به تفکیک گروه ها…………………………………………82
جدول(4-3) فراوانی و درصد طبقه اقتصادی اجتماعی شرکت کنندگان به تفکیک گروه……………………..83
جدول2-3 خرده مقیاس ها و نمره گذاری پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت………………84
جدول3-3 پرسشنامه شامل 4 خرده مقیاس اصلی و یک دروغ سنج به شرح زیر است…………………………85
جدول4-3 خرده مقیاس ها و نمره گذاری پرسشنامه شادکامی آکسفورد………………………………………………87
جدول 1-4 میانگین و انحراف معیار کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس به همراه مولفه های آن ها به تفکیک گروه ها در پیش آزمون…………………………………………………………………………………………………………………91
جدول 2-4 میانگین و انحراف معیار کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس به همراه مولفه های آن ها به تفکیک گروه ها در پس آزمون…………………………………………………………………………………………………………………..92
نتایج کلی تحلیل مانوا………………………………………………………………………………………………………………………………..93
نتایج برونداد تحلیل واریانس تک متغیره متغیر های پژوهش…………………………………………………………………94

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول(4-4-1-) نتایج تحلیل لوین، بررسی تساوی واریانس های دو گروه…………………………………………….94
جدول(4-4-2-) نتایج تحلیل باکس، بررسی تساوی کواریانس های دو گروه…………………………………………95
جدول 3-4 نتایج کلی تحلیل مانوا…………………………………………………………………………………………………………….96
جدول 4-4 نتایج برونداد تحلیل واریانس تک متغیره متغیر های پژوهش………………………………………………97
جدول5-4 نتایج کلی تحلیل مانوا……………………………………………………………………………………………………………..98
جدول 6-4 نتایج برونداد تحلیل واریانس تک متغیره متغیر های پژوهش………………………………………………99
جدول 7-4 نتایج کلی تحلیل مانوا………………………………………………………………………………………………………….100
جدول 8-4 نتایج برونداد تحلیل واریانس تک متغیره متغیر های پژوهش……………………………………………101
جدول9- 4 نتایج کلی تحلیل مانوا………………………………………………………………………………………………………….102
جدول 10-4 نتایج برونداد تحلیل واریانس تک متغیره متغیر های پژوهش…………………………………………102
فهرست شکل‌ها
شکل 1-2-مدل چند جانبه هیجان ها ( واتسون و تلگن ، 1985 )………………………………………………………..53
بررسی اثر بخشی ورزش بر میزان عزت نفس ، شادکامی و کیفیت زندگی جوانان
به وسیله: طیب طاهرزاده
چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی ورزش بر میزان عزت نفس ، شادکامی و کیفیت زندگی جوانان بود. بدین منظور از بین ورزشکاران مبتدی مراجعه کننده به باشگاه بدنسازی شهرستان داراب در تابستان 1392 ،60 نفر به صورت در دسترس و 60 نفر نیز از افراد عادی انتخاب و از نظر سن ، جنسیت و تحصیلات با گروه آزمایش همتا شدند.پس از انتخاب گروه های نمونه، آموزش ورزشی توسط مربی پرورش اندام به مدت 3 ماه هرهفته 3جلسه 2 ساعته بر روی گروه آزمایشی(ورزشکاران مبتدی) اجرا شد. شرکت کنندگان پرسشنامه های عزت نفس کوپراسمیت، شادکامی آکسفورد و کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت را در پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. داده‌های این پژوهش با استفاده شاخص های آمار توصیفی، آزمون مانوا و با بکارگیری نرم‌افزاری آماری SPSS-16، تحلیل شدند. نتایج تحلیل واریانس چند متغیره حاکی از اثر بخشی ورزش و افزایش معنی دار نمرات عزت نفس، شادکامی و کیفیت زندگی و مولفه های آنها در ورزشکاران مبتدی در پس آزمون بود. پیشنهاد می شود با توجه به فواید جسمانی و روانی و نداشتن عوارض جانبی، از ورزش به عنوان عاملی جهت افزایش سلامت جسمانی و روانی در افراد جامعه استفاده شود.

کلید واژه: اثربخشی ورزش، عزت نفس ، شادکامی، کیفیت زندگی

فصل نخست
کلیات پژوهش

1-1-مقدمه
مطالعات انجام شده در حوزه های مختلف علوم پزشکی و روان شناختی، حاکی از آن است که بین سلامتی و سبک زندگی افراد ارتباط و همبستگی وجود دارد. انجمن قلب امریکا در سال 2001، سبک زندگی را از جمله عوامل مستعد کننده مهم بیماری و مرگ و میر در ایالت متحده امریکا دانسته، حدود 70 درصد از تمام بیماری های جسمی و روانی را مربوط به شیوه زندگی می داند(انجمن قلب آمریکا، 2001).
از بین عوامل موثر در سبک زندگی سالم و سلامت روان، نقش ورزش بسیار مهم بوده و در مطالعات متعددی مورد تاکید قرار گرفته است(خیر جو، 1391)، به طوری که در سال 2002 شعار سازمان بهداشت جهانی “تحرک رمز سلامتی” عنوان شده بود. کاربرد روانشناسی در ورزش نیز به طور مشخص مورد تأکید قرار گرفته است (ول و گرینلس1، 2003). همچنین عوامل روانشناخی دخیل در عملکرد ورزشی، به مدت طولانی مورد توجه ورزشکاران، مربیان و روانشناسان ورزشی بوده است (گوسیاردی، گوردون و دیمک2، 2009). تاثیر فعالیت های ورزشی بر سلامت جسم و روان در مطالعات مختلفی آزمون شده است(لاندرز، 2005). این پژوهش قصد دارد تاثیر یک دوره فعالیت ورزشی مستمر و منظم را بر کیفیت زندگی، عزت نفس و شادکامی افراد ورزشکار بسنجد. سه متغیری که از مولفه های اصلی سلامت روان بوده و هریک در بر گیرنده ابعاد فردی، اجتماعی ، خانوادگی و محیطی ورزشکار می باشد. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی یک دوره فعالیت ورزشی بر افزایش کیفیت زندگی، عزت نفس و شادکامی افراد ورزشکار می باشد.
2-1- بیان مسئله
اصطلاح سبک زندگی3، اصطلاح رایجی است که بیشتر اوقات برای اشاره به روش زندگی مردم به کار می رود و بازتاب دامنه کامل ارزش های اجتماعی، طرز برخورد و فعالیت ها است(باقیانی، 2003). سبک زندگی شامل رفتارهایی مانند عادات غذایی، خواب و استراحت، فعالیت بدنی و ورزش، کنترل وزن، استعمال دخانیات و الکل، ایمن سازی در مقابل بیماری، سازگاری با استرس و توانایی استفاده از حمایت های خانواده و جامعه می باشد(فیپس4، 2003).
بیش از یک سوم کل موارد مرگ و میر در دنیا، به دلیل چند رفتار تهدید کننده سلامتی می باشد که ناشی از نادرستی سبک زندگی فردی و اجتماعی است و مهم ترین آن ها شامل رژیم غذایی نامناسب، کمی فعالیت بدنی، استعمال سیگار و رفتار جنسی نامناسب می باشد (فیپس، 2003). کنترل عوامل خطر در سبک زندگی و عادات بهداشتی مانند تغذیه نادرست، فقدان فعالیت ورزشی، استعمال سیگار، مصرف الکل و مواد مخدر تقریباً سبب کاهش حدود50 درصد از مرگ های زودهنگام می شود(چارکازی5، 2009).
در زمینه رابطه ورزش و سلامت روانی قبلاً تصور عموم بر این بود که فعالیت های ورزشی برای سلامت جسمانی مفید است. امروزه به این امر توجه شده که ورزش علاوه بر سلامت جسمانی، می تواند در ارتقای سلامت روانی نیز مؤثر باشد (لاندرز، 2005). تحقیقات نشان داده اند که فعالیت های حرکتی منظم به طور فوق العاده ای بر وضعیت جسمانی و روانی افراد تأثیر مثبت دارد (ست کوئیز و مازر6، 2006). لاندرز و پتروزیلو7 (1994) در زمینه بررسی نتایج 27 مطالعه بین سالهای 1960 تا 1991 نشان دادند که 81 درصد پژوهشگران به این نتیجه دست یافته اند که فعالیت جسمانی با کاهش اضطراب مرتبط است. رایلی و استارت8 (1995) نیز عنوان کرده اند که دانش آموزان ورزشکار در مقیاس های سلطه گری، مردم آمیزی، خودپذیری، اجتماعی شدن و احساس سلامتی بالاتر از غیر ورزشکاران هستند.
همچنین پژوهش ها نشان داده است که ورزش باعث افزایش سلامت روانی، تقویت احساس ارزشمندی، کاهش اضطراب و افسردگی (گیاکوبی، هازون بلاس و فرای9، 2005) و افزایش قدرت ذهنی (لوی10 و لوی، 2005) می شود.
ورزش آثار مفیدی بر روی خلق وخوی افراد دارد، برخی شواهد پژوهشی نشان داده اند که فعالیت عضلانی سبب ترشح موادی در مغز می گردد که موجب بروز شادی و نشاط در شخص می شود. امروزه ورزش در درمان اختلالات روحی و روانی مورد توجه طب ورزش و رواندرمانی قرار گرفته است .فشارهای روحی و عصبی که هر روزه با ماشینی شدن زندگی بیشتر شده و استرسهای روزمره زندگی افزوده می گردند، متخصصان و کارشناسان را بر آن داشته است که از ورزش به عنوان واکسنی جهت درمان بیماریهای جسمی و روانی استفاده کنند، زیرا ورزش یکی از ساده ترین، بی خطرترین، کم هزینه ترین و طبیعی ترین راههای مقابله با مشکلات جسمی و روحی است(بنایی، 1384). ورزش زمانیکه به صورت گروهی انجام شود باعث می شود تا افراد با همدیگر در تماس و ارتباط باشند، روابط اجتماعی فرد را تقویت میکند و بیان احساسات، بدن را شکوفا می سازد، همچنین فعالیت هماهنگ، یکی از روش هایی است که اثرات مفیدی بر خلق وخو و تفکرات فرد دارد و افکار منفی و مخرب را از بین می برد(گرافت11، 2000).
در بیست سال گذشته توجه بسیاری به مساله رواندرمانی همراه با فعالیت بدنی و اثرات مفید ورزش، در ارتباط با سلامت روان شده است (مارتینسن12، 2004). پرداختن به فعالیت ورزشی به نحوی سبب تخلیه هیجان می شود، بدین معنا که برخی از عواطف منفی، تضاد و تعارضات درونی فرد تخلیه شده و حس اعتماد به نفس، احترام به خویشتن، احساس شادابی و سلامت جسمی در فرد نمایانگر می شود. به عبارتی می توان گفت ورزش و فعالیت بدنی برنامه ریزی شده، سبب تقویت و بهبود دستگاههای بدن مانند قلب و تنفس و بهبود آمادگی جسمانی در فرد می شود، چون جسم و روان انسان مانند یک جزء واحد عمل می کنند، لذا میتوان انتظار داشت که بهبود یکی بر دیگری اثر مثبت داشته باشد.
ورزش با تعریق و افزایش ضربان قلب ، کاهش اضطراب و افسردگی را موجب می شود، ورزش مستمر به طوریکه بدن شروع به تعرق کند ، باعث افزایش تراوش هورمونهای آندورفین، آنکفالین و دانپورفین که خاصیت تسکین دهندگی دارند می شود . نقش ورزش مستمر در افزایش هورمون رشد که باعث ایجاد انگیزه ، شور و شوق زندگی در فرد می شود ، در سن 20 سالگی حداکثر تراوش خود را دارد و طبق تحقیقات متخصصین در هر 10 سال ، 15 درصد از تراوش این هورمون کاسته می شود ،‌در حالیکه ورزش مرتب میزان تراوش هورمون رشد را در سنین بالا در بدن تنظیم می کند . از دیگر فواید ورزش ، جلوگیری از فشار خون و سکته های قلبی و مغزی می باشد. ورزش مستمر ،کاهش چربی مضر خون( L.D.L)و افزایش چربی مفید خون(H.D.L ) است که این امر از تجمع چربی داخل عروق و تنگی و انسداد رگها جلوگیری می کندو در مجموع از وقوع سکته های قلبی و مغزی و افزایش فشار خون جلوگیری می کند. پس زمانیکه در اثر ورزش سیستم ایمنی بدن قوی تر شد ، سلولهای سرطانی نیز کمتر خود را نشان می دهند واین امر موجب کاهش احتمال بروز سرطان در افراد است . هر یک از ارگانهای بدن دارای عمر خاصی است ، به عنوان مثال قلب انسان از هنگام حیات حدود 2 میلیارد بار می تپد که در این رابطه ضربان قلب انسانهای مضطرب و عصبانی حدود 80 الی 85 بار است که با ضرب این تعداد در دقیقه و ساعت و روز و تقسیم آن بر 2 میلیارد ،‌عمر متوسط افراد عصبانی حدود 50 سال در می آید ولی با توجه به اینکه نبض افراد ورزشکار در حالت سکون حدود 50 بار در دقیقه می زند(ضربان قلب ورزشکاری که در سیستم اسید لاکتیک یا غیر هوازی کار می کند حدود 151 بار می باشد) با انجام عملیات قبلی ، طول عمر متوسط این افراد به حدود 85 می رسد و این نشان می دهد که ورزشکاران حدود 30 سال بیشتر از بقیه افراد عمر می کند(باقری، 1378) .
از جمله متغیر های مهمی که جزء شاخص های سلامت روان محسوب می شوند و در این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرند؛ می توان به عزت نفس13، شادکامی ذهنی14 و کیفیت زندگی 15 اشاره کرد.
عزت نفس از جمله سازه های روانشناختی است که در چند دهه اخیر مورد توجه بسیاری از روانشناسان و پژوهشگران قرار گرفته است. بطورکلی ارزیابی هایی که فرد از خود می کند عزت نفس او را شکل می دهد(هنری ماسون، ترجمه یاسایی، 1375).همچنین عزت نفس درجه تصویب، تائید، پذیرش و ارزشمندی است که فرد نسبت به خود احساس می کند. عزت نفس از خود پنداره متفاوت است ، خود پنداره عبارت است از مجموعه ویژگی هایی که فرد برای توصیف خویش بکار می برد در حالیکه عزت نفس عبارت است از ارزشیابی اطلاعاتی که فرد درخود پنداره دارد و از اعتقادات فرد در مورد تمام صفات و ویژگیهایی که در او هست ناشی می شود(نوربخش، 1384). مطالعات نشان داده است که اشخاص با عزت نفس بالا از لحاظ اعتماد به نفس در سطح بالایی قرار دارند و تلاش هایشان آنها را به سوی موفقیت سوق می دهد. در این افراد احساس شایستگی و لیاقت عاملی برای دستیابی به سطوح بالایی از انگیزش درونی می باشد. انتظارات بالا موجب شکل گیری اهداف مشکل می شود و اهداف مشکل به برانگیختن تمرکز و چالش های مداوم کمک می کند که نتیجه آن پیشرفت و تقویت عزت نفس می باشد. اما افراد با عزت نفس پایین، انتظارات پایینی را برای عملکرد های خود در موقعیت های گوناگون در نظر می گیرند و اغلب توانایی های اولیه خود را دست کم می گیرند؛ چرا که فاقد اعتماد به نفس می باشند و از شکست می ترسند. به طور طبیعی نتیجه انتظارات پایین، تلاش کمتر و شکل گیری اهداف نه چندان دشوار و متوسط است. اهداف کوچک، عملکرد متوسط و تلاش کمتر را به دنبال دارد(غفاری، 2007).
تاکنون مطالعات در زمینه عزت نفس و ورزش صورت گرفته است که تفاوت معناداری را در عزت نفس افراد ورزشکار و غیر ورزشکار گزارش کردند و تاثیر برنامه تمرینی منظم بر افزایش عزت نفس را آشکار کردند. مجموعا مطالعات این حوزه تاکید دارند که فعالیت های ورزشی، موفقیت و شکست را به سرعت آشکار می کنند. به عبارت دیگر اجرای موفقیت آمیز در ورزش بازخورد های فوری را برای ورزشکار فراهم می آورد، این باز خورد مثبت باعث به وجود آمدن احساس شایستگی و عزت نفس می شود(ملکی، 1390).
یکی دیگر از متغیر های پژوهش حاضر شادکامی ذهنی است. واژه شادکامی چندین مفهوم متفاوت را به ذهن متبادر می کند ( برای مثال شادی ، ‌خشنودی ، لذت ، خوشایندی) که در برگیرنده انواع ارزشیابی هایی است که فرد از خود و زندگی اش به عمل می آورد ( دانیر ، 2002). این ارزشیابی ها مواردی از قبیل رضایت از زندگی ، هیجان و خلق مثبت و فقدان افسردگی و اضطراب را شامل می شود و جنبه های مختلف آن نیز به شکل شناخت ها و عواطف است ( دانیر و ساه ، 1997). در صورتی که افراد از شرایط زندگی راضی بوده و عواطف مثبت بیشتر و عواطف منفی کمتری را تجربه کنند ،‌گفته می شود که از شادکامی بالایی برخوردارند( ادینگتون و شومن16 ، 2004).به عقیده صاحب نظران، شادی صرفنظر از چگونگی کسب آن می تواند سلامت جسمانی را بهبود بخشد. افراد شاد آسانتر تصمیم می گیرند ،‌ روحیه مشارکتی بیشتری دارند و نسبت به کسانی که با آنها زندگی می کنند ، بیشتر احساس رضایت می کنند ( مایرز17 ،‌2002).
شادی از عوامل چندی از قبیل رضایت کمی از زندگی ، رضایت از مقوله های خاص زندگی ، وجود عواطف مثبت فراوان (خلق و عواطف خوشایند) و فقدان مبنی عواطف منفی ( خلق و عواطف ناخوشایند ) تشکیل می گردد. این مؤلفه ها را می توان به اجزای کوچکتر تقسیم کرد. عواطف مثبت را می توان تحت مفاهیمی مانند : خوشی ،‌وجد رضایت ، غرور ، محبت ،‌شادی و شور تقسیم بندی کرد. عواطف منفی را نیز می توان به مفاهیمی مانند : احساس گناه ،‌ شرم ، غمگینی ، ‌اضطراب ، نگرانی ،‌خشم ، استرس ، افسردگی و حسادت طبقه بندی کرد. رضایت از زندگی را نیز می توان به اجزایی از قبیل : رضایت از زندگی فعلی ،‌ رضایت از گذشته ، آینده و افراد مهم تقسیم بندی نمود. رضایت از مقوله های مهم را نیز می توان به مقوله هایی مانند: کار ، خانواده ، ‌تفریح ،‌سلامتی ، ‌امور مالی خود و گروه تقسیم بندی نمود ( ادینگتون و شومن، 2004).
بررسی مطالعات حوزه شادکامی نیز نشان می دهد که یکی از مهمترین عوامل در ایجاد شادکامی، پرداختن به ورزش و فعالیتبدنی است(بن مک ناویل، 2003). مطالعات نشان داده است که کسانی که به طور منظم ورزش میکنند، از شادکامی بالاتری برخوردار هستند(بن مکانویل، 2003). همچنین بیدل و موتری(1991) بیان کردند، ورزش عزت نفس را تقویت و موجب افزایش شادی میگردد. ورزش منظم در دانشآموزان رضایت از زندگی بیشتری را نیز به همراه دارد. (رولند و همکاران، 2003). به اعتقاد کوپر اسمیت(2005) ورزشکاران از پایداری هیجانی و اعتماد به نفس بالایی برخوردارند و نسبت به خود و زندگی تصورات مثبتی دارند و عوامل شخصیتی آنان نیز به نحو بارزی رشد یافته است(به نقل از امینی، 1390).
امروزه کیفیت زندگی جمعیت ها به عنوان چارچوبی برای ارائه خدمات متناسب با جنبه های مختلف زندگی و تخصیص منابع مورد استناد قرار می گیرد. اهمیت سنجش کیفیت زندگی به حدی است که برخی بهبود کیفیت زندگی را به عنوان مهمترین هدف مداخلات درمانی نام می برند(کاسگینگ18، 2002) .

سازمان بهداشت جهانی، کیفیت زندگی را به این صورت تعریف کرده است: ادراکی است که افراد از وضعیتی که در آن زندگی می‌کنند و زمینه فرهنگی و سیستم ارزشی که در آن هستند دارند که این ادراک براساس اهداف، انتظارات، استانداردها و علایق آنها می‌باشد (سازمان بهداشت جهانی ،1998). اصطلاح کیفیت زندگی یک مفهوم بین رشته‌ای در رشته‌های روان شناسی، پزشکی و جامعه شناسی است.

تمام دانشمندان در مورد تعریف مفهوم کیفیت زندگی بر روی سه اصل توافق دارند:
1-کیفیت زندگی حاصل یک ارزشیابی ذهنی است وخود بیمار بهتر از هرکس دیگری می تواند راجع به کیفیت زندگی خود قضاوت کند. اما گاهی شرایطی وجود دارد که این قضاوت را برای بیمار مشکل می سازد که در این موارد خاص، از فرد مراقبت کننده پزشک و پرستار می خواهیم ارزیابی را انجام دهد.
2- کیفیت زندگی یک ماهیت پویا و دینامیک است نه یک ماهیت ایستا، بدین معنا که در طول زمان همگام باتغییرات درونی و بیرونی تغییر می کند.
3- کیفیت زندگی یک مفهوم چند بعدی می باشد وباید از زوایا و ابعاد مختلفی سنجیده شود که این ابعاد محور اصلی چهارچوب تحقیقات کیفیت زندگی را تشکیل می دهد(نائینیان، 1384).
یک توافق کلی در بین پژوهشگران وجود دارد که سازه کیفیت زندگی، متشکل از عوامل عینی (کارکردهای جسمانی، روانی ـ اجتماعی) و عوامل ذهنی (بهزیستی ذهنی) است. عوامل ذهنی بیشتر بر رضایت از زندگی تاکید دارند، درحالی که عوامل عینی بیشتر بر نیازهای مادی و مشارکت در فعالیت‌ها و روابط بین فردی متمرکز هستند (لمبر و نبر19،2004). شاخص‌های عینی، مواردی مانند سطح سواد، سطح در آمد، شرایط کاری، وضعیت تاهل، امنیت، جایگاه اجتماعی و تولید اقتصادی هستند که هم می‌توانند به طور منفرد و هم به صورت ترکیبی در تعیین کیفیت زندگی مورد تحلیل قرار بگیرند. شاخص‌های ذهنی، براساس ارزیابی و برداشت در مورد سطح رضایت، شادی وامیدواری و نظیر این ها به دست می‌آیند. در واقع شاخص‌های عینی در بهترین حالت، فرصت‌ها و امکانات ارتقای کیفیت زندگی را فراهم می‌کنند. ولی به تنهایی، نمی‌توانند آن را تامین کنند ( کاستانزا، فیشر، عالی20 ، 2007).مرور نتایج تحقیقات در زمینه نقش و تأثیر فعالیت های بدنی و ورزش بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی (تندرستی، رضایت شغلی، خلاقیت، روابط اجتماعی و خانوادگی) نقش و تأثیر تردید ناپذیر این فعالیت ها و مداخله های تمرینی را بر تندرستی و سلامت روانی و رشد اجتماعی نشان می دهد. فعالیت های بدنی موجب کاهش افسردگی و اضطراب و افزایش روحیه شاد و تعامل اجتماعی(تقوی، 1385) ، کاهش عوامل خطر قلبی و عروقی(صدیق، 1385) افزایش خودپنداره، کاهش فشار خون و ده ها اثر مثبت دیگر می شود(رمضانی نژاد، 1389) .با توجه به آنچه گذشت و با عنایت به نقش سه متغیر عزت نفس ، شادکامی و کیفیت زندگی به عنوان شاخص های مهم سلامت روان، هدف پژوهش حاضر اثر بخشی ورزش بر کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس جوانان خواهد بود تا بدینوسیله بتوان به نقش کلیدی ورزش بر برخی عوامل روانشناختی انسان و درنهایت به نقش ورزش بر بهداشت روان بیشتر پی برده شود.

3-1-اهمیت و ضرورت تحقیق
اختلالات روانی از قبیل افسردگی و اضطراب بر زندگی میلیون ها نفر از مردم جهان تاثیر گذاشته و با افزایش مرگ و میر و هزینه مراقبت های بهداشتی ارتباط دارد. این مساله بسیار جدی و دردناک است و میتواند زندگی شخص، خانواده، دوستان و دیگران را مختل نماید. این اختلالات در سنین مختلف و با درجات گوناگون بروز می نماید. یکی از بهترین، ساده ترین و مقرون به صرفه ترین عامل جهت داشتن سلامت روانی، فعالیتهای ورزشی است.
افرادی که در حرفه پزشکی و علوم بیولوژیک فعالیت می کنند، تاثیر ورزش در پیشگیری از مشکلات جسمی را تائید کرده اند. همچنین متخصصان سلامت روان معتقدند که ورزش در پیشگیری و درمان مشکلات مربوط به سلامت روان نقش مهمی را ایفا می نماید. بایدل و فوکس(2000) با انجام تحقیقاتی در این زمینه نشان داده اند که بین ورزش و سلامت روان ارتباط قوی وجود است و ورزش سبب کاهش اضطراب و افسردگی، افزایش اعتماد به نفس و خودباوری، بخصوص در زمینه فیزیکی میشود. به علاوه، مقابله با استرس را بهبود می بخشد(نقل از ذوالفقاری،1381). انجمن ملی بهداشت روان آمریکا 6 مورد از مواردی که نیاز به تحقیقات بیشتر دارند را به صورت زیر معرفی کرده است:
1- ورزش با کاهش اضطراب همراه است.
2- ورزش افسردگی خفیف تا متوسط را کاهش می دهد.
3- ورزش طولانی مدت با کاهش عصبانیت و اضطراب همراه است.
4- ورزش در کنار درمان، بر روی افسردگی شدیدتر موثر است.
5- ورزش شاخصهای مختلف استرس را کاهش می دهد.
6- ورزش تاثیر مفید هیجانی روی دو جنس و در همه سنین دارد.
چنانچه مشهود است اهمیت تاثیر ورزش برروی متغیر های روانی مورد تاکید است و البته متغیر هایی چون اضطراب و افسردگی به عنوان پایه های سلامت روان، به طور مستقیم بر روی کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس تاثیر می گذارند.
از طرفی اکثر مطالعات انجام شده در مورد ورزش و سه متغیر کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس به صورت توصیفی و پژوهش های همبستگی یا علی پس رویدادی بوده اند. لذا نه تنها رابطه علی ورزش بر این شاخص ها مشخص نشده است بلکه مقادیر اندازه تاثیرات ورزش نیز بسیار معدود است. از طرفی با توجه به اهمیت روز افزون پیشگیری و روان شناسی سلامت در سالهای اخیر پژوهش عمیق تر در زمینه ورزش می تواند راهگشای پیشگیری از اختلالات و همچنین افزایش سلامت روانی فرد باشد.لذا هدف پژوهش حاضر آزمودن اثر بخشی ورزش بر روی کیفیت زندگی، شادکامی و عزت نفس جوانان و تعیین ضرایب اتا یا معنی داری عملی این تاثیر می باشد.

بهره وران
1-آموزش و پرورش
2-موسسات توانبخشی و باز توانی
3-ارگان های ذی ربط تربیت بدنی
4-مراکز مشاوره و روان درمانی
5-وزارت علوم و فناوری
6-وزارت ورزش و جوانان

4-1-فرضیه‌های پژوهش
فرضیه اصلی پژوهش:
ورزش برمیزان عزت نفس ، شادکامی و کیفیت زندگی جوانان تاثیر دارد.
فرضیه های فرعی:
ورزش بر عزت نفس و مولفه های آن(عزت نفس عمومی ،عزت نفس اجتماعی، عزت نفس تحصیلی وعزت نفس خانوادگی) در جوانان تاثیر دارد.
ورزش بر شادکامی ذهنی و مولفه های آن(خود پنداره، رضایت از زندگی، آمادگی روانی، سرذوق بودن، احساس زیبایی شناسی، خود کارآمدی، امیدواری) جوانان تاثیر دارد.
ورزش بر کیفیت زندگی و مولفه های آن(سلامت جسمی ، سلامت روان شناختی ، روابط اجتماعی و سلامت محیطی) جوانان تاثیر دارد.
5-1-اهداف تحقیق :
هدف اصلی:
تعیین میزان اثربخشی ورزش بر عزت نفس ، شادکامی و کیفیت زندگی جوانان.
اهداف فرعی:
تعیین میزان اثربخشی ورزش بر عزت نفس و مولفه های آن(عزت نفس عمومی،عزت نفس اجتماعی، عزت نفس تحصیلی وعزت نفس خانوادگی) در جوانان.
تعیین میزان اثربخشی ورزش بر شادکامی ذهنی و مولفه های آن(خود پنداره، رضایت از زندگی، آمادگی روانی، سرذوق بودن، احساس زیبایی شناسی، خود کارامدی، امیدواری) در جوانان.
تعیین میزان اثربخشی ورزش بر کیفیت زندگی و مولفه های آن(سلامت جسمی ، سلامت روان شناختی ، روابط اجتماعی و سلامت محیطی) در جوانان.
6-1-تعاریف مفهومی:
کیفیت زندگی: یک سازه روان شناختی است که شامل ابعاد مختلف زندگی از جمله 1-جسمانی، روانی، اجتماعی و معنوی می شود(نجات، 2008).
عزت نفس: عزت نفس درجه تصویب، تائید، پذیرش و ارزشمندی است که فرد نسبت به خود احساس می کند(نوربخش،2004).
شادکامی ذهنی عبارتست از ارزیابی های شناختی و هیجانی فرد از زندگی . این ارزیابی از سویی واکنش های هیجانی به حوادث و در سویی دیگر قضاو ت های شناختی در مورد رضایت و به سرانجام رساندن وظیفه را در بر می گیرد(کار، 2003).
7-1-تعاریف عملیاتی:
کیفیت زندگی: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت کسب می کند.
عزت نفس: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت کسب می کند.
شادکامی ذهنی: منظور میزان نمراتی است که شرکت کننده در پرسشنامه شادکامی ذهنی آکسفورد کسب می کند.
تعریف مفهومی ورزش بدنسازی: به انجام یک سری تمرینات بدنی با وسیله و دستگاههای گوناگون به طرق مختلف اطلاق می شود که با کمک تغذیه اصولی و علمی آمادگی های جسمی را رشد داده و تاثیرات مطلوبی بر توانایی های بدنی و روحی فرد به جا می گذارد.
تعریف عملیاتی ورزشکار مبتدی: ورزشکاری که برای اولین بار از باشگاه بدنسازی استفاده می کند و طبق برنامه شماره 1 سالن عمل می کند.
برنامه شماره 1
مبتدی های تازه کار(0 الی سه ماه تمرین)
عضلهحرکتستتکرارپشت بازوپشت بازو ایستاده با کابل312ـ10پشت بازو خوابیده با هالتر312ـ10جلوبازوجلو بازو ایستاده با هالتر312ـ10جلو بازو با دمبل نشسته312ـ10ساعدمچ با هالتر315-12
فصل دوم


دیدگاهتان را بنویسید